જાણો પંચજન્ય શંખના રહસ્યો, જેને ફૂંકીને ભગવાન કૃષ્ણએ કરી હતી નવા યુગની શરૂઆત 

સનાતન પરંપરામાં, શંખને અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે. તે ફક્ત ધ્વનિનો પદાર્થ નથી, પરંતુ તેનો ધ્વનિ વિજય અને પવિત્રતા દર્શાવે છે. જ્યારે પણ શંખનું વર્ણન કરવામાં આવે છે, ત્યારે પંચજન્ય શંખનો ઉલ્લેખ હંમેશા કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ આ શંખનો ધ્વનિ બધી નકારાત્મક શક્તિઓનો નાશ કરવાની શક્તિ ધરાવે છે.

પંચજન્ય શંખનો ભગવાન વિષ્ણુ અને ભગવાન કૃષ્ણ સાથે ઊંડો સંબંધ છે. તેના ધ્વનિ સાથે તેની દિવ્યતા અને પવિત્રતાની વ્યાપક ચર્ચા થાય છે. પંચજન્ય શંખ કેવી રીતે ઉદ્ભવ્યો? રાક્ષસના વધ અને પાતાળને ધ્રુજાવવા પાછળની વાર્તા શું છે? મહાભારત સાથે તેનો શું સંબંધ છે? ચાલો આ વિશે વિગતવાર જાણીએ.

પંચજન્ય કેવી રીતે ઉદ્ભવ્યો

પંચજન્ય એક ખૂબ જ દુર્લભ અને પવિત્ર શંખ છે, જે સમુદ્ર મંથનથી ઉદ્ભવ્યો હતો. ભગવાન વિષ્ણુએ તેને સમુદ્ર મંથનમાંથી કાઢવામાં આવ્યું ત્યારે પહેર્યું હતું, જે 14 રત્નોમાંથી એક છે. દેવી લક્ષ્મી અને પંચજન્ય શંખ સમુદ્ર મંથનમાંથી ઉદ્ભવ્યા હતા, તેથી જ તેઓ ભાઈ-બહેનનો સંબંધ ધરાવે છે. સમુદ્ર મંથનમાં પાંચ જીવો સામેલ હતા: દેવતાઓ, રાક્ષસો, નાગ, ગરુડ અને ઋષિઓ. આ જ કારણથી શંખનું નામ પંચજન્ય શંખ રાખવામાં આવ્યું.

શંખાસુર રાક્ષસના વધ અને નવા યુગની શરૂઆતની વાર્તા

શંખાસુર રાક્ષસના વધની વાર્તામાં પંચજન્ય શંખની ઉત્પત્તિ વિશે બીજી એક વાર્તા પણ શામેલ છે. વાર્તા એવી છે કે જ્યારે ભગવાન કૃષ્ણ ગુરુકુળમાં હતા અને તેમનું શિક્ષણ પૂર્ણ થયું હતું, ત્યારે તેમના ગુરુ, સાંદીપનિએ તેમની પાસેથી દક્ષિણા તરીકે તેમના પુત્રની માંગણી કરી. હા, થયું એવું કે ગુરુદેવનો પુત્ર સમુદ્રમાં ડૂબી ગયો હતો અને શંખાસુર રાક્ષસે તેને ગળી ગયો હતો. જ્યારે ગુરુએ તેમના પુત્રની દક્ષિણા તરીકે માંગણી કરી, ત્યારે શ્રી કૃષ્ણે તેમને ગુરુ દક્ષિણા આપવાનું વચન આપ્યું. ગુરુ સાંદીપનિના પુત્રને શોધવા માટે, શ્રી કૃષ્ણ અને તેમના ભાઈ બલરામ સમુદ્રમાં પ્રવેશ્યા અને શંખાસુર રાક્ષસને કહ્યું, "હે રાક્ષસ, કૃપા કરીને અમારા ગુરુપુત્રને પાછો મોકલો." રાક્ષસ સાંભળવા તૈયાર ન હતો. તેણે શ્રી કૃષ્ણ અને તેમના ભાઈ બલરામને યુદ્ધ માટે પડકાર ફેંક્યો. યુદ્ધ શરૂ થયું, અને બંનેએ રાક્ષસને હરાવ્યો.

જ્યારે પંચજન્યના અવાજે યમલોકને હચમચાવી નાખ્યો

રાક્ષસે તેને કહ્યું કે તેનો ગુરુપુત્ર યમલોક ગયો છે. પછી, શ્રી કૃષ્ણે તે રાક્ષસનો વધ કર્યો, જેના શરીરમાંથી પંચજન્ય શંખ નીકળ્યો, જેને ભગવાને પોતાની પાસે રાખ્યો અને યમલોક પહોંચ્યા. ક્રોધથી ભરાઈને, ભગવાન કૃષ્ણે પંચજન્ય શંખ ફૂંક્યો, જેનાથી આખું યમલોક ભયથી ધ્રૂજી ગયું. ગભરાઈને, યમરાજે ગુરુ સાંદીપનિના પુત્રને ભગવાન કૃષ્ણને સોંપી દીધો, જેને તેઓ પૃથ્વી પર પાછા લાવ્યા. ભગવાન કૃષ્ણે તેમના પુત્ર અને શંખ બંને તેમના ગુરુને ભેટ આપ્યા. ગુરુ સાંદીપનિ, તેમના શિષ્યથી પ્રસન્ન થઈને, તેમને પંચજન્ય શંખ પરત કરી દીધો. ત્યારથી, પંચજન્ય શંખ કાયમ માટે કૃષ્ણ પાસે રહ્યો. એવું માનવામાં આવે છે કે, ગુરુના આદેશથી, તેમણે પંચજન્ય શંખ વગાડ્યો, જે જૂના યુગનો અંત અને નવા યુગની શરૂઆત દર્શાવે છે.

મહાભારત યુદ્ધ અને પંચજન્ય

વિજય, ખ્યાતિ, કીર્તિ અને શુભતાના પ્રતીક એવા પંચજન્ય શંખમાં ઘણા ગુણો હોવાનું કહેવાય છે. ચાલો તેમને એક પછી એક શોધીએ.

પંચજન્ય શંખનો અવાજ ઘણા કિલોમીટર સુધી સંભળાતો હતો.

પંચજન્ય શંખનો અવાજ એટલો જોરદાર હતો કે તે 1,000 સિંહોની ગર્જના જેવો સંભળાતો હતો.

મહાભારતના યુદ્ધ દરમિયાન કૃષ્ણે 18 દિવસ સુધી આ જ શંખ વગાડ્યો.

યુદ્ધ સવારે શરૂ થયું અને સાંજે આ શંખના અવાજ સાથે સમાપ્ત થયું.

સવારે પંચજન્ય શંખ વગાડતાની સાથે જ પાંડવો ઉત્સાહિત થઈ જતા અને કૌરવો ભયથી ભરાઈ જતા.

પંચજન્ય શંખને વિજય અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.

પંચજન્ય શંખ હજુ પણ હાજર છે, પરંતુ તે ચમત્કારિક નથી.

જોકે, જે ઘરમાં પંચજન્ય શંખ હોય છે ત્યાં કોઈપણ વાસ્તુ દોષ થતો નથી. જે ઘરમાં પંચજન્ય શંખ હોય છે ત્યાં રાહુ અને કેતુના અશુભ પ્રભાવ પણ ઓછા થવા લાગે છે.

નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.