ભાઈબીજ પર કરો યમુના માતાની આરતી, જાણો ધાર્મિક મહત્ત્વ અને તેના ફાયદા
ભાઈબીજ (Bhai Dooj)નો તહેવાર ભાઈ-બહેનના પવિત્ર સંબંધ અને અતૂટ પ્રેમનું પ્રતીક છે. હિન્દુ ધર્મમાં આ પર્વનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્ત્વ છે. કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વિતીયાના દિવસે ઉજવાતા આ તહેવાર પર ભાઈને તિલક કરવાની સાથે યમરાજ અને યમુના માતાની પૂજા કરવાની પણ પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ભાઈબીજના દિવસે યમુના માતાની આરતી (Yamuna Aarti) કરવાથી જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. આ ઉપરાંત ભાઈ-બહેન વચ્ચેનો પ્રેમ અને સ્નેહ પણ વધે છે તેવી માન્યતા છે.
ભાઈબીજ પર યમુના આરતીનું શું છે મહત્ત્વ?
પૌરાણિક કથા અનુસાર, યમરાજ અને યમુના ભાઈ-બહેન હતાં. યમુના હંમેશાં પોતાના ભાઈને ઘરે આવવાનું આમંત્રણ આપતી હતી. એક દિવસ કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વિતીયાના દિવસે યમરાજ પોતાની બહેન યમુનાના ઘરે પહોંચ્યા હતા. યમુનાએ પોતાના ભાઈનું પ્રેમપૂર્વક સ્વાગત કર્યું હતું. ત્યારબાદ તેમના કપાળ પર તિલક લગાવી, આરતી ઉતારી અને ભોજન કરાવ્યું હતું. બહેનના આ પ્રેમ અને આતિથ્યથી પ્રસન્ન થઈને યમરાજે વરદાન આપ્યું હતું કે જે ભાઈ આ દિવસે પોતાની બહેનના હાથે તિલક કરાવશે અથવા યમુના નદીમાં સ્નાન કરશે, તેને યમરાજના ભયથી મુક્તિ મળશે તેવી ધાર્મિક માન્યતા છે. આ પૌરાણિક કથાને કારણે ભાઈબીજના દિવસે યમુના માતાની પૂજા અને આરતી કરવાનું વિશેષ મહત્ત્વ માનવામાં આવે છે.
યમુના માતાની આરતીના શબ્દો
ભાઈબીજના દિવસે યમુના માતાની આરતી કરતી વખતે નીચેના મંત્ર અને આરતીના શબ્દોનું ગાન કરવામાં આવે છે.
યમુના જીની આરતી
ॐ જય યમુના માતા, હરિ ॐ જય યમુના માતા,
જો ન્હાવે ફળ પાવે, સુખ સુખ કી દાતા.
ॐ પાવન શ્રી યમુના જલ, શીતલ અગમ બહે ધારા,
જો જન શરણ સે કર દિયા નિસ્તારા.
ॐ જો જન પ્રાતઃ હી ઉઠકર નિત્ય સ્નાન કરે,
યમ કે ત્રાસ ન પાવે, જો નિત્ય ધ્યાન કરે.
ॐ કલિકાલ મેં મહિમા તુમ્હારી અટલ રહી,
તુમ્હારા બડા મહાત્મ્ય ચારો વેદ કહી.
ॐ આન તુમ્હારે માતા પ્રભુ અવતાર લિયો,
નિત્ય નિર્મલ જલ પીકર કંસ કો માર દિયો.
ॐ નમો માત ભય હરની, શુભ મંગલ કરણી,
મન 'બેચૈન' ભય હૈ તુમ બિન વૈતરણી.
ॐ જય યમુના માતા, હરિ ॐ જય યમુના માતા.
યમુના માતાની આરતી કરવાથી શું લાભ થાય છે?
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ભાઈબીજના દિવસે શ્રદ્ધાપૂર્વક યમુના માતાની આરતી કરવાથી અનેક શુભ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
-
સુખ અને સમૃદ્ધિ: યમુના માતાની આરતી કરવાથી ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ આવે છે તેવી માન્યતા છે.
-
આરોગ્ય અને લાંબું આયુષ્ય: ધાર્મિક આસ્થા અનુસાર, આરતી કરવાથી સારા સ્વાસ્થ્ય અને લાંબા આયુષ્યના આશીર્વાદ મળે છે.
-
પાપોમાંથી મુક્તિ: યમુના માતાના પવિત્ર જળ અને તેમની ઉપાસનાથી પાપોનું શુદ્ધિકરણ થાય છે તેવી માન્યતા છે.
-
માનસિક શાંતિ: માતા યમુનાની ભક્તિ કરવાથી મનમાં શાંતિ અને સકારાત્મકતા જળવાય છે.
-
ભાઈ-બહેનના સંબંધોમાં મજબૂતી: આ દિવસે યમુના માતાની પૂજા કરવાથી ભાઈ-બહેન વચ્ચે પ્રેમ, વિશ્વાસ અને સ્નેહ વધે છે તેવી ધાર્મિક માન્યતા છે.
આમ, ભાઈબીજના દિવસે ભાઈને તિલક કરવા ઉપરાંત યમુના માતાની આરતી અને પૂજા કરવાનું પણ વિશેષ મહત્ત્વ છે. આ પર્વ ભાઈ-બહેનના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાની સાથે ધાર્મિક આસ્થા અને પરંપરાનું જતન કરવાનો અવસર આપે છે.
નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
