ઓડિશાના મંદિરોથી થઈ હતી ઓડિસી નૃત્યની શરૂઆત, જાણો તેનાથી સંબંધિત કેટલીક રસપ્રદ વાતો

નૃત્ય એ કલાનું એક સ્વરૂપ છે જેના દ્વારા વ્યક્તિની લાગણીઓને વ્યક્ત કરવી એ એક સુંદર પરંતુ ખૂબ જ મુશ્કેલ કાર્ય છે. તેથી જ આ કલામાં નિપુણતા મેળવવામાં વર્ષો લાગે છે. ભારતમાં નૃત્યની કલાનો ઉદભવ પ્રાચીન સમયમાં થયો હતો. વિવિધ રાજ્યો અને પ્રદેશોમાં, નૃત્યને વિવિધ શૈલીમાં અને કોસ્ચ્યુમની મદદથી રજૂ કરવામાં આવે છે. નૃત્યના આ પ્રકારોને શાસ્ત્રીય નૃત્ય કહેવામાં આવે છે. ઓડિસી નૃત્ય શાસ્ત્રીય નૃત્યનો એક મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રકાર છે. આજે આ લેખમાં અમે તમને નૃત્ય કલાની આ શૈલી વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ. ચાલો જાણીએ ઓડિસી નૃત્ય સાથે જોડાયેલી કેટલીક રસપ્રદ વાતો.

તેની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ?

તેનું નામ સૂચવે છે તેમ, ઓડિસી નૃત્યનો ઉદ્દભવ ઓડિશા રાજ્યમાં થયો છે. આ નૃત્ય કલા એટલી પ્રાચીન છે કે તેનો ઉલ્લેખ છઠ્ઠીથી નવમી સદીના શિલાલેખમાં પણ જોવા મળે છે. આ નૃત્ય પ્રાચીન સમયમાં મંદિરોમાં ઉદ્ભવ્યું હતું. ત્યારથી, આ નૃત્ય શૈલી આજ સુધી ટકી રહી છે અને તે શાસ્ત્રીય નૃત્યની સૌથી જૂની શૈલીઓમાંની એક છે.

અભિનયની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા

ઓડિશાના સ્થાનિક મંદિરના શિલાલેખોમાં આ નૃત્ય સ્વરૂપનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. કોણાર્કના વિશ્વ પ્રસિદ્ધ સૂર્ય મંદિરમાં પણ ઓડિસી નૃત્યનો ઉલ્લેખ છે. આ નૃત્યમાં અભિનય ખૂબ જ ખાસ ભૂમિકા ભજવે છે. તેથી આ નૃત્યમાં ત્રિભંગ પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવે છે. ત્રિભંગ એક મુદ્રા છે જેમાં શરીરને ત્રણ અલગ-અલગ ભાગોમાં વહેંચવામાં આવે છે. માથું, શરીરનો મધ્ય ભાગ અને પગ જુદી જુદી દિશામાં વાળવામાં આવે છે. આનાથી ઉત્પન્ન થતી સ્થિતિને ત્રિભંગ કહેવામાં આવે છે.

ભગવાન કૃષ્ણના જીવન સાથે જોડાયેલી વાર્તાઓ

આ નૃત્ય કલામાં ભગવાન કૃષ્ણના જીવન સાથે જોડાયેલી વાર્તાઓ દર્શાવવામાં આવી છે. ઓડિસી નૃત્યમાં પણ ચહેરાના હાવભાવ અને હાથ અને પગની મુદ્રાઓ ભરતનાટ્યમ જેવી જ હોય છે. આ નૃત્ય શૈલીમાં પૌરાણિક કથાઓને ચહેરાના હાવભાવની મદદથી રજૂ કરવામાં આવે છે. અલગ-અલગ દ્રશ્યો માટે અલગ-અલગ હાવભાવનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેથી દર્શકો તે દ્રશ્યને સમજી શકે.

ખાસ પ્રકારની સાડી પહેરવામાં આવે છે

દરેક શાસ્ત્રીય નૃત્યની જેમ, ઓડિસી નૃત્યમાં પણ ખાસ પ્રકારના કપડા, ઘરેણાં અને મેકઅપની જરૂર પડે છે. આ નૃત્ય માટે મહિલાઓએ સિલ્કથી બનેલી પરંપરાગત સાડીને ખાસ શૈલીમાં પહેરવાની હોય છે. આ સાડી બોમકલી અથવા સંબલપુરી સાડી તરીકે ઓળખાય છે.

ઘરેણાં અને મેકઅપ પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવે છે

ઓડિસી નૃત્યમાં ચાંદીના ઘરેણાં પહેરવામાં આવે છે, જેમાં કમરબંધ, પાયલ, બાજુબંધ, માથાપટ્ટી, ગળાનો હાર વગેરેનો સમાવેશ થાય છે, જે નર્તકો માથાથી પગ સુધી પહેરે છે. આ નૃત્યમાં અભિવ્યક્તિઓ રજૂ કરવા માટે મેકઅપ પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવે છે. હાથ અને પગ પર અલતો, બિંદી, કાજલ વગેરે મુદ્રા અને હાવભાવ સુધારવામાં મદદ કરે છે.

આ નૃત્ય માટે પુરૂષોએ પણ પોતાના પોશાકનું ખાસ ધ્યાન રાખવું પડે છે. ઓડિસી નૃત્યમાં પુરૂષો ખાસ પ્રકારની ધોતી પહેરે છે અને કમરની પર પટ્ટો બાંધે છે.