કેન્સરની 1,364 દવાઓના ભાવમાં 96% સુધીનો ઘટાડો, આજથી નવા દર લાગુ

કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીની સારવાર કરાવતા દર્દીઓ અને તેમના પરિવારો માટે કેન્દ્ર સરકારે મોટી રાહત આપી છે. કેન્સરની સારવારમાં વપરાતી 1,364 દવાઓના ભાવમાં 50થી 96 ટકા સુધીનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. નવા ભાવ 9 નવેમ્બરથી દેશભરમાં લાગુ થઈ ગયા છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ નિર્ણયથી દેશના દર્દીઓને દર વર્ષે અંદાજે રૂ. 3,540.38 કરોડની બચત થશે. દવાઓના ભાવમાં ઘટાડા પાછળનો મુખ્ય હેતુ કેન્સરની સારવારને વધુ સસ્તી અને સામાન્ય લોકોની પહોંચમાં લાવવાનો છે.

1,364 દવાઓની નવી MRP જાહેર

રસાયણ અને ખાતર મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) દ્વારા કેન્સરની 137 દવાઓ પર ટ્રેડ માર્જિન મર્યાદિત કરવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણય બાદ 85 જેટલી દવા કંપનીઓએ કુલ 1,364 દવાઓની નવી મહત્તમ છૂટક કિંમત (MRP) જાહેર કરી છે. આ યાદીમાં સામેલ 679 બ્રાન્ડની દવાઓના ભાવમાં 50 ટકાથી વધુનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. જ્યારે એક દવાની કિંમતમાં સૌથી વધુ 96.45 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે. આ રીતે કેન્સરની સારવાર માટે લાંબા સમય સુધી દવાઓ લેતા દર્દીઓના ખર્ચમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે.

કેટલીક દવાઓ પર 700 ટકાથી વધુ નફો

સરકારના આ નિર્ણય પાછળ દવા કંપનીઓ અને વિતરકો દ્વારા વસૂલવામાં આવતા ઊંચા ટ્રેડ માર્જિનને પણ મહત્ત્વનું કારણ માનવામાં આવે છે. અગાઉ વર્ષ 2019માં સરકારે કેન્સરની 42 દવાઓ પર ટ્રેડ માર્જિન 30 ટકા સુધી મર્યાદિત કર્યું હતું. જોકે, સમય જતાં કેટલીક દવાઓ પર કંપનીઓ અને વિતરકોનો નફો ફરીથી વધ્યો હતો અને અમુક કિસ્સાઓમાં તે 700 ટકાથી પણ વધુ પહોંચ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. આવી સ્થિતિમાં દર્દીઓને દવાઓ માટે ઊંચી કિંમત ચૂકવવી પડતી હતી. આ સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે આ વખતે 137 એન્ટી-કેન્સર દવાઓને ટ્રેડ માર્જિન નિયંત્રણ હેઠળ લાવી છે. તેમાં કેટલીક મોંઘી અને વિદેશી પેટન્ટ ધરાવતી દવાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.

ઇમ્યુનોથેરાપી સહિતની દવાઓ સસ્તી થશે

નવી કિંમત યાદીમાં 20થી વધુ પ્રકારના કેન્સરની સારવારમાં ઉપયોગમાં લેવાતી દવાઓનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં પેમ્બ્રોલિઝુમેબ (Pembrolizumab), ડુરવાલુમેબ (Durvalumab), ઓસિમર્ટિનિબ (Osimertinib), ડેનોસુમેબ (Denosumab) અને બેવાસિઝુમેબ (Bevacizumab) જેવી દવાઓ સામેલ છે. આ દવાઓનો ઉપયોગ કેન્સરની વિવિધ સારવાર પદ્ધતિઓમાં થાય છે. ખાસ કરીને ઇમ્યુનોથેરાપી (Immunotherapy) અને ટાર્ગેટેડ થેરાપી (Targeted Therapy) જેવી સારવારમાં ઉપયોગી દવાઓના ભાવમાં ઘટાડો થવાથી દર્દીઓના સારવાર ખર્ચમાં રાહત મળી શકે છે.

નવી કિંમત કરતાં વધુ વસૂલવામાં આવે તો ફરિયાદ કરો

સરકારે દવાઓના નવા ભાવનો લાભ દર્દીઓ સુધી પહોંચે તે માટે ફરિયાદ વ્યવસ્થા પણ ઉપલબ્ધ કરાવી છે. જો કોઈ કેમિસ્ટ, મેડિકલ સ્ટોર અથવા હોસ્પિટલની ફાર્મસી નવી જાહેર થયેલી MRP કરતાં વધુ કિંમત વસૂલે તો દર્દીઓ ફરિયાદ કરી શકે છે. દર્દીઓ દવાના પેકેટ પર છાપેલી નવી MRP તપાસી શકે છે. આ ઉપરાંત 'Pharma Sahi Daam' મોબાઇલ એપ્લિકેશન અને NPPAની સત્તાવાર વેબસાઇટ પરથી પણ દવાઓના નવા ભાવ જાણી શકાય છે. જો કોઈ દુકાનદાર નવી MRP કરતાં એક રૂપિયો પણ વધુ વસૂલે તો દર્દીઓ 'Pharma Jan Samadhan' પોર્ટલ પર ઓનલાઇન ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. આ ઉપરાંત સરકારના ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઇન નંબર 1800-111-255 પર સંપર્ક કરીને પણ ફરિયાદ કરી શકાય છે.

કેન્સરની સારવારના ખર્ચમાં ઘટાડાની આશા

કેન્સરની સારવાર લાંબા સમય સુધી ચાલતી હોવાથી દવાઓનો ખર્ચ દર્દીઓ અને તેમના પરિવારો માટે મોટો આર્થિક બોજ બની રહે છે. ખાસ કરીને મોંઘી ઇમ્યુનોથેરાપી અને અન્ય અદ્યતન દવાઓ લેતા દર્દીઓને મોટી રકમ ખર્ચવી પડે છે. આવી સ્થિતિમાં 1,364 દવાઓના ભાવમાં કરવામાં આવેલો ઘટાડો હજારો પરિવારોને આર્થિક રાહત આપી શકે છે. જોકે, આ નિર્ણયનો વાસ્તવિક લાભ દર્દીઓ સુધી પહોંચે તે માટે મેડિકલ સ્ટોર અને હોસ્પિટલ ફાર્મસીઓએ નવી MRP મુજબ જ દવાઓ વેચવી જરૂરી છે. તેથી દવા ખરીદતી વખતે બિલ અને પેકેટ પર છાપેલી કિંમત તપાસવી દર્દીઓ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.