કેન્સરની મોંઘી દવાઓ પરના ટ્રેડ માર્જિનને ૩૦% સુધી મર્યાદિત કરવાની કવાયત શરૂ; કિંમતોમાં ૭૦% સુધીનો ઘટાડો થઈ શકે છે!

કેન્સરની મોંઘી દવાઓ ૨૦% થી ૭૦% સુધી સસ્તી થઈ શકે છે. કેન્દ્ર સરકાર દવાઓના વેપાર માર્જિન (ટ્રેડ માર્જિન) ને ૩૦% સુધી મર્યાદિત કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. નિષ્ણાત સમિતિનો અહેવાલ રજૂ થયા બાદ 'નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી' (NPPA) આ અંગે અંતિમ નિર્ણય લેશે.કેન્સરની મોંઘી દવાઓના વેપાર માર્જિનને ૩૦% સુધી મર્યાદિત કરવાનો નિર્ણય; કિંમતોમાં ૭૦% સુધીનો ઘટાડો થઈ શકે છે!

દવાઓના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે

કેન્સરની સારવારમાં વપરાતી મોંઘી દવાઓ ટૂંક સમયમાં વધુ સસ્તી થઈ શકે છે. કેન્દ્ર સરકાર આ દવાઓ પરના વેપાર માર્જિનને મહત્તમ ૩૦% સુધી મર્યાદિત કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવેલા એક સોગંદનામામાં સરકારે જણાવ્યું છે કે, આ પગલાથી કેન્સરની દવાઓની મહત્તમ છૂટક કિંમત (MRP) માં ૨૦% થી ૭૦% સુધીનો ઘટાડો થઈ શકે છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય દવાઓના ભાવ પર નિયંત્રણ રાખવાનો, દર્દીઓના ખિસ્સામાંથી થતા ખર્ચને ઘટાડવાનો અને સારવારને વધુ સસ્તું બનાવવાનો છે.

રસાયણ અને ખાતર મંત્રાલય હેઠળના 'ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ' દ્વારા દાખલ કરાયેલા સોગંદનામા મુજબ, આ પ્રસ્તાવ અંગેનો નિર્ણય ૮ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૪ના રોજ યોજાયેલી 'નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી' (NPPA) ની બેઠકમાં લેવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ, ૯ ઓક્ટોબરે સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે 'ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ હેલ્થ સર્વિસીસ'ના અધ્યક્ષપદે એક નિષ્ણાત સમિતિની રચના કરી.

આ સમિતિને કેન્સરની સારવારમાં વપરાતી એવી દવાઓની યાદી તૈયાર કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું છે, જેના પર વેપાર માર્જિનની મર્યાદા લાગુ થશે. સમિતિને ૧૦ થી ૧૫ દિવસની અંદર પોતાનો અહેવાલ રજૂ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે. અહેવાલ મળ્યા બાદ, NPPA જરૂરી નિર્દેશો જારી કરવા અંગે વિચારણા કરશે.

દવાઓ ૨૦% થી ૭૦% સુધી સસ્તી થઈ શકે છે

સરકારનું અનુમાન છે કે આ પ્રસ્તાવિત માળખાના અમલીકરણથી કેન્સરની દવાઓની MRP માં આશરે ૨૦% થી ૭૦% સુધીનો ઘટાડો થઈ શકે છે. આનાથી કેન્સરના દર્દીઓ અને તેમના પરિવારોને સારવાર દરમિયાન થતા ખર્ચમાં રાહત મળવાની અપેક્ષા છે. વેપાર માર્જિનને મર્યાદિત કરવાનો ઉદ્દેશ્ય દવાઓની ખરીદી અને વેચાણ વચ્ચે મળતા નફાને નિયંત્રિત કરવાનો છે. દવાઓના સતત પુરવઠા અને વિતરણને સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સરકારે વિતરણ વ્યવસ્થા (ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ચેનલ) માટે ૩૦ ટકા ટ્રેડ માર્જિનનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.

૨૦૧૯માં આવી જ એક વ્યવસ્થા લાગુ કરવામાં આવી હતી

કેન્દ્ર સરકારે તેના સોગંદનામામાં અગાઉની એક પહેલનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે. ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૯માં, નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) એ કેન્સરની ૪૨ પસંદગીની 'નોન-શેડ્યુલ્ડ' (બિન-સૂચિબદ્ધ) દવાઓ માટે ટ્રેડ માર્જિનની મર્યાદા ૩૦ ટકા નક્કી કરી હતી. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, તે નિર્ણયને કારણે ૫૨૬ બ્રાન્ડ્સની મહત્તમ છૂટક કિંમત (MRP)માં ઘટાડો થયો હતો. કંપનીઓ દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા ડેટાના આધારે, એવો અંદાજ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે દર્દીઓને વાર્ષિક આશરે ₹૨,૯૮૪ કરોડની બચત થઈ હતી. હવે સરકાર કેન્સરની સારવારમાં વપરાતી મોંઘી દવાઓના ભાવને નિયંત્રિત કરવા માટે આવી જ વ્યવસ્થા લાગુ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.

ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગની ચિંતાઓનું નિરાકરણ

સરકારે જણાવ્યું છે કે નવી વ્યવસ્થા તૈયાર કરતા પહેલા ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ, ગ્રાહક જૂથો અને અન્ય હિતધારકો સાથે પરામર્શ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ચર્ચાઓ દરમિયાન, કેટલીક સંસ્થાઓએ નાના પાયે દવા ઉત્પાદકો પર સંભવિત અસર, રોજગાર અને દૂરના વિસ્તારોમાં દવાઓની ઉપલબ્ધતા અંગે ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી હતી. પરિણામે, કઈ ચોક્કસ દવાઓ પર આ ટ્રેડ માર્જિનની મર્યાદા લાગુ કરવી જોઈએ, તે નક્કી કરવાની જવાબદારી એક નિષ્ણાત સમિતિને સોંપવામાં આવી છે. NPPA આ સમિતિના અહેવાલના આધારે આગળના નિર્ણયો લેશે.

નિષ્ણાત સમિતિના અહેવાલની રાહ

કેન્દ્ર સરકારનું કહેવું છે કે આ પ્રસ્તાવિત પગલાનો ઉદ્દેશ્ય કેન્સરની દવાઓ દર્દીઓને પોસાય તેવા ભાવે ઉપલબ્ધ કરાવવાનો અને કિંમતોમાં પારદર્શિતા લાવવાનો છે. નિષ્ણાત સમિતિએ હજુ સુધી પોતાનો અહેવાલ રજૂ કરવાનો બાકી છે. એકવાર અહેવાલ રજૂ થઈ જાય, પછી NPPA દ્વારા જારી કરવામાં આવતા નિર્દેશો અને અસરગ્રસ્ત દવાઓની યાદી પરથી સ્પષ્ટ થશે કે કયા દર્દીઓને લાભ થશે અને તેમને કેટલી રાહત મળી શકે છે.