તેજસ્વી યાદવે આપ્યો દગો કે હેમંત સોરેને રમી રમત? ઝારખંડ રાજ્યસભા ચૂંટણીના પરિણામોથી INDIA એલાયન્સ તૂટવાના એંધાણ

ઝારખંડમાં રાજ્યસભાની (Rajya Sabha) બે બેઠકો પર યોજાયેલી ચૂંટણીમાં ગુરુવારે એક મોટો રાજકીય ઉલટફેર (Political Turnaround) જોવા મળ્યો છે. વિધાનસભામાં સ્પષ્ટ બહુમતી અને પૂરતું સંખ્યાબળ હોવા છતાં, સત્તાધારી ઇન્ડિયા ગઠબંધન (INDIA Alliance) પોતાની બીજી બેઠક બચાવી શક્યું નથી. એનડીએ (NDA) સમર્થિત અપક્ષ ઉમેદવાર પરિમલ નથવાનીની આ ચૂંટણીમાં જીત થઈ છે, જ્યારે કોંગ્રેસ (Congress) ના ઉમેદવાર પ્રણવ ઝાને કારમી હારનો સામનો કરવો પડ્યો છે.

બીજી તરફ, જેએમએમ (JMM) ના બૈદ્યનાથ રામ સૌથી વધુ મત મેળવીને ઝારખંડના પ્રથમ દલિત રાજ્યસભા સાંસદ (Rajya Sabha MP) તરીકે ચૂંટાયા છે. આ પરિણામ આવતાની સાથે જ મહાગઠબંધનમાં ક્રોસ વોટિંગ (Cross Voting) ને લઈને આરોપ-પ્રત્યારોપનો દોર શરૂ થઈ ગયો છે.

સંખ્યાબળ હોવા છતાં ઇન્ડિયા ગઠબંધન કેમ હાર્યું?

ઝારખંડની ૮૧ સભ્યોની વિધાનસભામાં (Assembly) તમામ ધારાસભ્યોએ મતદાન કર્યું હતું, જેમાંથી ગણતરી દરમિયાન ૩ મતો અમાન્ય (Invalid Votes) જાહેર કરાયા હતા. આખરી પરિણામ કંઈક આ મુજબ રહ્યું:

• બૈદ્યનાથ રામ (JMM): ૩૦ મત (વિજેતા)

• પરિમલ નથવાની (NDA સમર્થિત): ૨૮ મત (વિજેતા)

• પ્રણવ ઝા (Congress): ૨૦ મત (હાર)

વિધાનસભાના ગણિત મુજબ, ઇન્ડિયા ગઠબંધન પાસે કુલ ૫૬ ધારાસભ્યોનું સંખ્યાબળ છે, જ્યારે એનડીએ પાસે માત્ર ૨૪ ધારાસભ્યો છે. રાજ્યસભાની બેઠક જીતવા માટે પ્રથમ પસંદગીના ૨૮ મતોની જરૂર હતી. એનડીએ પાસે જરૂરી મતો કરતાં ૪ મત ઓછા હોવા છતાં પરિમલ નથવાની જીતી ગયા, જે મહાગઠબંધનની એકતા પર મોટા સવાલો ઉભા કરે છે.

અંદરખાને કોણે રમી રમત? વોટિંગનું ગણિત

સૂત્રો પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ, આ ચૂંટણીમાં ઇન્ડિયા ગઠબંધનના જ પક્ષોએ અંદરખાને મોટી રમત (Internal Game) રમી છે:

• RJD અને CPI(ML) પર શંકા: એવી ચર્ચા છે કે તેજસ્વી યાદવની પાર્ટી આરજેડી (RJD) ના ૪ અને સીપીઆઈ-એમએલ (CPI-ML) ના ૨ ધારાસભ્યોએ પરિમલ નથવાનીની તરફેણમાં મતદાન કર્યું છે.

• જેએમએમની વ્યૂહરચના: જેએમએમ પાસે ૩૪ ધારાસભ્યો છે. તેણે પોતાના ઉમેદવાર બૈદ્યનાથ રામની જીત નક્કી કરવા માટે ૨ વધારાના મતોનો ઉપયોગ કર્યો અને બાકીના માત્ર ૪ મતો કોંગ્રેસના ફાળે જવા દીધા.

• કોંગ્રેસ એકલી પડી: કોંગ્રેસને પોતાના ૧૬ ધારાસભ્યો અને સહયોગી જેએમએમના માત્ર ૪ ધારાસભ્યોના મત મળ્યા, જેના કારણે તેમના ઉમેદવાર પ્રણવ ઝા ૨૦ મતે અટકી ગયા.

JMM એ રચ્યો ઇતિહાસ

ભલે ગઠબંધનમાં તિરાડ પડી હોય, પરંતુ ઝારખંડ મુક્તિ મોરચા (JMM) માટે આ જીત ઐતિહાસિક (Historic) સાબિત થઈ છે. જેએમએમના જનરલ સેક્રેટરી (General Secretary) વિનોદ પાંડેએ જણાવ્યું કે, રાજ્યના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત કોઈ દલિત સમાજના પ્રતિનિધિ ઝારખંડથી રાજ્યસભામાં પહોંચ્યા છે. આ જીત બાદ પાર્ટી કાર્યકર્તાઓમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે.

હોર્સ ટ્રેડિંગ અને ગઠબંધન તૂટવાનો મોટો સવાલ

આ પરિણામ બાદ હવે રાજકીય વર્તુળોમાં સૌથી મોટો સવાલ એ ઉઠી રહ્યો છે કે મહાગઠબંધનના મત આખરે ગયા ક્યાં? કોંગ્રેસ દ્વારા આ ચૂંટણીમાં મોટા પાયે હોર્સ ટ્રેડિંગ (Horse Trading) થયું હોવાના આક્ષેપો લગાવવામાં આવી રહ્યા છે.

કેટલાક અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે આરજેડીના ધારાસભ્યોએ ક્રોસ વોટિંગ કર્યું છે, તો વળી કેટલાક આંગળી જેએમએમ તરફ પણ ચીંધી રહ્યા છે. ઝારખંડના આ પરિણામો આગામી દિવસોમાં રાષ્ટ્રીય સ્તરે 'INDIA' ગઠબંધન માટે ભારે રાજકીય તણાવ (Political Tension) ઉભો કરી શકે છે અને બિહાર-ઝારખંડમાં ગઠબંધન તૂટવા સુધીની નોબત આવી શકે છે.