મોટા સમાચાર/ સોમનાથમાં ડિમોલિશન સામે યથાસ્થિતિનો આદેશ આપવાનો SCનો ઇનકાર

સુપ્રીમ કોર્ટે 4 ઓક્ટોબર (શુક્રવાર) ના રોજ ગીર સોમનાથ ખાતે 28 સપ્ટેમ્બરના રોજ સત્તાવાળાઓ દ્વારા મુસ્લિમ ધાર્મિક અને રહેણાંક સ્થળોને ગેરકાયદેસર રીતે તોડી પાડવાનો આક્ષેપ કરતી તિરસ્કારની અરજી પર ગુજરાત રાજ્ય પાસેથી જવાબ માંગ્યો હતો. જો કે, સુપ્રીમે ડીમોલિશન રોકવા અને યથાસ્થિતિનો વચગાળાનો આદેશ પસાર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.   જસ્ટિસ બીઆર ગવઈ અને કેવી વિશ્વનાથનની બેન્ચ પ્રભાસ પાટણના પટણી મુસ્લિમ સમુદાયનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા ટ્રસ્ટ, સમસ્ત પટણી મુસ્લિમ જમાત દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીની સુનાવણી કરી રહી હતી.   વરિષ્ઠ એડવોકેટ સંજય હેગડેએ જણાવ્યું હતું કે આ મુદ્દો 1309થી પહેલાના માળખાને લગતો છે. પક્ષકારોને જારી કરાયેલી નોટિસમાં કોઈ ડિમોલિશનનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી. સત્તાવાળાઓની કાર્યવાહી સુપ્રીમ કોર્ટના 17 સપ્ટેમ્બરના આદેશની વિરુદ્ધ હતી, જેમાં નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો કે કોર્ટની પૂર્વ મંજૂરી વિના કોઈ ડિમોલિશન ન કરવું જોઈએ.   વરિષ્ઠ વકીલે કહ્યું કે 57 એકર વિસ્તારમાં ફેલાયેલી લગભગ 5 દરગાહ, 10 મસ્જિદો અને 45 ઘરો સરકાર દ્વારા તોડી પાડવાના જોખમનો સામનો કરી રહ્યા છે. તેમણે આસામના સોનેપુરમાં અતિક્રમણ હટાવવાની ઝુંબેશ પર સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા તાજેતરમાં પસાર કરાયેલા યથા સ્થિતિ રાખવાના આદેશનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.   ગુજરાત રાજ્ય તરફથી હાજર થતાં સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા 17 સપ્ટેમ્બરના અપાયેલા આદેશમાં અતિક્રમણ દૂર કરવાની ઝુંબેશ, જાહેર સ્થળો અને જળ સંસ્થાઓને અડીને આવેલી જમીન પરના અતિક્રમણને દૂર કરવાની કાર્યવાહી અપવાદ હેઠળ આવે છે. સોલિસિટર જનરલે કહ્યું કે આ કેસનો વિષય સરકારી જમીન છે અને 2023માં તેને ખાલી કરાવવાની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી.   નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી અને પક્ષકારોને વ્યક્તિગત સુનાવણીની તક આપવામાં આવી હતી. પક્ષકારોએ વક્ફ ટ્રિબ્યુનલ સહિત અનેક સત્તાધિશોનો સંપર્ક કર્યો હોવા છતાં તેમને કોઈ રાહત મળી નથી.   એસજીએ કહ્યું, "તે એક જળ એકમ એટલે કે સમુદ્રની બાજુમાં છે. તે સોમનાથ મંદિરથી 340 મીટર દૂર છે. તેથી પ્રક્રિયાને અનુસરીને આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. તે તમારા આદેશમાં અપાયેલા અપવાદ હેઠળ આવે છે."   જસ્ટિસ ગવઈએ એસજીને કહ્યું, "અમે નોટિસ જારી કરીશું નહીં. તમે તમારો જવાબ દાખલ કરો." ત્યાર બાદ હેગડેએ યથાસ્થિતિના આદેશ માટે વિનંતી કરી. આ સમયે એસજીએ ધ્યાન દોર્યું હતું કે ગુજરાત હાઈકોર્ટે વિસ્તારના ડિમોલિશન સામે યથાસ્થિતિનો નિર્દેશ કરવાનો ઇનકાર કરીને વિગતવાર આદેશ પસાર કર્યો હતો.   હેગડેએ યથાસ્થિતિના આદેશ માટે દબાણ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું, ત્યારે જસ્ટિસ ગવઈએ કહ્યું કે 17 સપ્ટેમ્બરના આદેશે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે જાહેર સ્થળો અને જળાશયોને અડીને આવેલા વિસ્તારોમાં અતિક્રમણને લાગુ પડશે નહીં. હેગડેએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે મિલકતો કોઈપણ અપવાદ હેઠળ આવે નહીં. તેમણે આશંકા વ્યક્ત કરી હતી કે સુનાવણીના બીજા દિવસે, સમગ્ર મિલકતો તોડી પાડવામાં આવશે અને સમગ્ર વિસ્તારની સ્થિતિ બદલાઈ જશે.   જસ્ટિસ વિશ્વનાથને પૂછ્યું, "9 સ્ટ્રક્ચર તોડી પાડવામાં આવ્યા. કેટલા સ્ટ્રક્ચર્સ છે?" હેગડેએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, "આ 57 એકરનો વિસ્તાર છે, જે જૂના જૂનાગઢ રાજ્ય દરમિયાન આપવામાં આવ્યો હતો. 5 દરગાહ, 10 મસ્જિદો અને 45 ઘરો... આજની સ્થિતિ જાળવી રાખવી જોઈએ."    જોકે, ડિવિઝન બેન્ચે વચગાળાની રાહત આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. આ મામલો 16 ઓક્ટોબર સુધી મુલતવી રાખવામાં આવ્યો હતો. એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે જો અધિકારીઓએ કોર્ટના આદેશની અવગણના કરી છે તો તેઓ મિલકતોને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે જવાબદાર રહેશે.   જસ્ટિસ ગવઈએ કહ્યું, "જો અમને લાગશે કે તેઓ અમારા આદેશનો અનાદર કરે છે તો અમે તેમને યથાવત સ્થિતિ પુનઃસ્થાપિત કરવા કહીશું."   પ્રભાસ પાટણના પટણી મુસ્લિમ સમુદાયનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા ટ્રસ્ટ, સમસ્ત પટણી મુસ્લિમ જમાત દ્વારા અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે, “પ્રતિવાદીઓએ 28.09.2024ના રોજ, મસ્જિદો, ઇદગાહ, દરગાહ, મકબરો અને રહેણાંક સ્થળો સહિતની ઇમારતોને નષ્ટ કરી દીધી છે. આ દરગાહના મુતવાલીઓએ ગેરકાયદેસર રીતે જૂના મુસ્લિમ ધાર્મિક સ્થળોને તોડી પાડ્યા હતા, જ્યારે તેને તોડવા માટે કોઈ નોટિસ આપવામાં આવી ન હતી અને સુનાવણીની કોઈ તક આપવામાં આવી ન હતી.   અરજદારનો દાવો છે કે ગુજરાત સત્તાવાળાઓએ કોઈપણ પૂર્વ સૂચના આપ્યા વિના ડિમોલિશન હાથ ધરીને 17 સપ્ટેમ્બરના આદેશનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે. અરજીમાં તિરસ્કારની કાર્યવાહી શરૂ કરવાની માંગ પણ કરવામાં આવી હતી અને ગુજરાત રાજ્યના અગ્ર સચિવ, કલેક્ટર અને જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ, એસપી (ગીર સોમનાથ) અને અન્યને પક્ષ-પ્રતિવાદી તરીકે દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.