17 મહિના બાદ મનીષ સિસોદિયા આવ્યા જેલની બહાર; જાણો દિલ્હી લિકર પોલિસી કૌભાંડમાં CBI અને EDની કાર્યવાહી વિશે
કોરોનાના સમયગાળા દરમિયાન દિલ્હી સરકારે નવી એક્સાઇઝ પોલિસી લાગુ કરી હતી. આ દારૂ નીતિના અમલીકરણમાં કથિત અનિયમિ
કોરોનાના સમયગાળા દરમિયાન દિલ્હી સરકારે નવી એક્સાઇઝ પોલિસી લાગુ કરી હતી. આ દારૂ નીતિના અમલીકરણમાં કથિત અનિયમિતતાની ફરિયાદો આવી હતી જેના પગલે લેફ્ટનન્ટ ગવર્નરે CBI તપાસની ભલામણ કરી હતી. પોલિસી પ્રશ્ન હેઠળ આવ્યા બાદ તેને રદ કરવામાં આવી હતી. આ જ કેસમાં મનીષ સિસોદિયા પર દારૂ વેચનારાઓને લાંચ આપવાનો આરોપ હતો.
દિલ્હીના પૂર્વ નાયબ મુખ્યમંત્રી મનીષ સિસોદિયાને મોટી રાહત મળી છે. દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે સિસોદિયાને જામીન આપી દીધા છે. ગયા વર્ષે માર્ચમાં એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED)એ દિલ્હીના પૂર્વ નાયબ મુખ્યમંત્રીની ધરપકડ કરી હતી. સીબીઆઈએ ઈડી સમક્ષ તેની ધરપકડ કરી હતી. સિસોદિયાની જામીન અરજી પર શુક્રવારે સુનાવણી થઈ હતી જેમાં તેમને રાહત મળી હતી. 17 મહિના બાદ મનીષ સિસોદિયા જેલની બહાર આવ્યા છે.
શું છે દિલ્હી દારૂ કૌભાંડ કેસ?
ED ઓગસ્ટ 2022 માં CBI દ્વારા નોંધાયેલા કેસના સંબંધમાં PMLA હેઠળ મની લોન્ડરિંગ કેસની તપાસ કરી રહી છે. આ કેસમાં EDએ અત્યાર સુધીમાં 15થી વધુ લોકોની ધરપકડ કરી છે. ગયા વર્ષે જાન્યુઆરીમાં, એજન્સીએ પૂરક ચાર્જશીટ દાખલ કરી હતી અને દાવો કર્યો હતો કે AAPના ટોચના નેતાઓએ પોતાના માટે ગેરકાયદેસર ભંડોળ એકત્ર કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે એક્સાઇઝ નીતિ બનાવી હતી. EDએ આરોપ મૂક્યો હતો કે ખાનગી સંસ્થાઓને હોલસેલ બિઝનેસ આપવા માટે 12 ટકા માર્જિન નક્કી કરવાનું અને તેમાંથી છ ટકા કિકબેક મેળવવાનું કાવતરું હતું.
એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટે આ કેસમાં સાત પૂરક ચાર્જશીટ દાખલ કરી છે. જુલાઈમાં દાખલ કરવામાં આવેલી તેની સાતમી પૂરક ચાર્જશીટમાં, EDએ મુખ્ય પ્રધાન અરવિંદ કેજરીવાલને 'કિંગપિન અને મુખ્ય કાવતરાખોર' અને આમ આદમી પાર્ટીને અપરાધની આવકના મુખ્ય લાભાર્થી તરીકે વર્ણવ્યા હતા. વિશેષ ન્યાયાધીશ કાવેરી બાવેજાની અદાલતે 208 પાનાની ચાર્જશીટની નોંધ લીધી હતી, જેમાં કેજરીવાલ અને AAPને આરોપી બનાવવામાં આવ્યા હતા.
EDએ ચાર્જશીટમાં જણાવ્યું હતું કે 2022માં ગોવામાં AAPના ચૂંટણી પ્રચારમાં મુખ્યમંત્રીએ જાણી જોઈને અપરાધની આવકનો ઉપયોગ કર્યો હતો અને કથિત કૌભાંડના સમગ્ર ષડયંત્રમાં પોતે સામેલ હતા. ચાર્જશીટમાં કુલ રૂ. 1,100 કરોડમાંથી રૂ. 100 કરોડનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ચાર્જશીટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે કેજરીવાલે દારૂના વેચાણના કોન્ટ્રાક્ટ માટે સાઉથ ગ્રૂપના સભ્યો પાસેથી 100 કરોડ રૂપિયાની લાંચ માંગી હતી, જેમાંથી 45 કરોડ રૂપિયા ગોવાની ચૂંટણીમાં ખર્ચવામાં આવ્યા હતા.
CBI અને ED, દિલ્હી લિકર પોલિસી અનિયમિતતા કેસની તપાસ કરી રહેલી બંને એજન્સીઓએ અત્યાર સુધીમાં ઘણા લોકોની ધરપકડ કરી છે. ધરપકડ કરાયેલા લોકોમાં અરવિંદ કેજરીવાલ, મનીષ સિસોદિયા, સંજય સિંહ, વિજય નાયર, કે. કવિતા, મગુંતા શ્રીનિવાસ રેડ્ડી, રાઘવ મંગુતા, સમીર મહેન્દ્રુ, અરુણ રામચંદ્રન, રાજેશ જોશી, ગોરંતલા બૂચીબાબુ, અમિત અરોરા, ગૌતમ મલ્હોત્રા, અરુણ પિલ્લઈ, બેનય બાબુ (ફ્રેન્ચ લિકર કંપની પેર્નોડ રિકાર્ડના જનરલ મેનેજર), પી. સારથ ચંદ્રાબેન રેડ્ડી. ફાર્મા કંપનીના ફૂલ ટાઈમ ડિરેક્ટર્સ અને પ્રમોટર્સમાં બિઝનેસમેન અમનદીપ ધાલ અને બિઝનેસમેન અભિષેક બોઈનપલ્લીનો સમાવેશ થાય છે. તેમાંથી સંજય સિંહ, મનીષ સિસોદિયા, અરવિંદ કેજરીવાલ સહિત ઘણા આરોપીઓને જામીન મળી ગયા છે જ્યારે કેટલાક સરકારી સાક્ષી પણ બની ચૂક્યા છે. અરવિંદ કેજરીવાલને 10 મેના રોજ ED કેસમાં વચગાળાના જામીન મળ્યા હતા પરંતુ તેઓ હજુ પણ CBI કસ્ટડીમાં છે.
EDએ મનીષ સિસોદિયાની શા માટે કરી ધરપકડ?
વાસ્તવમાં સિસોદિયા દારૂ વેચનારાઓને લાંચ આપવાના આરોપનો સામનો કરી રહ્યા હતા. ED દ્વારા દાખલ કરાયેલા આરોપ પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ, 2002 હેઠળ છે. વધુમાં, સીબીઆઈએ સિસોદિયા પર પ્રિવેન્શન ઓફ કરપ્શન એક્ટ, 1988 હેઠળ લાંચ લેવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.
માર્ચ 2023માં સિસોદિયાની ધરપકડ પહેલા EDએ તેમની તિહાર જેલમાં બે દિવસ સુધી પૂછપરછ કરી હતી. આ પછી તેની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. EDએ સિસોદિયાની પૂછપરછ કરવા માટે રાઉઝ એવન્યુ કોર્ટ પાસે પરવાનગી માંગી હતી. પૂછપરછ દરમિયાન અધિકારીઓએ સિસોદિયાને દારૂની નીતિમાં ફેરફારનું કારણ પૂછ્યું. આ ઉપરાંત તેમને આ કેસમાં લેવામાં આવેલી લાંચ અંગે પણ સવાલો પૂછવામાં આવ્યા હતા.
સીબીઆઈએ સિસોદિયાની શા માટે કરી ધરપકડ?
મનીષ સિસોદિયાની CBI દ્વારા 26 ફેબ્રુઆરી, 2023ના રોજ દિલ્હી દારૂ કૌભાંડ કેસમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તે સમયે સીબીઆઈએ કહ્યું હતું કે આરોપો પર પૂછવામાં આવેલા પ્રશ્નોના જવાબ ન આપવા અને તપાસમાં સહકાર ન આપવા બદલ સિસોદિયાની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. પૂછપરછ દરમિયાન, સીબીઆઈએ સિસોદિયાને ઘણા પુરાવા બતાવ્યા, જેમાં ડિજિટલ પુરાવા અને દસ્તાવેજો પણ સામેલ હતા. આ પુરાવા સામે સિસોદિયા કોઈ જવાબ આપી શક્યા ન હતા.
બે કેસ વચ્ચે શું તફાવત છે?
દિલ્હી સરકારની નવી લિકર પોલિસીમાં કથિત કૌભાંડની ED અને CBI અલગ-અલગ તપાસ કરી રહી છે. ED નીતિની રચના અને અમલીકરણમાં મની લોન્ડરિંગના આરોપોની તપાસ કરી રહી છે. તે જ સમયે, સીબીઆઈ તપાસ પોલિસી બનાવતી વખતે થયેલી કથિત ગેરરીતિઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
હમણાં શું થયું?
કથિત દારૂ કૌભાંડ કેસમાં જેલમાં બંધ દિલ્હીના પૂર્વ ડેપ્યુટી સીએમ મનીષ સિસોદિયાની જામીન અરજી પર શુક્રવારે સુનાવણી થઈ. આ દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે લગભગ 17 મહિનાથી જેલમાં રહેલા સિસોદિયાને જામીન આપવાનો નિર્ણય આપ્યો હતો. સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે પૂછ્યું કે જો તપાસ પૂર્ણ થઈ ગઈ હતી તો ટ્રાયલ કેમ શરૂ ન થઈ. કોર્ટે કહ્યું કે ટ્રાયલ વગર સજા આપી શકાય નહીં.
