મકાનમાલિકને ચાવી સોંપતાં પહેલાં આ 5 બાબતોનું રાખો ધ્યાન; નહીં થાય કોઈ વિવાદ, ડિપોઝિટ મળશે પૂરેપૂરી પાછી
છેલ્લું અપડેટ : 27 Sept 2026
ભાડાનું મકાન ખાલી કરતી વખતે મોટાભાગના ભાડુઆતો પોતાનો ઘરવખરીનો સામાન પેક કરવા અને રૂમ સાફ કરવામાં જ વ્યસ્ત રહે છે. તમામ સામાન બહાર કાઢ્યા પછી મકાનમાલિકને સીધી ચાવી સોંપી દેવામાં આવે છે અને ભાડુઆત એવું માની લે છે કે હવે તેમની તમામ જવાબદારીઓ પૂરી થઈ ગઈ છે. જોકે, ઘર છોડતાં પહેલાં માત્ર થોડી મિનિટો કાઢીને સમગ્ર મકાનનો ફોટો અને વીડિયો રેકોર્ડ તૈયાર કરવો અત્યંત ફાયદાકારક સાબિત થાય છે.
ઘણીવાર મકાન ખાલી થયા પછી મકાનમાલિક અને ભાડુઆત વચ્ચે ઘરની હાલતને લઈને મોટો વિવાદ ઊભો થાય છે. દિવાલ પર ડાઘ પડ્યા છે, કોઈ ફિટિંગ્સ પહેલેથી તૂટેલી હતી કે ખાલી કરતી વખતે કોઈ નવું નુકસાન થયું છે—તેવી બાબતો પર ઉગ્ર દલીલો થાય છે. આવી સ્થિતિમાં ઘર ખાલી કરતી વખતે બનાવેલા ફોટો અને વીડિયો તમારા પક્ષમાં એક નક્કર ડિજિટલ પુરાવા તરીકે કામ કરે છે.
ઘરના દરેક રૂમનો વિગતવાર ફોટો અને વીડિયો રેકોર્ડ લો
માત્ર એક-બે સામાન્ય ફોટા પાડવા પૂરતા નથી; ઘરના દરેક રૂમની ચોખ્ખી તસવીરો અને વીડિયો લેવા જોઈએ. રૂમની તમામ દિવાલો, ફ્લોરિંગ, છત, મુખ્ય દરવાજા અને બારીઓ પણ વીડિયોમાં આવરી લો. જો કોઈ ચોક્કસ જગ્યાએ અગાઉથી જ કોઈ તિરાડ, રંગ ઉખડી ગયો હોય કે ડાઘ હોય, તો તેનો એકદમ નજીકથી અલગ ફોટો પાડી લો. આનાથી ભવિષ્યમાં એ સાબિત કરવું સરળ બનશે કે આ ખામી જૂની હતી અને તમારા રહેવા દરમિયાન થઈ નથી.
વીજળી અને પાણીના મીટર રીડિંગની તસવીર અચૂક રાખો
મકાન છોડતી ઘડીએ ઇલેક્ટ્રિસિટી મીટર અને પાણીના મીટરના રીડિંગનો સ્પષ્ટ ફોટો પાડવો અનિવાર્ય છે. ફોટો એવી રીતે ખેંચો જેમાં મીટરના આંકડા સ્પષ્ટ વંચાતા હોય અને શક્ય હોય તો કેમેરામાં તારીખ અને ચોક્કસ સમય પણ સેટ રાખો. તેનાથી ઘર ખાલી કરતી વખતે છેલ્લું રીડિંગ કેટલું હતું તેનો સત્તાવાર પુરાવો રહેશે, જેથી પાછળથી આવતા તોતિંગ બિલ કે બાકી રકમને લગતો કોઈ વાંધો ઊભો થાય તો તમારી પાસે સાચો રેકોર્ડ હાજર રહે.
ફિક્સ્ચર્સ અને ફિટિંગ્સની કાર્યક્ષમતાનું શૂટિંગ કરો
ભાડાના ઘરમાં પંખા, ટ્યુબલાઇટ/બલ્બ, એર કંડિશનર, ગીઝર, કબાટ, પડદાના રોડ કે રસોડાના મોડ્યુલર ફિટિંગ્સ પહેલેથી લગાવેલા હોય છે. ઘર ખાલી કરતી વખતે આ તમામ વસ્તુઓની સ્થિતિ દર્શાવતો વીડિયો બનાવી લો. ખાસ કરીને જે સામાન કે ફિક્સિચર અંગે ભાડે રહેતી વખતે મકાનમાલિકને જાણ કરવામાં આવી હતી અથવા જે પહેલેથી જ ખરાબ હતા, તેનું વીડિયો રેકોર્ડિંગ રાખવું સૌથી વધુ હિતાવહ છે.
ચાવી આપતાં પહેલાં છેલ્લો સળંગ વોક-થ્રુ વીડિયો અને કન્ફર્મેશન
ઘરમાંથી તમામ સામાન સંપૂર્ણ ખાલી થઈ જાય અને આખરી સફાઈ પૂર્ણ થાય તે પછી એક સળંગ વોક-થ્રુ વીડિયો બનાવો જેમાં એક-એક રૂમ ક્રમબદ્ધ દેખાતો હોય. ત્યારબાદ જ મકાનમાલિકને રૂબરૂ મળીને ચાવી સોંપો. ચાવી સોંપવાની ચોક્કસ તારીખ અને સમયને લઈને ભવિષ્યમાં કોઈ વિવાદ ન થાય તે માટે ચાવી આપ્યા બાદ મકાનમાલિક તરફથી ઘર ખાલી થઈ ગયાનું લેખિત કે ડિજિટલ પુષ્ટિકરણ પણ મેળવી લો.
સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ સુરક્ષિત પાછી મેળવવામાં બનશે મદદગાર
ભાડુઆતો માટે સૌથી મોટો અને નાજુક મુદ્દો પોતાની સિક્યોરિટી ડિપોઝિટની રકમ પૂરેપૂરી પાછી મેળવવાનો હોય છે. મકાન ખાલી કર્યા પછી ઘણીવાર રિનોવેશન કે નુકસાનીના નામે ડિપોઝિટમાંથી મોટી રકમ કાપી લેવામાં આવે છે. જો તમારી પાસે શરૂઆતની અને ખાલી કરતી વખતની સ્થિતિના ફોટો-વીડિયો હશે, તો સામાન્ય ઘસારો કયો છે અને વાસ્તવિક નુકસાન કયું છે તેની સરખામણી કરવી સરળ બનશે અને તમારી ડિપોઝિટ કપાતથી બચી જશે.
ફોટો, વીડિયો અને દસ્તાવેજોનો બેકઅપ સાચવી રાખો
લીધેલા ફોટા અને વીડિયોને તાત્કાલિક ગેલેરીમાંથી ડિલીટ કરવાની ઉતાવળ ન કરો. આ ડિજિટલ ફાઇલોનો સુરક્ષિત બેકઅપ પોતાના કમ્પ્યુટર, ગૂગલ ડ્રાઇવ કે ક્લાઉડ સ્ટોરેજ પર રાખો. આ ઉપરાંત મૂળ રેન્ટ એગ્રીમેન્ટ, દર મહિને ચૂકવેલા ભાડાની રસીદો, સિક્યોરિટી ડિપોઝિટની રસીદ અને મકાન ખાલી કરવા સંબંધિત મેસેજ કે ઇમેઇલ્સનો વ્યવસ્થિત રેકોર્ડ સાથે જાળવી રાખવો જોઈએ.
