સંગીત જ્યારે હૃદયમાંથી જન્મે ત્યારે જ તે હૃદય સુધી પહોંચે છે: પદ્મવિભૂષણ ઇલૈયારાજા

ભારતીય સિનેમાના ઈતિહાસમાં જેમનું નામ સુવર્ણ અક્ષરે લખાયેલું છે, તેવા મહાન સંગીતકાર પદ્મવિભૂષણ ઇલૈયારાજાને 11માં અજંતા ઈલોરા ઈન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ (AIFF) માં પ્રતિષ્ઠિત 'પદ્મપાણી એવોર્ડ' થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. એમજીએમ યુનિવર્સિટીના રુક્મિણી ઓડિટોરિયમમાં યોજાયેલા ભવ્ય ઉદઘાટન સમારોહમાં સંગીત માર્તંડ ઇલૈયારાજાએ સંગીતની ગૂઢ વાતો અને આજના ડિજિટલ યુગના પડકારો વિશે હૃદયસ્પર્શી વિચારો રજૂ કર્યા હતા.

પદ્મપાણી એવોર્ડ અને સન્માન

ભારતીય ફિલ્મ સંગીતમાં અપ્રતિમ યોગદાન બદલ ઇલૈયારાજાને 2 લાખ રૂપિયાનો રોકડ પુરસ્કાર, પ્રશસ્તિપત્ર, સ્મૃતિચિહ્ન અને પરંપરાગત પૈઠણી શાલ ઓઢાડીને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રસંગે અનેક દિગ્ગજ હસ્તીઓ ઉપસ્થિત રહી હતી, જેમણે ઇલૈયારાજાની પાંચ દાયકા લાંબી કારકિર્દીને બિરદાવી હતી.

સંગીત: ટેકનોલોજી વિરુદ્ધ લાગણી

પોતાના સંબોધનમાં ઇલૈયારાજાએ જણાવ્યું હતું કે, "આધુનિક ટેકનોલોજીએ સંગીતને ઝડપી અને દરેકના ઘર સુધી પહોંચતું કરી દીધું છે, પરંતુ તે સંગીત માત્ર કાન સુધી જ પહોંચે છે. જે સંગીત શુદ્ધ સાધના, ઊંડી લાગણી અને હૃદયના આંતરનાદમાંથી જન્મે છે, તે જ સંગીત ખરા અર્થમાં શ્રોતાઓના હૃદય સુધી પહોંચવાની ક્ષમતા ધરાવે છે."

તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે, "આજના મિકેનિકલ યુગમાં પિયાનોની એક કી દબાવવાથી સંગીત સર્જાય છે અને આજે દરેક ગામમાં એક સંગીતકાર જોવા મળે છે. પરંતુ જે સંગીત આત્માથી જોડાયેલું હોય તે જ લાંબો સમય ટકી રહે છે."

1545 ફિલ્મો અને અવિરત સાધના

7000 થી વધુ ગીતો અને 1500 થી વધુ ફિલ્મોમાં સંગીત પીરસનાર આ સંગીત સમ્રાટની સાધના આજે પણ અવિરત છે. તેમણે સભામાં આશ્ચર્યજનક ખુલાસો કર્યો કે, ચેન્નાઈથી છત્રપતિ સંભાજીનગર આવતા પહેલા આજે વહેલી સવારે જ તેમણે તેમની ૧,૫૪૫મી ફિલ્મનું સંગીત કમ્પોઝ કરવાનું કામ પૂર્ણ કર્યું છે.

પોતાની કાર્યપદ્ધતિ વિશે વાત કરતા તેમણે કહ્યું કે, "હું સંગીત માટે વધુ પડતું વિચારતો નથી, તે કુદરતી રીતે જ વહે છે. આજે પણ હું કોઈ ટેકનિકલ શોર્ટકટ પર આધાર રાખતો નથી અને મારી જાતને સંગીતનો આજીવન વિદ્યાર્થી માનું છું."

દિગ્ગજોના મુખે સન્માન

• ચાન્સેલર અંકુશરાવ કદમ: તેમણે જણાવ્યું કે ઇલૈયારાજાનું સંગીત તમિલ, તેલુગુ, મલયાલમ, કન્નડ, હિન્દી અને મરાઠી સિનેમાના શ્રોતાઓના હૃદયમાં કાયમી સ્થાન ધરાવે છે. તેઓ ભારતીય સંગીતનો આત્મા છે.

• ઓસ્કાર વિજેતા રસૂલ પુકુટ્ટી: ઇલૈયારાજાને અંજલિ આપતા પુકુટ્ટીએ તેમને એક 'દુર્લભ અને સંવેદનશીલ આત્મા' ગણાવ્યા હતા.

• ફેસ્ટિવલ ચેરમેન નંદકિશોર કાગલીવાલ: તેમણે ઇલૈયારાજાના સન્માનને ફેસ્ટિવલ માટે ગૌરવની ક્ષણ ગણાવી હતી.

'જનની જનની...' ના સૂરથી ગુંજી ઉઠ્યું ઓડિટોરિયમ

કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત તમિલ સમુદાયના સભ્યોની વિશેષ વિનંતી પર ઇલૈયારાજાએ તેમના આઇકોનિક ગીત "જનની જનની..." ની થોડી પંક્તિઓ ગાઈને સંભળાવી હતી, જેનાથી સમગ્ર હોલ મંત્રમુગ્ધ થઈ ગયો હતો. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક પ્રતિભા અને દક્ષિણ ભારતીય ફિલ્મોની ઉભરતી અભિનેત્રી ભાગ્યશ્રી બોરસેનું પણ સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું.

અજિત પવારના નિધન પર શોક

સમારોહની શરૂઆત અત્યંત સાદગીપૂર્ણ અને ગંભીર રીતે કરવામાં આવી હતી. મહારાષ્ટ્રના નાયબ મુખ્યમંત્રી અજિત પવારના દુઃખદ અવસાન અંગે શોક સંદેશ વાંચવામાં આવ્યો હતો. ઉપસ્થિત તમામ મહાનુભાવોએ મૌન પાળીને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પી હતી અને તેમના સન્માનમાં ઉદઘાટન સમારોહને સાદગીપૂર્વક સંપન્ન કરવામાં આવ્યો હતો.

અજંતા ઈલોરા ઈન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ (AIFF) વિશે:

ડિરેક્ટર સુનિલ સુકથંકરે માહિતી આપી હતી કે આ વર્ષના મહોત્સવમાં વિશ્વભરની૭૦ ફિલ્મો પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે. આ ફેસ્ટિવલમાં આંતરરાષ્ટ્રીય FIPRESCI જ્યુરી પણ ઉપસ્થિત રહેશે અને વિવિધ કેટેગરીમાં શ્રેષ્ઠ સિનેમાને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે.