ચેક બાઉન્સ થવાના કિસ્સામાં કોર્ટના ધક્કાથી બચવા માંગતા હો, તો જાણો આ નિયમો

જો તમે કોઈના ખાતામાં ચેક દ્વારા પૈસા ટ્રાન્સફર કરી રહ્યા છો અથવા કોઈ તમને ચેક દ્વારા પૈસા મોકલી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, ચેક બાઉન્સ વિશે પૂરતી માહિતી હોવી ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

તમારા ખાતામાં પૂરતા પૈસા ન હોય ત્યારે પણ ચેક બાઉન્સની સમસ્યા ઊભી થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં તમારો ચેક બાઉન્સ થઈ જાય છે.

જો ચેક પરની સહી યોગ્ય રીતે મેળ ખાતી ન હોય તો પણ ચેક બાઉન્સ થઈ શકે છે. ચેક બાઉન્સ અંગે સરકારે ઘણા નિયમો પણ બનાવ્યા છે. જો તમે કોઈને ચેક આપ્યા પછી તે બાઉન્સ થાય છે  તો જેલમાં જવાની પણ શક્યતા છે. ચેક બાઉન્સના કિસ્સામાં પણ, સુપ્રીમ કોર્ટે (Supreme Court ON Check Bounce) સ્પષ્ટતા કરી છે.

ચેક બાઉન્સ - એક નાણાકીય ગુનો

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ચેક બાઉન્સ સંબંધિત ઘણી ઘટનાઓ પ્રકાશમાં આવી છે. ચેક બાઉન્સ થવું એ આપણા દેશમાં એક નાણાકીય ગુનો છે. આમાં કાયદાકીય સજાની જોગવાઈ છે. દંડ, જેલ અથવા બંને થઈ શકે છે. ચેક બાઉન્સનો કેસ નેગોશિયેબલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ એક્ટ, 1881 ની કલમ 138 હેઠળ નોંધાયેલ છે. ચેક બાઉન્સ થવાના મોટાભાગના કેસોમાં, કોર્ટ ફક્ત સજા જ જાહેર કરે છે. ચેક બાઉન્સ સજાના કેસોમાં મોટાભાગના આરોપીઓ નિર્દોષ છૂટી જાય છે.

ચેક બાઉન્સ થવા પર વળતરની જોગવાઈ

ચેક બાઉન્સ થવાના કિસ્સામાં કોર્ટે વળતરની જોગવાઈ પણ કરી છે. નેગોશિયેબલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ એક્ટ 1881 ની કલમ 138 ચેક બાઉન્સના કેસોનું સંચાલન કરે છે. તે જ સમયે, ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતાની કલમ 357 મુજબ, આરોપીને પીડિતને વળતર આપવાનો પણ અધિકાર છે.

કોર્ટના અંતિમ નિર્ણય સુધી કોઈ જેલ રહેશે નહીં

ચેક બાઉન્સ થવાના કિસ્સામાં, કોઈપણ આરોપીને કોર્ટમાં તેના વિરુદ્ધ આરોપો સાબિત ન થાય ત્યાં સુધી જેલમાં મોકલવામાં આવતો નથી. જો કોઈ કેસ કોર્ટમાં બે વર્ષ સુધી ચાલે તો આરોપીને બે વર્ષ સુધી જેલની સજા થશે નહીં. સજા ફટકાર્યા પછી પણ, આરોપી જેલમાંથી સજા સસ્પેન્શન માટે અપીલ કરી શકે છે. આરોપી ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતાની કલમ 389(3) હેઠળ અપીલ કરી શકે છે.
ચેક બાઉન્સ થવો એ જામીનપાત્ર ગુનો છે, તેથી આરોપીને જામીન મળી શકે છે. આ કિસ્સામાં સજા સ્થગિત પણ થઈ શકે છે. ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતાની કલમ 374(3) મુજબ, જો આરોપી દોષિત ઠરે છે, તો તે 30 દિવસની અંદર સેશન્સ કોર્ટમાં અપીલ કરી શકે છે.

આ પણ વાંચો : આ પેની સ્ટોક ઘટી રહેલા બજારમાં પણ જોરદાર દોડ્યો, કિંમત 2 રૂપિયાથી ઓછી

ચેક બાઉન્સ, અથવા ચેક બાઉન્સ કોર્ટ કેસ, જામીનપાત્ર ગુનો છે. આ માટે આપવામાં આવેલી સજા સાત વર્ષથી ઓછી છે. આમાં વધુમાં વધુ બે વર્ષની સજા થઈ શકે છે. કેસનો અંતિમ ચુકાદો ન આવે ત્યાં સુધી આરોપીને જેલમાં ન જવું જોઈએ. આરોપી અંતિમ નિર્ણય સુધી જેલમાંથી ભાગી શકે છે. તે જ સમયે, આરોપી જેલમાં હોય ત્યારે સજા સસ્પેન્શન માટે અપીલ કરી શકે છે.