સોનું હવે પહોંચ બહાર? 6 વર્ષમાં ક્યારેય નહોતી આવી એવી મંદી, કેમ દેશભરમાં અચાનક ઘટી ગઈ ડિમાન્ડ! જુઓ WGCનો ચોંકાવનારો રિપોર્ટ
છેલ્લા કેટલાક સમયથી સોનાના ભાવમાં થઈ રહેલા સતત વધારાની સીધી અસર હવે બજારમાં તેની ખરીદી પર સ્પષ્ટપણે જોવા મળી રહી છે. આ વર્ષે ભારતમાં સોનાની કુલ માગ છેલ્લા 6 વર્ષના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી શકે તેવી શક્યતા છે. સોનું વધુ પડતું મોંઘું થઈ જતાં લોકો એકતરફ જ્વેલરી ખરીદવાનું ટાળી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ રોકાણના હેતુથી સોનું ખરીદનારાઓ પણ પાછળ હટી રહ્યા છે. 'વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ' (WGC)ના તાજેતરના રિપોર્ટ મુજબ, વર્ષ 2026માં ભારતમાં સોનાની કુલ માગ ઘટીને આશરે 650 મેટ્રિક ટન જેટલી જ રહી શકે છે. આ ઉપરાંત, આ વર્ષે નબળા ચોમાસાના કારણે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં લોકોની આવકમાં થયેલો ઘટાડો પણ સોનાની ખરીદી ઘટવા પાછળનું એક મુખ્ય કારણ બન્યો છે.
સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં સોનાની માગમાં 29 ટકાનો મોટો ઘટાડો
સોનાની ખરીદીમાં આવેલી આ મંદી વર્ષના ત્રીજા ક્વાર્ટરના આંકડાઓમાં પણ સ્પષ્ટપણે દેખાઈ આવી છે. જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ભારતમાં સોનાની કુલ માગ વાર્ષિક ધોરણે 29 ટકા ઘટીને માત્ર 162.5 મેટ્રિક ટન રહી ગઈ હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન જ્વેલરીની ખરીદીમાં 20 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જ્યારે રોકાણ માટે સોનાની ખરીદીમાં પૂરા 40 ટકાનો જંગી ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ઊંચા ભાવના કારણે માત્ર દાગીના ખરીદનારા જ નહીં, પરંતુ સોનામાં સુરક્ષિત રોકાણ માનનારા રોકાણકારો પણ ખરીદી કરવાથી પાછળ હટ્યા છે.
મોંઘા સોના અને વધતા જીવન-ખર્ચનો સામાન્ય લોકો પર બોજ
વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલના જણાવ્યા અનુસાર, સોનાના ઊંચા ભાવ તેની માગ ઘટવાનું સૌથી મોટું કારણ છે. ઈરાન સાથેના યુદ્ધ બાદ જીવન-નિર્વાહનો ખર્ચ વધી ગયો છે, જેના કારણે સામાન્ય પરિવારોના માસિક બજેટ પર ભારે દબાણ છે અને લોકો સોનાની ખરીદી પર અગાઉ જેટલો ખર્ચ કરી શકતા નથી. કિંમતો વધારે હોવાને કારણે ઘણા ગ્રાહકો ખરીદી મોકૂફ રાખી રહ્યા છે અથવા પહેલાંની સરખામણીએ ઓછા વજનના ઘરેણાં ખરીદી રહ્યા છે.
ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં માગ ઘટવા પાછળ નબળું ચોમાસુ જવાબદાર
ભારતમાં સોનાની કુલ માગનો અડધાથી વધુ હિસ્સો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી આવે છે. ગામડાઓમાં લોકો સોનાને માત્ર પહેરવા માટે જ નહીં, પરંતુ બચત અને સંપત્તિ તરીકે પણ ખરીદે છે. પરંતુ આ વર્ષે નબળા ચોમાસાએ ગ્રામીણ માગ સામે મોટો પડકાર ઊભો કર્યો છે. ડેટા મુજબ, 2026માં ચોમાસાનો વરસાદ એક દાયકા કરતા પણ વધુ સમયના સૌથી નીચલા સ્તરે રહ્યો છે, જેનાથી કૃષિ ઉત્પાદન અને ખેડૂતોની આવક પર અસર પડી છે.
તહેવારો અને લગ્નની સિઝનથી રાહત મળવાની આશા
માગમાં ચાલી રહેલી મંદી વચ્ચે ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરથી બજારમાં કેટલાક સુધારાની આશા રાખવામાં આવી રહી છે. દિવાળી અને લગ્નની સિઝનમાં સોનાની ખરીદીમાં થોડો વધારો થઈ શકે છે, કારણ કે ભારતમાં તહેવારોમાં સોનું ખરીદવું શુભ માનવામાં આવે છે. જોકે, સોનાના ઊંચા ભાવ અને ગ્રામીણ અર્થતંત્રની નબળાઈ આ વધારાને મર્યાદિત રાખી શકે છે, જેથી આખા વર્ષની કુલ ઘટની પૂર્તિ થવી મુશ્કેલ છે.
