ખાંડ, ડુંગળી, દાળ અને ખાદ્યતેલ થયા મોંઘા, બગડયું ગૃહિણીનું બજેટ, કેમ વધી રહી છે મોંઘવારી?

છેલ્લા એક મહિનાથી દેશમાં ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં (Food Inflation) વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ખાસ કરીને ખાંડ, ડુંગળી, દાળ અને ખાદ્યતેલના ભાવ વધતા સામાન્ય પરિવારના રસોડાનું બજેટ (Kitchen Budget) ફરી એકવાર ખોરવાઈ રહ્યું છે. ખાંડના ભાવમાં માત્ર એક સપ્તાહમાં આશરે ₹7નો વધારો થયો છે, જ્યારે ડુંગળી પણ કિલોએ ₹4થી ₹5 સુધી મોંઘી થઈ છે.
ખાંડના ભાવ કેમ વધી રહ્યા છે?
ખાંડના ભાવમાં એક મહિનામાં આશરે ₹17 પ્રતિ કિલોનો વધારો થયો છે અને હવે કેટલીક જગ્યાએ ખાંડ ₹70 પ્રતિ કિલો સુધી વેચાઈ રહી છે. ખાંડના ભાવને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે સરકારે 31 ઓક્ટોબર સુધી 10 લાખ ટન ડ્યૂટી ફ્રી આયાત (Duty-Free Import)ને મંજૂરી આપી છે.
આ ઉપરાંત જમાખોરી (Hoarding) અટકાવવા માટે સ્ટોક લિમિટ નક્કી કરવામાં આવી છે. સ્થાનિક સપ્લાય વધારવા માટે ખાંડ મિલોને આ વખતે 15 ઓક્ટોબરથી જ શેરડીનું પિલાણ શરૂ કરવા કહેવામાં આવ્યું છે.
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ખાંડના ભાવમાં વધારા પાછળ ઇથેનોલ જવાબદાર નથી. સરકારનું માનવું છે કે જમાખોરી પણ ભાવ વધારાનું એક કારણ હોઈ શકે છે.
ડુંગળીના ભાવમાં પણ વધારો
21 ઓગસ્ટે ડુંગળીનો સરેરાશ છૂટક ભાવ (Retail Price) ₹40.79 પ્રતિ કિલો હતો. એક સપ્તાહ પહેલા તે ₹36.56 અને એક મહિના પહેલા ₹34.87 હતો.
ડુંગળીના ભાવ વધવાનું મુખ્ય કારણ ખરીફ ડુંગળીની નવી આવકમાં વિલંબ છે. દક્ષિણ ભારતમાં નવી ડુંગળીની આવક મોડી થઈ રહી છે, જ્યારે મહારાષ્ટ્રના નાસિક વિસ્તારમાં ચોમાસાની અસરથી વાવેતર પણ પ્રભાવિત થયું છે. ભાવ ઘટાડવા સરકાર બફર સ્ટોક (Buffer Stock)માંથી ડુંગળી બજારમાં ઉતારવાની તૈયારીમાં છે.
દાળ અને ખાદ્યતેલ પણ મોંઘા
તુવેર, મગ, અડદ અને ચણાની કિંમતમાં છેલ્લા એક મહિનામાં ₹1થી ₹2 સુધીનો વધારો થયો છે. દાળના ભાવ પાછળ ચોમાસું મહત્વનું કારણ માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે દાળનું વાવેતર વિસ્તાર પણ ગયા વર્ષની સરખામણીએ ઘટ્યો છે.
બીજી તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પામ ઓઇલ (Palm Oil)ના ભાવ 20 મહિનાના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યા છે. ઇન્ડોનેશિયામાં સૂકાની સ્થિતિને કારણે ભાવ વધ્યા છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધની અસરથી સૂર્યમુખી તેલની આયાત પણ પ્રભાવિત થઈ છે. પરિણામે છેલ્લા એક મહિનામાં ખાદ્યતેલના ભાવમાં આશરે 2થી 3 ટકાનો વધારો થયો છે.
આ તમામ કારણોસર હાલમાં સામાન્ય પરિવારના માસિક ખર્ચ (Monthly Expenses) પર સીધી અસર પડી રહી છે અને રસોડાનું બજેટ વધુ મોંઘું બની રહ્યું છે.

