શેરબજારમાં હાહાકાર! 4 દિવસમાં ₹21 લાખ કરોડનું ધોવાણ, આ કારણોએ રોકાણકારોના ઉડાવ્યા હોશ

ભારતીય શેરબજારમાં (Indian Stock Market) છેલ્લા ચાર દિવસથી ભારે વેચવાલી જોવા મળી રહી છે. વૈશ્વિક સ્તરે વધી રહેલા તણાવ અને આર્થિક અનિશ્ચિતતાની સીધી અસર ભારતીય બજાર પર પડી છે. રોકાણકારોની સંપત્તિમાં અંદાજે ₹20.79 લાખ કરોડનો ઘટાડો નોંધાયો છે. સપ્તાહના અંતે સેન્સેક્સ (Sensex) 1,605 પોઈન્ટથી વધુ ગગડીને 73,123.83ના સ્તરે બંધ રહ્યો હતો. બીજી તરફ, નિફ્ટી (Nifty) સહિતના મુખ્ય સૂચકાંકો પર પણ દબાણ જોવા મળ્યું હતું.

મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલો તણાવ, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઉછાળો, અમેરિકન બજારોની નબળાઈ અને રૂપિયાની કમજોરીએ રોકાણકારોની ચિંતા વધારી છે. ચાલો જાણીએ કે શેરબજારના આ કડાકા પાછળનાં પાંચ મુખ્ય કારણો કયાં છે.

1. મધ્ય પૂર્વમાં વધતો તણાવ

પશ્ચિમ એશિયા (West Asia)માં વધી રહેલા ભૌગોલિક અને રાજકીય તણાવને કારણે વિશ્વભરના બજારોમાં અનિશ્ચિતતા વધી છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવ તથા સંભવિત સૈન્ય કાર્યવાહી અંગેની ચિંતાએ રોકાણકારોને સાવચેત બનાવ્યા છે.

આવા સંજોગોમાં રોકાણકારો સામાન્ય રીતે જોખમી રોકાણમાંથી નાણાં પાછાં ખેંચે છે. તેની અસર ભારતીય શેરબજારમાં પણ જોવા મળી રહી છે અને વેચવાલીનું દબાણ વધ્યું છે.

2. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો

ભારત પોતાની જરૂરિયાતના મોટા ભાગના ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરે છે. તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડના ભાવ વધે ત્યારે દેશના આયાત બિલ પર સીધી અસર પડે છે. અહેવાલ મુજબ, બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude)ના ભાવમાં લગભગ 3 ટકાનો ઉછાળો આવ્યો હતો અને ભાવ પ્રતિ બેરલ 116.73 ડોલર સુધી પહોંચ્યા હતા.

ક્રૂડ મોંઘું થવાથી પેટ્રોલ-ડીઝલના ખર્ચમાં વધારો થવાની, પરિવહન મોંઘું થવાની અને મોંઘવારી વધવાની આશંકા રહે છે. આ પરિસ્થિતિ કંપનીઓના ખર્ચ અને નફા પર દબાણ લાવી શકે છે, જેના કારણે રોકાણકારો શેર વેચવા તરફ વળે છે.

3. મોંઘવારી અને કંપનીઓના નફા પર દબાણ

ઊર્જા અને ઇંધણના ભાવમાં વધારો થવાથી વિવિધ ક્ષેત્રોની કંપનીઓના ઉત્પાદન અને પરિવહન ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે. જો કંપનીઓ વધેલો ખર્ચ ગ્રાહકો પર નાખી ન શકે, તો તેમના નફાના માર્જિન (Profit Margin) પર અસર પડે છે.

બીજી તરફ, મોંઘવારી વધે તો લોકોની ખરીદશક્તિ પણ ઘટી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં કંપનીઓના વેચાણ અને ભવિષ્યની કમાણી અંગે ચિંતા ઊભી થાય છે. બજાર સામાન્ય રીતે આવા જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને શેરના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાવે છે.

4. અમેરિકન શેરબજારોની નબળાઈ

અમેરિકાના શેરબજારો (Wall Street)માં જોવા મળેલી નબળાઈની અસર અન્ય વૈશ્વિક બજારો પર પણ પડી શકે છે. વિદેશી બજારોમાં ઘટાડો થાય ત્યારે રોકાણકારો જોખમ ઘટાડવા માટે પોતાના રોકાણની સમીક્ષા કરે છે.

ભારતીય બજારમાં પણ વૈશ્વિક સંકેતોને કારણે વેચવાલી વધી શકે છે. ખાસ કરીને વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (Foreign Institutional Investors – FIIs) દ્વારા નાણાં પાછાં ખેંચવામાં આવે તો બજાર પર વધારાનું દબાણ સર્જાઈ શકે છે.

5. રૂપિયાની કમજોરી અને બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો

ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો નબળો પડે ત્યારે ક્રૂડ ઓઇલ સહિતની આયાત મોંઘી બની શકે છે. તેનાથી મોંઘવારી અને દેશના આયાત ખર્ચ અંગેની ચિંતા વધી શકે છે.

આ ઉપરાંત, અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડ (US Bond Yields)માં વધારો થાય ત્યારે કેટલાક વિદેશી રોકાણકારો ઊભરતાં બજારોમાંથી નાણાં કાઢીને અમેરિકન બોન્ડ જેવા વિકલ્પો તરફ વળી શકે છે. આ પરિબળો ભારતીય શેરબજારના સેન્ટિમેન્ટને અસર કરી શકે છે.

કયા શેરોમાં સૌથી વધુ ઘટાડો જોવા મળ્યો?

સપ્તાહના અંતિમ કારોબારમાં સેન્સેક્સની કેટલીક મોટી કંપનીઓના શેરમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો હતો. ટાટા સ્ટીલ (Tata Steel) અને અદાણી પોર્ટ્સ (Adani Ports)ના શેર 3 ટકાથી વધુ ઘટ્યા હતા. આ ઉપરાંત ટ્રેન્ટ, ટેક મહિન્દ્રા, BEL, ઇન્ડિગો, બજાજ ફિનસર્વ અને કોટક મહિન્દ્રા બેન્કના શેર પણ ઘટાડા સાથે બંધ થયા હતા.

જોકે, બજારમાં વેચવાલી વચ્ચે લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો (L&T), રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ, TCS, ઇન્ફોસિસ અને ICICI બેન્ક જેવા કેટલાક શેરોમાં ખરીદી જોવા મળી હતી.

આગામી સપ્તાહે આ ત્રણ બાબતો પર રહેશે નજર

આગામી સપ્તાહે બજારની દિશા નક્કી કરવામાં કંપનીઓનાં ત્રિમાસિક પરિણામો (Q2 Results), અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વની બેઠક અને મોટા કોર્પોરેટ સમાચાર મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

• કંપનીઓનાં પરિણામો: પેટીએમ, L&T, મારુતિ સુઝુકી, હિન્દુસ્તાન યુનિલિવર (HUL), સન ફાર્મા અને અદાણી પોર્ટ્સ જેવી કંપનીઓનાં પરિણામો પર રોકાણકારોની નજર રહેશે.

• અમેરિકન ફેડની બેઠક: 27 અને 28 ઑક્ટોબરે યોજાનારી યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની બેઠકમાં વ્યાજદર અંગે મળતા સંકેતો વૈશ્વિક બજારોને અસર કરી શકે છે.

• જિયો પ્લેટફોર્મ્સની લિસ્ટિંગ: જિયો પ્લેટફોર્મ્સના સંભવિત આઈપીઓ અને શેરબજારમાં લિસ્ટિંગ અંગેના અહેવાલો પર પણ રોકાણકારોનું ધ્યાન રહેશે. જોકે, લિસ્ટિંગની તારીખ અને આઈપીઓ સંબંધિત વિગતો અંગે સત્તાવાર માહિતીની પુષ્ટિ કરવી જરૂરી છે.

હાલના સંજોગોમાં શેરબજારમાં ઉતાર-ચઢાવ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. રોકાણકારોએ ઉતાવળમાં નિર્ણય લેવાને બદલે કંપનીઓનાં પરિણામો, વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ અને પોતાના જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને રોકાણ અંગે નિર્ણય લેવો જોઈએ.