Jane Street Scam: જાન્યુઆરી 2024 થી શેરબજારમાં શરૂ થયો હતો હજારો કરોડનો ખેલ, જાણો ક્યારે શું થયું?
છેલ્લું અપડેટ : 07 Jul 2025
જાન્યુઆરી 2024 થી ઓપ્શન ટ્રેડિંગમાં અનિયમિતતાનો શંકાસ્પદ વ્હિસલબ્લોઅર મયંક બંસલે ભારતીય શેરબજારમાં યુએસ ફર્મ જેન સ્ટ્રીટ દ્વારા કરવામાં આવેલા કથિત હેરાફેરીનો પર્દાફાશ કર્યો છે. બંસલે સમયાંતરે સેબીને માહિતી આપી હતી અને નિયમોના ઉલ્લંઘનની ગંભીરતા પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો.
આ મામલો ક્યારે શરૂ થયો?
જુલાઈ 2023 માં વિવાદ શરૂ થયો, જ્યારે મયંક બંસલે જેન સ્ટ્રીટ દ્વારા સમાપ્તિ સમયે નિફ્ટી ઇન્ડેક્સને ચુસ્ત રેન્જમાં રાખવાના પ્રયાસોની શોધ કરી. તેમણે ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગમાં સાંઠગાંઠ જોઈ, જેની નિફ્ટી પર મોટી અસર પડી. આ પેટર્ન સૌપ્રથમ મિડકેપ સિલેક્ટ ઇન્ડેક્સની વોલેટાઇલ એક્સપાયરીમાં જોવા મળી હતી.
ગોટાળાની પેટર્ન અને સાંઠગાંઠ કેવી હતી
એપ્રિલ 2024 થી, આ મિલીભગતની પેટર્ન ઝડપથી વધી અને આ મેનીપ્યુલેશન પણ સતત ચાલુ રહ્યું. 17 જાન્યુઆરી 2024 ના રોજ, આ મેનીપ્યુલેશનની મોટી અસર બેંક નિફ્ટી પર જોવા મળી, જેના કારણે બજારમાં અસ્થિરતા વધી. અન્ય બજાર સહભાગીઓ (માર્કેટ પાર્ટિસિપેન્ટ્સ)એ પણ આ મેનીપ્યુલેશન પર શંકા કરવાનું શરૂ કર્યું.
સેબીને જાણકારી આપવામાં આવી
મયંક બંસલે 2024 માં સેબીને આ બાબતની જાણ મેઇલ દ્વારા કરી હતી, જેનો સેબીએ તાત્કાલિક જવાબ આપ્યો અને આ બાબતની તપાસ શરૂ કરી. બંસલે કહ્યું કે જેન સ્ટ્રીટે નિયમોની અવગણના કરી અને ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગ દ્વારા બજારને ગેરકાયદેસર રીતે પ્રભાવિત કર્યું.
મયંક બંસલે 2024 માં સેબીને આ બાબતની જાણ મેઇલ દ્વારા કરી હતી, જેનો સેબીએ તાત્કાલિક જવાબ આપ્યો અને આ બાબતની તપાસ શરૂ કરી. બંસલે કહ્યું કે જેન સ્ટ્રીટે નિયમોની અવગણના કરી અને ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગ દ્વારા બજારને ગેરકાયદેસર રીતે પ્રભાવિત કર્યું.
નિયમોનું ઉલ્લંઘન
સેબી કાયદા હેઠળ આ સમગ્ર પ્રવૃત્તિ ગેરકાયદેસર માનવામાં આવે છે. જેન સ્ટ્રીટ અને તેની પેટાકંપનીઓએ ભારતીય બજારના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે, જેનાથી બજારની ન્યાયીતા અને પારદર્શિતા પર અસર પડી છે.
મયંક બંસલ કોણ છે?
મયંક બંસલ દુબઈ સ્થિત હેજ ફંડના ચેરમેન છે, જે ભારતીય શેરબજારમાં પારદર્શિતા જાળવવા માટે સક્રિય છે. તેમણે ડિસેમ્બર 2024 થી સેબીના અધિકારીઓ સાથે સંપર્ક જાળવી રાખ્યો હતો અને આ કૌભાંડનો પર્દાફાશ કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.
