સોનાના દાગીના કે ડિજિટલ સોનું, કોના પર લાગે છે વધુ ટેક્સ? ધનતેરસ પર કયો સોદો રહેશે નફાકારક?
છેલ્લું અપડેટ : 17 Oct 2025
ધનતેરસ અને દિવાળીની સિઝન નજીક આવી રહી છે, ભારતમાં ધનતેરસ અને દિવાળી પર સોનું ખરીદવાની પરંપરા ખૂબ જૂની છે. આ દિવસોમાં સોનું ખરીદવું શુભ માનવામાં આવે છે. જેમ જેમ આ દિવસ નજીક આવી રહ્યો છે, તેમ તેમ દેશભરના લોકો સોનામાં રોકાણ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે, જે પરંપરાગત રીતે સમૃદ્ધિ અને સારા નસીબનું પ્રતીક છે. દિલ્હીમાં પહેલીવાર સોનાએ પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹ 1.3 લાખનો આંકડો પાર કર્યો છે. જોકે, સોનું ખરીદતા પહેલા, એ જાણવું જરૂરી છે કે, દરેક પ્રકારના સોના પર કેટલો ટેક્સ લાગે છે. કયા પ્રકારનું સોનું ધનતેરસ પર ખરીદવું તમારા નફાકારક સાબિત થશે.
|
રોકાણનો પ્રકાર ખરીદી પર GST ભૌતિક સોનું (જ્વેલરી, સિક્કા, બાર) સોનાના મૂલ્ય પર ૩% GST। જ્વેલરીના મેકિંગ ચાર્જ પર વધારાના ૫% GST સોવરીન ગોલ્ડ બોન્ડ કોઈ GST નહીં ગોલ્ડ ETF વ્યવહાર પર કોઈ GST નહીં। બ્રોકરેજ અને વ્યવહાર ચાર્જ પર 18 % GST ગોલ્ડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણના સમયે કોઈ GST નહીં ડિજિટલ ગોલ્ડ સોનાના મૂલ્ય પર ૩% GST
ભૌતિક સોનું, એટલે કે, સોનાના દાગીના, સિક્કા અને સોનાના બાર, તેમને ખરીદતી વખતે 3% GST લાગે છે, જ્યારે દાગીના 5-20% મેકિંગ ચાર્જ અને મેકિંગ ચાર્જ પર વધારાનો 5% GST લાગે છે. જો તમે આ સોનું 36 મહિના પહેલા વેચો છો, તો મળેલો નફો તમારી કુલ આવકમાં ઉમેરવામાં આવે છે અને તમારા આવકવેરા સ્લેબ મુજબ કર લાદવામાં આવે છે. જો કે, જો તમે તેને 36 મહિનાથી વધુ સમય માટે રાખો છો, તો તમને ઇન્ડેક્સેશન લાભો સાથે 20% લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ કરને પાત્ર છે. ડિજિટલ ગોલ્ડ ડિજિટલ સોનું Paytm અને PhonePe જેવા પ્લેટફોર્મ દ્વારા ઓનલાઈન ખરીદવામાં આવે છે અને તેના પર 3% GST લાગશે. જો તમે તેને 36 મહિના પહેલા વેચો છો, તો તમારી આવકમાં ટૂંકા ગાળાના મૂડી લાભ કર ઉમેરવામાં આવે છે. જો તમે તેને 36 મહિના પછી વેચો છો, તો 20% લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ કર લાગુ પડે છે. નોંધપાત્ર રીતે, ડિજિટલ સોનું ₹1 જેટલા ઓછા ભાવે ખરીદી શકાય છે. ડિજિટલ સોનાને ભૌતિક સોનામાં રૂપાંતરિત કરી શકાય છે. સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGBs) ની ખરીદી પર કોઈ GST નથી. જો બોન્ડ પરિપક્વતા (8 વર્ષ) પર રિડીમ કરવામાં આવે છે, તો મૂડી લાભ સંપૂર્ણપણે કરમુક્ત છે. જો કે, જો 36 મહિના પહેલા વેચવામાં આવે છે, તો નફા પર તમારા આવકવેરા સ્લેબ મુજબ કર લાદવામાં આવશે. જો 36 મહિના પછી વેચવામાં આવે, તો તમને ઇન્ડેક્સેશન સાથે 20 % ના દરે કર લાગશે. વધુમાં, આ બોન્ડ્સ પર 2.5 % વાર્ષિક વ્યાજ દર પણ મળે છે, જે દર છ મહિને ચૂકવવામાં આવે છે, અને આ વ્યાજ તમારા આવકવેરા સ્લેબ અનુસાર કરપાત્ર છે. ગોલ્ડ ETF ગોલ્ડ ETF માં રોકાણ કરવાથી વ્યવહાર પર સીધો GST લાગતો નથી, પરંતુ બ્રોકરેજ અને ટ્રાન્ઝેક્શન ફી પર 18 % કર લાગે છે. 1 એપ્રિલ, 2023 થી અમલમાં આવતા નવા નિયમો હેઠળ, ETF માંથી થતા નફા પર તમારા આવકવેરા સ્લેબ અનુસાર કર લાગશે. ગોલ્ડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ગોલ્ડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં રોકાણ પણ GST માંથી મુક્ત છે. આ બોન્ડ્સમાંથી થતા નફા પર તમારા આવકવેરા સ્લેબ દરો અનુસાર કર લાગે છે. GSTVની એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરો 
|
|---|
