ટાટા ટ્રસ્ટમાં મોટો ફેરફાર: દારિયસ ખંબાટાએ ટ્રસ્ટી તરીકે ફરી નિયુક્તિ સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો

ટાટા ગ્રૂપ (Tata Group) સાથે જોડાયેલા ટાટા ટ્રસ્ટ્સ (Tata Trusts)માં આંતરિક મતભેદો વચ્ચે વધુ એક મહત્ત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે. જાણીતા વરિષ્ઠ વકીલ દારિયસ જે. ખંબાટા (Darius J. Khambata)એ સર દોરાબજી ટાટા ટ્રસ્ટ (Sir Dorabji Tata Trust - SDTT) અને સર રતન ટાટા ટ્રસ્ટ (Sir Ratan Tata Trust - SRTT)ના ટ્રસ્ટી તરીકે ફરી નિયુક્તિ (Reappointment) સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો છે. તેમણે આ નિર્ણય પાછળ પોતાની સ્વતંત્રતા જાળવી રાખવાની ઇચ્છા અને ટાટા ગ્રૂપના ભવિષ્ય અંગેના કેટલાક મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર અન્ય ટ્રસ્ટીઓ સાથેના મતભેદોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે.

 

સ્વતંત્રતા જાળવવા માટે લીધો નિર્ણય

2 નવેમ્બર, 2026ના રોજ ટાટા ટ્રસ્ટ્સના ચેરમેન નોએલ ટાટા (Noel Tata) અને મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી સિદ્ધાર્થ શર્માને લખેલા પત્રમાં ખંબાટાએ પોતાનો નિર્ણય સ્પષ્ટ કર્યો હતો. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, બંને ટ્રસ્ટના ટ્રસ્ટી તરીકે ફરી નિયુક્ત થવા માટે અન્ય ટ્રસ્ટીઓની સંમતિ મેળવવાની પ્રક્રિયા જરૂરી હતી. આવી સંમતિ માગવાથી પોતાની સ્વતંત્રતા સાથે સમાધાન કરવું પડે તેવી તેમની માન્યતા હતી. ખંબાટાએ જણાવ્યું હતું કે નોએલ ટાટા સહિત અન્ય ટ્રસ્ટીઓ સાથે કેટલાક મુદ્દાઓ પર તેમના અભિપ્રાય અલગ રહ્યા છે. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે અન્ય ટ્રસ્ટીઓ પ્રત્યે તેમને કોઈ અંગત અણગમો નથી. તેમણે સ્વર્ગસ્થ રતન ટાટાના આમંત્રણથી ટ્રસ્ટી તરીકેની જવાબદારી સ્વીકારી હતી અને હંમેશાં યોગ્ય નિર્ણય લેવાના સિદ્ધાંતને મહત્ત્વ આપ્યું હતું.

 

ટાટા સન્સના લિસ્ટિંગનો વિરોધ

ખંબાટાના નિર્ણય પાછળનો એક મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દો ટાટા સન્સ (Tata Sons)ને શેરબજારમાં લિસ્ટ (Listing) કરવાની દરખાસ્ત છે. તેમણે ટાટા સન્સને જાહેર કંપની બનાવવાના વિચારનો વિરોધ કર્યો છે. તેમના મતે, ટાટા સન્સ અને ટાટા ટ્રસ્ટ્સ વચ્ચેનો સંબંધ ગ્રૂપની ઔદ્યોગિક વિરાસત અને પરોપકારી પ્રવૃત્તિઓનો આધાર છે. ખંબાટાના મતે, ખાનગી કંપની તરીકે ટાટા સન્સ લાંબા ગાળાના નિર્ણયો લઈ શકે છે અને તાત્કાલિક નફા કરતાં ભવિષ્યના વિકાસને પ્રાથમિકતા આપી શકે છે. શેરબજારમાં લિસ્ટિંગ થયા બાદ કંપની પર ટૂંકા ગાળાના નાણાકીય પરિણામો અને શેરધારકોની અપેક્ષાઓનું દબાણ વધી શકે છે.

 

ટાટા સન્સના ચેરમેનના પુનર્નિયુક્તિ મુદ્દે પણ મતભેદ

ટાટા ગ્રૂપમાં તાજેતરના મતભેદોનો એક મુખ્ય મુદ્દો એન. ચંદ્રશેખરન (N. Chandrasekaran)ની ટાટા સન્સના ચેરમેન તરીકે પુનર્નિયુક્તિ પણ છે. 17 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ યોજાયેલી બોર્ડ બેઠકમાં થયેલી ઘટનાઓ અંગે ખંબાટાએ ગંભીર અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમના મતે, આ ઘટનાક્રમથી ટાટા સન્સની પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન થયું છે. આ વિવાદ વચ્ચે ટાટા ટ્રસ્ટ્સની ભૂમિકા, કંપનીના સંચાલન અને ભારતીય રિઝર્વ બેંક (Reserve Bank of India - RBI) સાથેના નિયમનકારી મુદ્દાઓ અંગે પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે.

 

ટાટા ગ્રૂપના ભવિષ્ય પર નજર

ટાટા ટ્રસ્ટ્સ ટાટા સન્સમાં આશરે 66 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. તેથી ટ્રસ્ટીઓ વચ્ચેના મતભેદો અને તેમની રચનામાં થતા ફેરફારો ગ્રૂપના સંચાલન માટે મહત્ત્વ ધરાવે છે. ખંબાટાનો વર્તમાન કાર્યકાળ 9 નવેમ્બર, 2026ના રોજ પૂર્ણ થવાનો છે. તેમની વિદાયથી ટ્રસ્ટ્સની અંદર ચાલી રહેલી ચર્ચાઓને નવો વળાંક મળી શકે છે. જોકે, ટાટા ટ્રસ્ટ્સ તરફથી આ નિર્ણય અંગે આગળ શું પગલાં લેવામાં આવશે અને ટાટા સન્સના લિસ્ટિંગ અંગેની ચર્ચા કઈ દિશામાં આગળ વધશે તે જોવું મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે. આ ઘટનાક્રમ દર્શાવે છે કે ટાટા ગ્રૂપમાં માત્ર કંપનીના નેતૃત્વનો જ નહીં, પરંતુ તેના લાંબા ગાળાના સંચાલન મોડેલ અને ટ્રસ્ટીઓની ભૂમિકા અંગે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ ચર્ચા ચાલી રહી છે.