Budget 2024: યુવાનો માટે વડાપ્રધાનના પેકેજની જાહેરાત, રોજગાર માટે 1.48 લાખ કરોડ રૂપિયાની જોગવાઈ

મોદી સરકારે તેના ત્રીજા કાર્યકાળનું પ્રથમ બજેટ આજે એટલે કે 23 જુલાઈએ રજૂ કર્યું હતું. આ સમયગાળા દરમિયાન નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે દેશના યુવાનોની નારાજગી દૂર કરવા માટે ઘણા મહત્ત્વપૂર્ણ પગલાઓની જાહેરાત કરી હતી. NEET-UG, NET જેવી પરીક્ષાઓમાં ગોટાળા અને રોજગારની સમસ્યાને લઈને વિપક્ષો સરકાર પર પ્રહારો કરી રહ્યા છે એટલું જ નહીં દેશના યુવાનોમાં પણ આક્રોશ જોવા મળી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં,સરકારે બજેટમાં વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો માટે શું જાહેરાત કરી આવો જોઈએ. 

વડાપ્રધાનના પેકેજની જાહેરાત

નાણાપ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું કે, '2 લાખ કરોડના કેન્દ્રીય ખર્ચ સાથે 5 વર્ષમાં 4.1 કરોડ યુવાનો માટે રોજગાર, કૌશલ્ય અને અન્ય તકો ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે પાંચ યોજનાઓ અને પહેલોના પ્રધાનમંત્રી પેકેજની જાહેરાત કરતાં મને આનંદ થાય છે. આ વર્ષે અમે શિક્ષણ, રોજગાર અને કૌશલ્ય માટે 1.48 લાખ કરોડ રૂપિયાની જોગવાઈ કરી છે.

રોજગાર સંબંધિત પ્રોત્સાહન યોજના

નાણામંત્રીએ કહ્યું, 'અમારી સરકાર રોજગાર સંબંધિત પ્રોત્સાહન યોજના હેઠળ ત્રણ યોજનાઓ પર કામ કરી રહી છે. પ્રધાનમંત્રી પેકેજ હેઠળ, આ યોજના એમ્પ્લોઈઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (EPFO) પર આધારિત હશે. આ ઉપરાંત, આ યોજના હેઠળ, પ્રથમ વખત કર્મચારીઓ અને નોકરીદાતાઓનું ધ્યાન રાખવામાં આવશે.

પ્લાન A: પ્રથમ ટાઈમર્સ માટે
આ યોજના હેઠળ, તમામ ક્ષેત્રોમાં પ્રથમ વખત કામ કરતા કર્મચારીઓને એક મહિનાનું દૈનિક વેતન આપવામાં આવશે. પ્રથમ વખત કર્મચારીઓને તેમનો પ્રથમ પગાર ત્રણ હપ્તામાં આપવામાં આવશે. EPFOમાં નોંધણી કરાવ્યા બાદ આ ન્યૂનતમ રકમ 15 હજાર રૂપિયા થશે. EPFOમાં નોંધાયેલા લોકોને આ મદદ મળશે. પાત્રતા મર્યાદા 1 લાખ રૂપિયા પ્રતિ માસ હશે. તેનાથી 2.10 કરોડ યુવાનોને ફાયદો થશે.

પ્લાન B: મેન્યુફેક્ચરિંગ નોકરીઓમાં વધારો
આ યોજના હેઠળ મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં નોકરીઓ વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવશે. આ યોજના પ્રથમ વખત ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં નોકરી કરતા વધારાના કર્મચારીઓને પ્રોત્સાહિત કરશે. આ યોજનામાં, કર્મચારીઓ અને એમ્પ્લોયરોને ચોક્કસ સ્કેલ હેઠળ પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. આ યોજના મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં આવતા 30 લાખ યુવાનો અને તેમના રોજગારદાતાઓને મદદ કરશે.

પહેલા જાણીએ વચગાળાના બજેટમાં શું જાહેરાત કરવામાં આવી હતી

નાણામંત્રીએ 1 ફેબ્રુઆરીએ રજૂ કરેલા વચગાળાના બજેટ ભાષણમાં કહ્યું હતું કે સ્કીલ ઈન્ડિયા મિશન હેઠળ દેશમાં 1.4 કરોડ યુવાનોને તાલીમ આપવામાં આવી છે. તેમજ 54 લાખને અપસ્કિલ્ડ અથવા રિ-સ્કિલ્ડ કરવામાં આવ્યા છે. પીએમ મુદ્રા યોજના હેઠળ, યુવા ઉદ્યોગ સાહસિકોને 43 કરોડ રૂપિયાની મુદ્રા યોજના લોન આપવામાં આવી હતી. દેશમાં 3000 નવી ITI બનાવવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત દેશમાં સાત IIT, 16 IIIT, સાત IIM, 15 AIIMS અને 390 યુનિવર્સિટીઓ બનાવવામાં આવી છે. જો કે વિપક્ષી દળોએ હંમેશા સરકાર પર યુવાનોની અવગણના કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. વિપક્ષી દળોના મતે સરકાર યુવાનોમાં બેરોજગારી વધવાની સમસ્યાને સતત નજરઅંદાજ કરી રહી છે. આ સાથે સેનામાં અગ્નિવીર જેવી યોજનાઓ દાખલ કરીને તેમના ભવિષ્ય સાથે રમત રમી રહી છે.

છેલ્લા બજેટમાં યુવાનો માટે આ જાહેરાતો કરવામાં આવી હતી

• યુવાનો માટે નોકરીઓ: બજેટ 2023 માં, સરકારે 740 એકલવ્ય મોડેલ રેસિડેન્શિયલ સ્કૂલ માટે 38,800 શિક્ષકો અને સહાયક સ્ટાફની ભરતી કરવાની જાહેરાત કરી હતી.
• પ્રધાનમંત્રી કૌશલ વિકાસ યોજના 4.0 લોન્ચ કરવામાં આવી હતી. જે અંતર્ગત લાખો યુવાનોને કોડિંગ, રોબોટિક્સ, 3ડી પ્રિન્ટિંગ, ડ્રોન ટેક્નોલોજી વગેરેની તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે.
• વિવિધ રાજ્યોમાં 30 સ્કિલ ઈન્ડિયા ઈન્ટરનેશનલ સેન્ટર સ્થાપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
• MSME સેક્ટર માટે ક્રેડિટ ગેરંટી સ્કીમ હેઠળ રૂ. 9,000 કરોડનું ફંડ બનાવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
• દેશમાં 2014 સુધી બનેલી 157 મેડિકલ કોલેજો સાથે 157 નવી નર્સિંગ કોલેજો ખોલવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

આ બજેટમાં યુવાનોને સરકાર પાસેથી શું અપેક્ષા છે?

બેરોજગારીથી પીડિત યુવાનોને પણ મોદી સરકારના ત્રીજા કાર્યકાળના પ્રથમ બજેટ પાસેથી ઘણી અપેક્ષાઓ છે. હાલમાં, દેશમાં યુવાનોની સૌથી મોટી સમસ્યા તેમની રોજી રોટી સુનિશ્ચિત કરવાની છે. યુવાનો સતત સરકારને આ દિશામાં નક્કર પગલાં ભરવાની અપીલ કરી રહ્યા છે. મોદી સરકારના પ્રથમ બે કાર્યકાળમાં, સ્કીલ ઈન્ડિયા અને મેક ઈન ઈન્ડિયા મિશન દ્વારા યુવાનોને રોજગાર સાથે જોડવા માટે ઘણા પગલાં લેવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ તે પગલાં જમીન પર અપૂરતા સાબિત થયા છે. આવી સ્થિતિમાં, આ વખતે યુવાનો આશા રાખી રહ્યા છે કે સરકાર તેમના કલ્યાણ માટે કેટલાક એવા પગલાં લે કે જેને જમીન પર ગંભીરતાથી લાગુ કરી શકાય, અને માત્ર હવામાં ન રહી જાય.

નેશનલ કેરિયર સર્વિસ પોર્ટલ પર લિસ્ટેડ પોસ્ટની સંખ્યા વધીને 1.09 કરોડ થઈ ગઈ છે, જ્યારે નોકરી માટે નોંધણી કરાવનારા લોકોની સંખ્યા માત્ર 87.2 લાખ છે. નોકરીઓની સંખ્યામાં વધારો થવા છતાં, યુવાનોને કામ મળી શકતું નથી, કારણ કે ઉમેદવારો નોકરી માટેના માપદંડોને પૂર્ણ કરતા નથી. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, જો તેઓ કરાર આધારિત હોય અથવા ઓછા પગાર ધરાવતા હોય તો લોકો નોકરી માટે અરજી કરતા નથી. સરકાર પણ આ પરિસ્થિતિ સુધારવા માટે આ બજેટમાં પગલાં લેશે તેવી અપેક્ષા છે. પ્રિ-બજેટ મીટિંગ્સમાં, CIIએ સૂચન કર્યું છે કે નવી નોકરીઓનું સર્જન કરવા માટે કૌશલ્ય વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. દેશમાં PM સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ સ્કીમ ચલાવવામાં આવી રહી છે, જેમાં આગામી વર્ષોમાં વધુને વધુ યુવાનોને રોજગારી આપવાનું લક્ષ્ય નક્કી કરવું જોઈએ.