IT ઉદ્યોગમાં મચી બબાલઃ હેકર્સની ચાલમાં ફસાઈ મોટી કંપનીઓ, થયું કરોડોનું નુકસાન

દેશની ઘણી મોટી IT કંપનીઓ સાયબર હુમલાનો ભોગ બની છે. માર્ક્સ એન્ડ સ્પેન્સર, ટીસીએસ અને ઇન્ફોસિસ પહેલાથી જ સાયબર હુમલાનો ભોગ બની ચૂક્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, હવે પ્રશ્ન એ છે કે ભારતીય IT કંપનીઓ સાયબર હુમલાનો ભોગ કેમ બની રહી છે.

ભારતની મોટી IT કંપનીઓ આજકાલ હેકર્સના નિશાના પર છે. થોડી મિનિટોની ભૂલ કરોડોનું નુકસાન કરી રહી છે અને હવે કંપનીઓ સામે કાનૂની કાર્યવાહી પણ વધી રહી છે. આ ફક્ત કમ્પ્યુટર કોડ કે સોફ્ટવેર બગનો મામલો નથી, પરંતુ માનવીય બેદરકારીનો મામલો છે. આને 'સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ' કહેવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે હેકિંગ માટે, કમ્પ્યુટર નહીં, પણ માણસોને મૂર્ખ બનાવવામાં આવે છે. એપ્રિલમાં, માર્ક્સ એન્ડ સ્પેન્સર પર સાયબર હુમલો થયો હતો. હેકર્સે કંપનીના CEOને અપમાનજનક અને ધમકીભર્યા ઈમેલ મોકલ્યા હતા. ચોંકાવનારી વાત એ હતી કે આ ઈમેલ માર્ક એન્ડ સ્પેન્સરના ઈમેલ એડ્રેસ પરથી મોકલવામાં આવ્યો હતો! પાછળથી જાણવા મળ્યું કે ઈમેલ મોકલનાર ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસીસ (TCS) નો કર્મચારી હતો, જે માર્ક એન્ડ સ્પેન્સરને IT સેવાઓ પૂરી પાડે છે.

આ બાબત TCSને વિવાદના કેન્દ્રમાં લાવી. ઘણા સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોએ કહ્યું કે આ હુમલો TCS દ્વારા થયો હતો. જોકે, TCS એ સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે તેમની સિસ્ટમ સુરક્ષિત છે અને કોઈ ભંગ થયો નથી.

સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ

ફિલ્મોમાં હેકિંગના દૃશ્યો ખૂબ જ રોમાંચક હોય છે. પરંતુ વાસ્તવિક જીવનમાં, હેકિંગ એટલું હાઇટેક નથી. સોશિયલ એન્જિનિયરિંગમાં, હેકર્સ કંપનીના IT હેલ્પડેસ્ક પર ફોન કરે છે, કર્મચારીઓ હોવાનો ડોળ કરે છે અને કહે છે કે તેઓ તેમનો પાસવર્ડ ભૂલી ગયા છે.

હેલ્પડેસ્કનું કામ સમસ્યાઓનું ઝડપથી નિરાકરણ લાવવાનું છે અને અહીં ભૂલો થાય છે. ક્યારેક યોગ્ય ઓળખ પૂછ્યા વિના પાસવર્ડ બદલી નાખવામાં આવે છે અને હેકર સિસ્ટમની ચાવીઓ મેળવી લે છે.

મોટા નામો ભોગ બન્યા

સીઝર્સ એન્ટરટેઈનમેન્ટ, એમજીએમ રિસોર્ટ્સ અને ક્લોરોક્સ જેવી મોટી કંપનીઓને પણ આવી જ રીતે હેક કરવામાં આવી હતી. ક્લોરોક્સ કેસ કોર્ટમાં પણ પહોંચ્યો છે. કંપનીનું કહેવું છે કે કોગ્નિઝન્ટના હેલ્પડેસ્કે હેકરને કોઈપણ પ્રશ્ન પૂછ્યા વિના તેમની સિસ્ટમની એક્સેસ આપી હતી. ક્લોરોક્સને લગભગ USD 380 મિલિયન (લગભગ રૂ. 3,200 કરોડ) નું નુકસાન થયું હતું, જેમાંથી મોટી રકમ પ્રોડક્ટ ડિલિવરી બંધ થવાને કારણે હતી.

એમજીએમએ અંદાજ લગાવ્યો હતો કે તેમનું નુકસાન લગભગ 100 મિલિયન ડોલર (લગભગ રૂ. 850 કરોડ) હતું, જ્યારે સીઝરે હેકર્સને લગભગ 1.5 કરોડ ડોલરની ખંડણી ચૂકવી હતી.

ભારતીય IT કંપનીઓ કેમ સોફ્ટ ટાર્ગેટ પર છે?

હેકર્સ જ્યાં સરળ લક્ષ્ય શોધે છે ત્યાં હુમલો કરે છે. ભારતીય IT કંપનીઓના હેલ્પડેસ્ક ખૂબ જ સરળ લક્ષ્ય છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ સામાન્ય રીતે ઓછી કિંમતે આપવામાં આવે છે અને તેમાં કામ કરતા મોટાભાગના લોકો જુનિયર, ઓછા પગારવાળા કર્મચારીઓ હોય છે.

રાત્રે કામ કરવું, ઉતાવળમાં ટિકિટ બંધ કરવી, આ બધા દબાણને કારણે ક્યારેક યોગ્ય ઓથેન્ટિકેશન થતું નથી. લગભગ 40% ટિકિટ પાસવર્ડ સાથે સંબંધિત હોય છે. ઝડપ વધુ રાખવાની પ્રક્રિયામાં, ધ્યાન ઓછું થાય છે અને હેકર્સને તક મળે છે. 

ખર્ચ અને કાનૂની લડાઈઓ

પહેલા કંપનીઓ કેસનું સમાધાન કરીને નુકસાન ભરપાઈ કરતી હતી. પરંતુ હવે ગ્રાહકો સીધા કોર્ટમાં જઈ રહ્યા છે. ક્લોરોક્સે કોગ્નિઝન્ટ સામે 380 મિલિયન અમેરિકન ડોલરનો કેસ દાખલ કર્યો છે. ઇન્ફોસિસને પણ પોતાના મેકકેમિશ યુનિટ પર થયેલા સાયબર હુમલા બાદ લગભગ 18 મિલિયન યુએસ ડોલર કોર્ટ અને ક્લાયન્ટને આપવા પડ્યા હતા. ઘણી કંપનીઓ હવે સાયબર વીમાની માંગ કરી રહી છે. પરંતુ સમસ્યા એ છે કે જ્યારે વ્યવસાય ઠપ્પ થઈ જાય છે, ત્યારે નુકસાન એટલું મોટું હોય છે કે વીમો પણ તેને આવરી નથી શકતો. 

IT કન્સલ્ટન્સી કંપનીઓ કહી રહી છે કે મજબૂત કરાર, નિયમિત ઓડિટ અને તાલીમ એ ઉકેલ છે. પરંતુ જ્યારે માનવીય ભૂલને કારણે કરોડો રૂપિયાનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે, ત્યારે પ્રશ્નો ઉભા થાય છે- શું ઉદ્યોગને નવા સુરક્ષા મોડેલની જરૂર છે? ટેક સંશોધન કંપનીઓ માને છે કે સાયબર હુમલા અને કાનૂની લડાઈઓ બંને વધશે. દરેક કંપની તેના IT વેન્ડર્સ પાસેથી વધુ જવાબદારીની માંગ કરશે.