Auto Sales: કંપની, ડીલર કે સરકાર, વાહન પર સૌથી વધુ કમાણી કોણ કરે છે?

પહેલા સસ્તા દરે મળતી કાર અને બાઇકની કિંમતોમાં પણ આજે ઘણો વધારો થયો છે. પરિસ્થિતિ એવી છે કે હવે સામાન્ય માણસ સૌથી ઓછા બજેટની કાર ખરીદવામાં પણ પરસેવો પાડી રહ્યો છે. તમને વેચાતી દરેક કાર કે બાઇકમાં કંપની અને ડીલર કાપ અને કમિશન લે છે, જ્યારે સરકાર વાહનો પર ટેક્સ લાદીને તમારી પાસેથી કમાણી કરે છે. આનો અર્થ એ થયો કે કંપનીથી લઈને સરકાર સુધી, દરેક વ્યક્તિ તમને વેચવામાં આવતા દરેક વાહન પર નફો કમાય છે. પણ શું તમે જાણો છો કે આ ત્રણમાંથી કયું વાહન તમને વેચેલા વાહન પર સૌથી વધુ નફો આપે છે? જો નહીં તો અહીં જાણો આ વિશે વિગતવાર.

ભારતમાં કાર અને બાઇક કેટલામાં વેચાય છે?

વાહનોના વેચાણની દૃષ્ટિએ ભારત વિશ્વનું ત્રીજું સૌથી મોટું ઓટોમોબાઈલ બજાર છે. જો આપણે નાણાકીય વર્ષ 2024-2025ના ડેટા પર નજર કરીએ તો, એપ્રિલ 2024થી માર્ચ 2025 દરમિયાન દેશમાં કારનું વેચાણ 43.2 લાખ યુનિટ રહ્યું હતું, જે પાછલા નાણાકીય વર્ષ કરતા 2.5 ટકા વધુ હતું. તેમજ જ ટુ-વ્હીલરનું વેચાણ 1.96 કરોડ યુનિટ રહ્યું, જે પાછલા નાણાકીય વર્ષ કરતા 9.1% વધુ હતું.

GDPમાં ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્રનું યોગદાન

ભારતના GDP (કુલ સ્થાનિક ઉત્પાદન)માં ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્રનો હિસ્સો 6 થી 7.1 ટકા છે, જ્યારે આ ક્ષેત્ર ઉત્પાદનમાં 49 ટકા ફાળો આપે છે. આવી સ્થિતિમાં વાહનોના વેચાણથી થતી આવક દેશમાં આર્થિક પ્રવૃત્તિઓને વેગ આપી રહી છે.

ઉત્પાદન કંપની કેટલો નફો કરે છે?

સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયન ઓટોમોબાઇલ મેન્યુફેક્ચરર્સ (SIAM) અનુસાર, કંપનીઓ શોરૂમમાં વેચાતા વાહનો પર 3 થી 9 ટકા નફો કરે છે. આમાંથી ટુ-વ્હીલરના વેચાણ પર સૌથી વધુ માર્જિન ઉપલબ્ધ છે. કંપનીઓ ટુ-વ્હીલરના વેચાણ પર 9 ટકા સુધીનો નફો કમાય છે, જ્યારે પેસેન્જર વાહનો (કાર-એસયુવી)ના કિસ્સામાં તે 5થી 6 ટકા છે. ઓટોમોબાઈલ ઉત્પાદક કંપનીઓ માટે સૌથી ઓછો નફો કોમર્શિયલ વાહનોના વેચાણમાંથી આવે છે, જે ફક્ત 3 થી 4 ટકા છે.

ડીલર કેટલી કમાણી કરે છે?

કાર અથવા બાઇક ડીલરનો નફો વાહનના પ્રકાર, બ્રાન્ડ અને ડીલરશીપના સ્થાનના આધારે બદલાય છે. સામાન્ય રીતે ડીલરો કાર અથવા બાઇકના વેચાણ પર 3% થી 7.49% સુધીનું માર્જિન મેળવે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં તે 10% થી 15% સુધી પણ હોઈ શકે છે. ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના કિસ્સામાં ડીલરને વધારે માર્જિન મળે છે. ડીલરો વાહનો સાથે વેચાતી એસેસરીઝ, વીમો અને ફાઇનાન્સ દ્વારા પણ પૈસા કમાય છે.

સરકાર સૌથી વધુ કમાણી કરે છે

કાર કંપનીઓ અને ડીલરો કાર વેચીને જે નફો કમાય છે તેના કરતાં અનેક ગણો વધુ નફો સરકારના ખજાનામાં જાય છે. સરકાર વાહનો પર ટેક્સ લાદીને પૈસા કમાય છે. આ કર ગ્રાહકો પાસેથી GST, RTO ચાર્જ, વીમા પર કર, સેસ અને બીજા ઘણા સ્વરૂપે વસૂલવામાં આવે છે. જ્યારે તમે કાર ખરીદવા જાઓ છો, ત્યારે તેની એક્સ-શોરૂમ કિંમતમાં 28% GST ઉમેરવામાં આવે છે. તેમજ વાહનો પર સેસ 1 થી 22 ટકા સુધીનો છે. આ બધા ઉપરાંત સરકાર RTO ચાર્જ અને વીમા પર GST લાદીને પણ કમાણી કરે છે. એકંદરે સરકાર ગ્રાહક પાસેથી વાહનની કિંમતના 50 ટકા સુધી વસૂલ કરે છે.

જીએસટી ઘટાડવાની માંગ

ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ લાંબા સમયથી વાહનો પરના GST દર ઘટાડવા વિનંતી કરી રહી છે જેથી ભારતમાં વાહનોના ભાવ ઘટાડી શકાય અને ગ્રાહકો માટે વાહનો ખરીદવાનું સરળ બને. જોકે, આ બજેટમાં પણ સરકારે વાહનો પર GST ઘટાડવા અંગે કોઈ નિર્ણય લીધો નથી. હાલમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ, સીએનજી અને હાઇબ્રિડ વાહનો પર 28 ટકાના દરે જીએસટી વસૂલવામાં આવે છે. તેમજ ઇલેક્ટ્રિક વાહનો પર તે 5 ટકા છે.