VIDEO: ગુજરાતના પત્રકારત્વના ક્ષિતિજ પર સ્મૃતિબેન શાહ એક એવું જ સશક્ત અને તેજસ્વી નામ, જેમણે ક્યારેય પ્રસિદ્ધિનો મોહ નથી રાખ્યો

"કહેવાય છે કે ઈતિહાસ હંમેશા એ મુસાફરોની નોંધ લે છે જેમણે દરિયાના તોફાનો ખાળ્યા, પણ એ 'દીવાદાંડી'ના ત્યાગનું શું? જે પોતે પથ્થર બની અડીખમ ઊભી રહી, જેથી બીજાના વહાણ કિનારો શોધી શકે. જગત જેમના પ્રકાશમાં રસ્તો શોધે છે, એ દીવાદાંડી ખુદ શાંત રહીને અનંત આકાશને નિહાળ્યા કરે છે. ગુજરાતના પત્રકારત્વના ક્ષિતિજ પર સ્મૃતિબેન શાહ એક એવું જ સશક્ત અને તેજસ્વી નામ છે, જેમણે ક્યારેય પ્રસિદ્ધિનો મોહ નથી રાખ્યો, બસ અજવાળું પાથર્યું છે."

૧૯૫૦ના દાયકાની એ સાંજ, જ્યારે સી.એન. વિદ્યાલયના પ્રાંગણમાં એક તેજસ્વી યુવતી પોતાની વકતૃત્વ કળાથી સૌને મંત્રમુગ્ધ કરી રહી હતી. કોઈને ક્યાં ખબર હતી કે આ અવાજ એક દિવસ આખા ગુજરાતનો અવાજ બની જશે? સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજનું શિક્ષણ અને સંસ્કારોનું ભાથું લઈને જ્યારે તેઓ 'ગુજરાત સમાચાર'ના પરિવારમાં પધાર્યા, ત્યારે તેમણે માત્ર એક વહુ તરીકે નહીં, પણ એક દીર્ઘદ્રષ્ટા નેતા તરીકે ડગ માંડ્યા.

તેમણે જોયું કે પત્રકારત્વ માત્ર કાગળ અને શાહી નથી, પણ લોકો સાથેનો અતૂટ નાતો છે. સ્મૃતિબેને સ્ત્રીઓની સંવેદનાને સમજી અને જન્મ થયો 'શ્રી' સાપ્તાહિકનો. એ જમાનામાં દર મંગળવારે લાખો બહેનોના ઘરના આંગણે જ્યારે 'શ્રી' પત્રિકા આવતી, ત્યારે એ માત્ર મનોરંજન નહીં, પણ સ્ત્રી-શક્તિના સન્માનનો સૂર્યોદય હતો.

ચિત્રલોક સિને સર્કલ હોય કે શ્રવણ-મનનનાં કાર્યક્રમો, રાજ કપૂરથી લઈને વહીદા રહેમાન સુધીના દિગ્ગજો તેમની આત્મીયતાના કાયલ હતા. પણ આટલી પ્રસિદ્ધિ છતાં તેમનામાં હિમાલય જેવી શાંતિ અને નમ્રતા હતી. તેઓ માણસની આંખો વાંચી શકતા. ખોટા માણસો માટે તેમની એક ત્રાંસી નજર પૂરતી હતી, અને સાચા ટેલેન્ટ માટે તેમનો હાથ હંમેશા આશીર્વાદ બનીને ઊભો રહેતો.

જીવનની છેલ્લી ક્ષણોમાં જ્યારે તેઓ પથારીવશ હતા, ત્યારે પણ તેમની આંખોમાં 'ગુજરાત સમાચાર' પ્રત્યેનો એ જ ઉત્સાહ હતો. શ્રેયાંસભાઈ સાથેનો તેમનો સાથ એક આદર્શ જીવનસાથીની મિશાલ બની રહ્યો. આજે ભલે તેઓ ભૌતિક રીતે આપણી વચ્ચે નથી, પણ ગુજરાતના પત્રકારત્વના આકાશમાં તેઓ એક ધ્રુવતારકની જેમ ઝળહળે છે. સ્મૃતિબેન શાહ એટલે માત્ર એક નામ નહીં, પણ શિસ્ત, સાહસ અને સમર્પણની જીવંત સરવાણી.

"વર્ષ વીત્યું પણ આપના વારસાનું અજવાળું આજે પણ અકબંધ છે. જેમના માર્ગદર્શનમાં અનેક વહાણોએ કિનારો શોધ્યો, એ દીવાદાંડી સમી પવિત્ર આત્માને તેમની પ્રથમ પુણ્યતિથિએ હૃદયપૂર્વક વંદન. આપની સ્મૃતિઓ અમારા માટે સદાય પ્રેરણાનું ઝરણું બની રહેશે."