ક્વેટામાં આત્મઘાતી હુમલો કરનાર બલૂચ લિબરેશન આર્મી કોણ છે? પાકિસ્તાનથી લઈને ચીન સુધી છે ફફડાટ

• બલૂચિસ્તાન પાકિસ્તાનનો સૌથી મોટો પ્રાંત છે અને ખનિજ સંસાધનોમાં સમૃદ્ધ છે, પરંતુ ત્યાંના રહેવાસીઓ માને છે કે તેમને આ સંસાધનોનો લાભ નથી મળી રહ્યો

શનિવારે પાકિસ્તાનના અશાંત બલૂચિસ્તાન પ્રાંતમાં રેલવે સ્ટેશન પર થયેલા બોમ્બ વિસ્ફોટમાં ઓછામાં ઓછા 24 લોકો માર્યા ગયા અને 46 અન્ય ઘાયલ થયા. પ્રાંતીય રાજધાની ક્વેટાના રેલ્વે સ્ટેશન પર વિસ્ફોટ થયો હતો જ્યારે પેશાવર જતી જાફર એક્સપ્રેસના નિર્ધારિત પ્રસ્થાન પહેલા મુસાફરો પ્લેટફોર્મ પર એકઠા થયા હતા. બલૂચ લિબરેશન આર્મી (BLA) એ હુમલાની જવાબદારી લીધી છે. આ પહેલીવાર નથી જ્યારે બલૂચિસ્તાન સેનાએ પાકિસ્તાનને નુકસાન પહોંચાડ્યું હોય. આ વિદ્રોહી જૂથ પાકિસ્તાનમાં સમયાંતરે હુમલા કરતું રહે છે. 

આ પણ વાંચો : VIDEO/ પાકિસ્તાનમાં સૈનિકોથી ભરેલી ટ્રેન પર આત્મઘાતી હુમલો, 22ના મોત, 50થી વધુ ઘાયલ

બલૂચિસ્તાન લિબરેશન આર્મી શું છે?  

બલૂચિસ્તાન લિબરેશન આર્મી (BLA) એ પાકિસ્તાનના બલૂચિસ્તાન પ્રાંતમાં કાર્યરત એક મુખ્ય વિદ્રોહી સંગઠન છે. બલૂચિસ્તાન પાકિસ્તાનનો સૌથી મોટો પ્રાંત છે અને ખનિજ સંસાધનોમાં સમૃદ્ધ છે, પરંતુ ત્યાંના રહેવાસીઓ માને છે કે તેમને આ સંસાધનોનો લાભ નથી મળી રહ્યો. આ કારણોસર BLA અને અન્ય બલૂચ સંગઠનોએ પાકિસ્તાન સરકાર વિરુદ્ધ આંદોલનનું નેતૃત્વ કર્યું છે. આ સંગઠનની એક જ મુખ્ય માંગ છે - બલૂચિસ્તાનની સ્વતંત્રતા હાંસલ કરવી, જેથી ત્યાંના સંસાધનો પર બલૂચ લોકોના અધિકારો સ્થાપિત થઈ શકે.

બલૂચિસ્તાન લિબરેશન આર્મી કેવી રીતે અને કોણે બનાવી?

બલૂચિસ્તાનના લોકોના અસંતોષ અને તેમના અધિકારોની લડાઈના પરિણામે બલૂચિસ્તાન લિબરેશન આર્મી (BLA) ની રચના કરવામાં આવી હતી. આ સંગઠનના મૂળ પાકિસ્તાનથી તેની સ્વતંત્રતા અને ઓળખ જાળવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. 

BLA ની પ્રારંભિક રચના

BLA ની રચના 1970 ના દાયકામાં થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે, જ્યારે બલૂચિસ્તાનના લોકો તેમની રાજકીય અને સાંસ્કૃતિક ઓળખને બચાવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા. 1970 ના દાયકામાં, પાકિસ્તાનમાં એક મોટું લશ્કરી અભિયાન થયું, જેમાં ઘણા બલૂચ નેતાઓ અને સમુદાયો પર અત્યાચાર ગુજારવામાં આવ્યો. આ સમયગાળા દરમિયાન, ઘણા બલૂચ જૂથોએ સશસ્ત્ર વિદ્રોહનો માર્ગ પસંદ કર્યો. જો કે, વાસ્તવમાં આ સંસ્થા વર્ષ 2000માં ઝડપથી ઉભરી આવી.

BLA ની સ્થાપના અગ્રણી બલોચ નેતા મીર હબત ખાન મરરી અને તેમના પુત્ર નવાબ ખેર બખ્શ મારી દ્વારા કરવામાં આવી હોવાનું કહેવાય છે. નવાબ ખેર બખ્શ મારીએ બલૂચ લોકોના અધિકારો અને સ્વતંત્રતા માટેની લડતમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમના મૃત્યુ પછી તેમના પરિવાર અને અન્ય બલૂચ નેતાઓએ આંદોલન ચાલુ રાખ્યું. જોકે આનો કોઈ સત્તાવાર પુરાવો નથી.

વર્તમાન નેતૃત્વ

આજે ઘણા BLA જૂથો છે જે બલૂચિસ્તાનમાં સક્રિય છે. આમાંના કેટલાક જૂથો અલગથી કાર્યરત છે અને BLA સિવાયના સંગઠનો બની ગયા છે. વર્ષોથી, BLA નું નેતૃત્વ બખ્શ મારી અને બ્રહ્મદગ બુગતી જેવા નેતાઓ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે, જેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચળવળને પણ પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું. હાલમાં અસલાન બલોચ BLAનો નેતા હોવાનું કહેવાય છે.

BLA ના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો
BLA માને છે કે પાકિસ્તાનની સરકાર અને સૈન્યએ બલૂચ લોકોનું શોષણ કર્યું છે, અને તેમના સંસાધનોનું શોષણ કર્યું છે.

સ્વતંત્રતા- BLA બલૂચિસ્તાનને પાકિસ્તાનથી આઝાદ કરવા અને તેને એક અલગ દેશ તરીકે સ્થાપિત કરવા માંગે છે.

સંસાધનો પર નિયંત્રણ - તે માને છે કે બલૂચિસ્તાનના સંસાધનોનો ઉપયોગ ફક્ત બલોચ લોકોના કલ્યાણ માટે થવો જોઈએ અને ફક્ત બલોચનો તેમના પર નિયંત્રણ હોવો જોઈએ.

માનવાધિકારના ઉલ્લંઘનનો વિરોધ - BLA કહે છે કે પાકિસ્તાની સૈન્યએ બલૂચ લોકો પર અત્યાચાર કર્યો છે, જેમાં કસ્ટડીમાં ત્રાસ, ગુમ થવા અને બળજબરીથી દમનનો સમાવેશ થાય છે.

ચીન અને પાકિસ્તાન સાથે તણાવ
BLAનો મુખ્ય વિરોધ ચીન-પાકિસ્તાન ઈકોનોમિક કોરિડોર (CPEC)ને લઈને છે. CPECનું કેન્દ્ર ગ્વાદર પોર્ટનો વિકાસ છે, જેને BLA "બલુચિસ્તાનના લોકોનું શોષણ" માને છે. BLA હુમલાઓ અનેક ચીની પ્રોજેક્ટ્સ પર નોંધવામાં આવ્યા છે, જેમાં ચીની એન્જિનિયરો અને કામદારો માર્યા ગયા છે અને ઘાયલ થયા છે. આ ઘટનાઓને કારણે ચીન અને પાકિસ્તાન બંને ચિંતિત છે અને આ આતંકવાદી ગતિવિધિઓને અંકુશમાં લેવા માટે ચીન તરફથી પાકિસ્તાન પર દબાણ વધી રહ્યું છે.

શું BLA ને ભારત સાથે કોઈ સંબંધ છે?
પાકિસ્તાનનો દાવો છે કે BLAને ભારત તરફથી સમર્થન મળી રહ્યું છે, પરંતુ ભારત હંમેશા આવા આરોપોને નકારી રહ્યું છે. પાકિસ્તાન માને છે કે ભારત BLAને ભંડોળ, તાલીમ અને સમર્થન કરીને પાકિસ્તાનની અંદર અસ્થિરતા પેદા કરવા માંગે છે. જો કે, ભારતનું કહેવું છે કે તે માત્ર પાકિસ્તાનના માનવાધિકારના ઉલ્લંઘન તરફ ધ્યાન દોરે છે અને તેને BLA સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી. આ આરોપો અને પ્રતિ-આક્ષેપો છતાં, ભારત અને BLA વચ્ચેના જોડાણની પુષ્ટિ કરવા માટે હજુ સુધી કોઈ નક્કર પુરાવા બહાર આવ્યા નથી. ઉલટાનું ભારતે બલૂચિસ્તાનના લોકોના માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનના અનેક પુરાવા રજૂ કર્યા છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય દ્રષ્ટિકોણ 

આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયે BLAની આતંકવાદી ગતિવિધિઓની નિંદા કરી છે અને તેને આતંકવાદી સંગઠન જાહેર કર્યું છે. જો કે, બલૂચની આઝાદીની માંગ આંતરરાષ્ટ્રીય મંચોમાં પણ ઉઠી છે અને માનવાધિકાર સંગઠનોએ પાકિસ્તાનને આ મુદ્દાને શાંતિપૂર્ણ રીતે ઉકેલવાની અપીલ કરી છે. BLAનો ઉદભવ અને પાકિસ્તાનમાં તેની પ્રવૃત્તિઓ એ માત્ર વિદ્રોહી ચળવળ નથી; આ એક જટિલ મુદ્દો છે જેમાં પ્રાદેશિક રાજકારણ, માનવ અધિકારો અને કુદરતી સંસાધનોના સંઘર્ષનો સમાવેશ થાય છે.