SpaceX Crew Dragon કેપ્સ્યુલ શું છે જે સુનિતા વિલિયમ્સને પૃથ્વી પર પાછા લાવશે?

નાસા આવતા વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં સુનીતા વિલિયમ્સ અને બૂચ વિલ્મોરને પૃથ્વી પર પાછા લાવશે. આ માટે એલોન મસ્કની કંપની SpaceX Crew Dragonની મદદ લેવામાં આવશે. આ કેપ્સ્યુલ 24 સપ્ટેમ્બર 2024ના રોજ સ્પેસ સ્ટેશન પર મોકલવામાં આવશે. તેમાં ચાર લોકો જશે. પરંતુ પરત ફરતી વખતે સુનીતા અને બુચ એ જ કેપ્સ્યુલમાં પરત આવશે.

ફેબ્રુઆરી 2025 માં, ભારતીય-અમેરિકન અવકાશયાત્રી સુનિતા વિલિયમ્સ અને અમેરિકન અવકાશયાત્રી બૂચ બેરી વિલ્મોર પૃથ્વી પર પાછા ફરશે. અમેરિકન સ્પેસ એજન્સી નાસાએ આ કામ માટે સ્પેસએક્સના ડ્રેગન ક્રૂ કેપ્સ્યુલની પસંદગી કરી છે. આ કેપ્સ્યુલ બનાવ્યા બાદ 46 વખત લોન્ચ કરવામાં આવી છે.

ડ્રેગન કેપ્સ્યુલે 42 વખત ઇન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશનની મુલાકાત લીધી છે. 25 વખત રિફ્લાઇટ થઈ છે. આ કેપ્સ્યુલમાં એક સાથે સાત અવકાશયાત્રીઓ માટે બેઠક વ્યવસ્થા છે. આ વિશ્વનું પહેલું ખાનગી અવકાશયાન છે, જે અવકાશયાત્રીઓ અને માલસામાનને અવકાશ સ્ટેશન પર અવિરત લઈ જઈ રહ્યું છે. ખાલી કેપ્સ્યુલનું વજન 7700 કિલો છે.

જ્યારે કાર્ગો અને અવકાશયાત્રીઓ સાથે લોન્ચ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તેની મહત્તમ વજન ક્ષમતા 12,500 કિગ્રા છે. તે ભ્રમણકક્ષામાં 6000 કિલોગ્રામ સુધીનું વજન પહોંચાડી શકે છે. તે સ્પેસ સ્ટેશન પર 3307 કિલો વજન પહોંચાડી શકે છે અથવા પાછું લાવી શકે છે. સામાન્ય રીતે તેમાં 2 થી 4 અવકાશયાત્રીઓ બેસે છે.

ઈમરજન્સીમાં સાત અવકાશયાત્રીઓ સાથે પૃથ્વી પર પરત ફરી શકે છે

ઈમરજન્સી ઈવેક્યુએશનના કિસ્સામાં સાત અવકાશયાત્રીઓ માટે બેઠક વ્યવસ્થા કરી શકાય છે. જો તે પૃથ્વીની નીચી ભ્રમણકક્ષામાં તેની જાતે જ ઉડે છે, તો તે 10 દિવસ સુધી અવકાશમાં રહી શકે છે. પરંતુ જો સ્પેસ સ્ટેશન સાથે જોડવામાં આવે તો તે 210 દિવસ સુધી અવકાશમાં રહી શકે છે.

ડ્રેગન ક્રૂ કેપ્સ્યુલની ઊંચાઈ 15 ફૂટ છે. પરંતુ નીચે પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ સહિત, તેની ઊંચાઈ 26.7 ફૂટ બની જાય છે. કેપ્સ્યુલની અંદરનો ભાગ 13 ફૂટનો વ્યાસ અને 12 ફૂટની પહોળાઈ ધરાવે છે. SpaceX એ તેના ઘણા પ્રકારો બનાવ્યા છે. અત્યાર સુધીમાં 12 ડગરન કેપ્સ્યુલ બનાવવામાં આવી છે. 6 ક્રૂ, 3 કાર્ગો અને 3 પ્રોટોટાઇપ.

હાલમાં 8 ડ્રેગન કેપ્સ્યુલ્સ કાર્યરત છે

હાલમાં કુલ 8 ડ્રેગન કેપ્સ્યુલ કાર્યરત છે. જેમાંથી ચાર ક્રૂ કેપ્સ્યુલ છે, એટલે કે અવકાશયાત્રીઓને સ્પેસ સ્ટેશન પર લઈ જવા અને તેમને પાછા લાવવા માટે. ત્રણ કાર્ગો કેપ્સ્યુલ એટલે કે સામાન માટે. એક પ્રોટોટાઇપ. ત્રણ કેપ્સ્યુલ્સ નિવૃત્ત કરવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી એક ક્રૂ અને બે પ્રોટોટાઇપ હતા.

2019 થી સફળતાની સતત ઉડાન

આ કેપ્સ્યુલની પ્રથમ માનવરહિત ઉડાન 2 માર્ચ 2019ના રોજ થઈ હતી. 20 મે 2020 ના રોજ પ્રથમ માનવસહિત ફ્લાઇટ થઈ હતી. પ્રથમ કાર્ગો ફ્લાઇટ 6 ડિસેમ્બર 2020 ના રોજ થઈ હતી. તે સામાન્ય રીતે સ્પેસએક્સના ફાલ્કન 9 બ્લોક 5 રોકેટથી લોન્ચ કરવામાં આવે છે. તે સ્પેસ સ્ટેશન અને પાછળ જવા માટે 2563 કિલો ઇંધણ વહન કરે છે.