યુવતીનું મૌન એ જ લગ્નની સંમતિ, બાળ લગ્ન કાયદેસર ! અફઘાનિસ્તાનમાં નવો કાળો કાયદો!
છેલ્લું અપડેટ : 18 May 2026
અફઘાનિસ્તાનમાં (Afghanistan) તાલિબાન સરકારે (Taliban Government) લગ્ન, છૂટાછેડા અને બાળલગ્ન (Child Marriage) સંબંધિત નવો પરિવાર કાયદો (Family Law) જાહેર કર્યો છે. આ નવા નિયમોને લઈને માનવ અધિકાર સંગઠનો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
યુવતીની ચુપ્પીને માનવામાં આવશે સંમતિ
તાલિબાન દ્વારા જાહેર કરાયેલા 31 કલમના આ નિયમોમાં સૌથી વધુ વિવાદાસ્પદ જોગવાઈ એ છે કે “કુંવારી યુવતી” (Virgin Girl) યુવાવસ્થામાં પહોંચ્યા બાદ લગ્ન અંગે ચૂપ રહે તો તેને સંમતિ (Consent) માનવામાં આવશે. જોકે છોકરા અથવા પહેલાથી લગ્ન થયેલી મહિલાની ચુપ્પીને સંમતિ માનવામાં આવશે નહીં.
બાળલગ્ન અંગે પણ નિયમ
આ કાયદામાં “ખિયાર અલ બુલૂઘ” (Khiyar al-Bulugh) નામની ઇસ્લામિક કાનૂની જોગવાઈનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તેના અનુસાર બાળપણમાં કરાયેલા લગ્નને યુવાવસ્થામાં પહોંચ્યા બાદ રદ (Annulment) કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી શકે છે, પરંતુ તેના માટે તાલિબાન કોર્ટ (Taliban Court) ની મંજૂરી ફરજિયાત રહેશે.
પિતા અને દાદાને વિશેષ અધિકાર
નવા નિયમો અનુસાર પિતા અને દાદાને બાળલગ્ન કરાવવાના વિશાળ અધિકારો આપવામાં આવ્યા છે. જોકે જો સંરક્ષક (Guardian) દુર્વ્યવહાર કરતો હોય અથવા નૈતિક રીતે અયોગ્ય માનવામાં આવે તો લગ્ન અમાન્ય જાહેર થઈ શકે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉઠ્યા પ્રશ્નો
તાલિબાનના આ નિર્ણય બાદ મહિલા અધિકાર કાર્યકરો (Women Rights Activists) એ કડક વિરોધ નોંધાવ્યો છે. વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે બાળલગ્નમાં સાચી સંમતિ શક્ય જ નથી અને યુવતીની ચુપ્પીને મંજૂરી માનવી એ મહિલાઓની સ્વતંત્રતા અને અવાજને દબાવવાનો પ્રયાસ છે.
મહિલાઓ પર વધતા પ્રતિબંધો
2021માં સત્તા પર પાછા આવ્યા બાદ તાલિબાન સરકારે મહિલાઓના ઉચ્ચ શિક્ષણ (Higher Education), નોકરી (Employment) અને જાહેર જીવનમાં ભાગ લેવાની સ્વતંત્રતા પર અનેક પ્રતિબંધો મૂક્યા છે. નવા કાયદા બાદ મહિલાઓના અધિકારો અંગેની ચિંતા વધુ વધી ગઈ છે.
