VIDEO: PM મોદીએ ઇન્ડોનેશિયાના ૧૦૦૦ વર્ષ જૂના પ્રમ્બાનન હિન્દુ મંદિરની મુલાકાત લીધી: ભારત સાથે છે ખાસ કનેક્શન
છેલ્લું અપડેટ : 08 Jul 2026
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી (PM Narendra Modi) પોતાની ત્રણ દિવસની ઇન્ડોનેશિયા મુલાકાતના (Three-day Indonesia visit) છેલ્લા દિવસે એક ઐતિહાસિક હિન્દુ મંદિર પહોંચ્યા હતા. પીએમ મોદીએ અહીં યોગ્યાકાર્તા (Yogyakarta) સ્થિત ૧૦૦૦ વર્ષ જૂના પ્રમ્બાનન મંદિરની મુલાકાત લીધી હતી અને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ (Social media platform) પર આ ભવ્ય મંદિર પરિસરની અદ્ભુત તસવીરો અને વીડિયો (Photos and videos) શેર કર્યા છે. ભારત હવે આ ઐતિહાસિક મંદિરના જીર્ણોદ્ધારમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવવાનું છે, જેના માટે બંને દેશો વચ્ચે એક લેટર ઓફ ઇન્ટેન્ટ (Letter of Intent) પણ સાઇન કરવામાં આવ્યો છે.
ઇન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ સાથે કરી મુલાકાત
પીએમ મોદી અહીં ઇન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પ્રબોવો સુબિયાંતો (President Prabowo Subianto) સાથે પહોંચ્યા હતા. બંને નેતાઓએ યુનેસ્કોની વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ (UNESCO World Heritage site) માં સામેલ પ્રમ્બાનન મંદિરના સંરક્ષણ અને રિસ્ટોરેશન પ્રોજેક્ટ (Conservation and restoration project) નો પ્રારંભ કરાવ્યો હતો. આ પ્રોજેક્ટને ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચેના સાંસ્કૃતિક સહયોગ (Cultural cooperation) નો એક મોટો માઇલસ્ટોન માનવામાં આવી રહ્યો છે. પીએમ મોદીએ મંદિરમાં પૂજા-અર્ચના કરી હતી અને મંત્રોચ્ચારનો વીડિયો શેર કરીને કેપ્શનમાં લખ્યું, "ઇન્ડોનેશિયાના પ્રમ્બાનન મંદિરમાં ઓમ નમઃ શિવાય."
પ્રમ્બાનન મંદિરનો રસપ્રદ ઇતિહાસ (Interesting History)
આ મંદિરનું નિર્માણ ૯મી સદીમાં થયું હતું અને તે ઇન્ડોનેશિયાનું સૌથી મોટું હિન્દુ મંદિર પરિસર (Largest Hindu temple complex) છે. મુખ્યત્વે આ મંદિર ભગવાન શિવને સમર્પિત છે. તેના ભવ્ય શિખરો પર બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશની ઝાંખી જોવા મળે છે, જ્યારે પથ્થરો પર કરવામાં આવેલા કોતરકામમાં રામાયણના દ્રશ્યો (Scenes of Ramayana) કંડારવામાં આવ્યા છે. પરિસરની મધ્યમાં ૪૭ મીટર ઊંચું શિવ મંદિર આવેલું છે, જે પ્રાચીન હિન્દુ સ્થાપત્ય (Ancient Hindu architecture) નો અદભુત નમૂનો છે. સમય જતાં ભૂકંપ અને જ્વાળામુખી ફાટવાના કારણે આ મંદિર પરિસરને ભારે નુકસાન થયું હતું, જેને હવે ભારત નવું જીવન આપશે.
'કુછ કુછ હોતા હૈ' અને સાંસ્કૃતિક સંબંધોનો ઉલ્લેખ
પીએમ મોદીએ ઇન્ડોનેશિયામાં પ્રવાસી ભારતીયોના એક કાર્યક્રમ (Diaspora event) ને સંબોધિત કરતા ભારત અને ઇન્ડોનેશિયાની સદીઓ જૂની સમાન સંસ્કૃતિ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે મહાભારત પર આધારિત 'વાયંગ કુલિત' (Wayang Kulit - શેડો પપેટ્રી) અને દેવી શ્રીની પૂજાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
આ સાથે જ તેમણે બોલિવૂડ (Bollywood) ની સુપરહિટ ફિલ્મ 'કુછ કુછ હોતા હૈ' ના ગીતોની લોકપ્રિયતાનો ઉલ્લેખ કરતા રમૂજી અંદાજમાં કહ્યું કે, "મેં રાષ્ટ્રપતિ પ્રબોવોને કહ્યું છે કે જ્યારે ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા સાથે મળીને આગળ વધે છે, ત્યારે 'બહુત કુછ હોતા હૈ'..."
ઇન્ડોનેશિયા પ્રવાસે ગયેલા પીએમ મોદીને ત્યાંના સર્વોચ્ચ સન્માન (Highest civilian honor) થી પણ નવાજવામાં આવ્યા છે, જેને તેમણે બંને દેશોની ગાઢ મિત્રતાનું પ્રતીક ગણાવ્યું હતું. તેમણે ત્યાં વસતા ભારતીય સમુદાયને (Indian community) પોતાના ઇન્ડોનેશિયન મિત્રોને ભારત પ્રવાસ (India tourism) માટે પ્રોત્સાહિત કરવા અપીલ કરી હતી.
