નેપાળમાં ફરી કુદરતનો કહેરઃ હિમલુઙ હિમાલ બેઝ કેમ્પમાં ભયાનક હિમસ્ખલન, 10 લોકો લાપતા
છેલ્લું અપડેટ : 27 Sept 2026
નેપાળ (Nepal)માં ભારે વરસાદ અને બરફવર્ષા વચ્ચે વધુ એક કુદરતી આફતે ચિંતા વધારી છે. પશ્ચિમ નેપાળમાં તિબેટ સરહદ નજીક આવેલા હિમલુઙ હિમાલ (Himlung Himal)ના બેઝ કેમ્પ (Base Camp)માં રવિવારે સવારે અચાનક ભયાનક હિમસ્ખલન (Avalanche) થયું હતું. આ ઘટનામાં ઓછામાં ઓછા 10 લોકો લાપતા થયા હોવાની માહિતી સામે આવી છે. લાપતા લોકો અલગ-અલગ પર્વતારોહણ અભિયાન (Mountaineering Expeditions) સાથે જોડાયેલા હોવાનું જણાવાયું છે.
છેલ્લા કેટલાક દિવસથી આ વિસ્તારમાં ભારે બરફવર્ષા થઈ રહી હતી. ખરાબ હવામાન (Bad Weather)ને કારણે પર્વતારોહણની કામગીરી પહેલેથી જ મુશ્કેલીમાં હતી અને અનેક ટીમોને ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાંથી નીચે પરત ફરવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી. તેમ છતાં કેટલાક લોકો બેઝ કેમ્પ વિસ્તારમાં રોકાયા હતા અને રવિવારે થયેલા હિમસ્ખલનની ઝપેટમાં આવી ગયા હોવાનું સામે આવ્યું છે.
હિમલુઙ હિમાલના બેઝ કેમ્પમાં શું થયું?
અભિયાન આયોજક મિંગમા ગ્યાલજે શેરપા (Mingma Gyalje Sherpa)ના જણાવ્યા પ્રમાણે, રવિવારે સવારે અચાનક હિમસ્ખલન આવ્યું હતું. હિમસ્ખલનના કારણે બેઝ કેમ્પનો એક ભાગ બરફની ચાદર હેઠળ આવી ગયો હતો અને ત્યાં હાજર કેટલાક લોકોનો સંપર્ક તૂટી ગયો હતો.
આયોજકના જણાવ્યા પ્રમાણે, તેમની ટીમમાં રસોડામાં કામ કરતા બે કર્મચારીઓ (Kitchen Staff) પણ લાપતા છે. આ ઉપરાંત અન્ય પર્વતારોહણ કંપનીઓ સાથે જોડાયેલા લોકો પણ લાપતા થયા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. કુલ મળીને ઓછામાં ઓછા 10 લોકોની શોધખોળ કરવામાં આવી રહી છે.
હવામાનની ચેતવણી બાદ ટીમો નીચે આવી ગઈ હતી
હિમલુઙ હિમાલ વિસ્તારમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસથી હવામાન સતત ખરાબ થઈ રહ્યું હતું. ભારે બરફવર્ષા વચ્ચે અગાઉ હવામાન અંગે ચેતવણી (Weather Warning) પણ જાહેર કરવામાં આવી હતી. આ ચેતવણી બાદ પર્વતારોહણ ટીમો અને પર્વત પર દોરડા લગાવતી ટીમો (Rope-Fixing Teams) ઊંચા ઢોળાવ પરથી નીચે આવી ગઈ હતી.
જોકે, કેટલાક લોકો બેઝ કેમ્પ વિસ્તારમાં જ રોકાયા હતા. રવિવારે આવેલા હિમસ્ખલન બાદ આ લોકો સાથે સંપર્ક ન થતાં તેમની શોધખોળ શરૂ કરવામાં આવી છે.
સતત બરફવર્ષાએ વધારી મુશ્કેલી
હિમલુઙ હિમાલ વિસ્તારમાં છેલ્લા ઘણા દિવસથી ભારે બરફવર્ષા થઈ રહી હતી. માત્ર બરફવર્ષા જ નહીં પરંતુ કેટલાક વિસ્તારોમાં સતત વરસાદને કારણે પણ પર્વતીય માર્ગો અને ટ્રેકિંગ રૂટ (Trekking Routes) મુશ્કેલ બન્યા છે.
ખરાબ હવામાનને કારણે પાનખર (Autumn)ની સિઝનમાં યોજાતા કેટલાક પર્વતારોહણ અભિયાનો પર પણ અસર પડી છે. હવામાનની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રવાસન અધિકારીઓએ ટ્રેકિંગ અને પર્વતારોહણ જેવી પ્રવૃત્તિઓને હાલ સ્થગિત રાખવાની સલાહ આપી છે.
નેપાળના પ્રવાસન વિભાગ (Tourism Department) દ્વારા પણ હવામાન સામાન્ય ન થાય ત્યાં સુધી પર્વતીય પ્રવાસ અને અન્ય પ્રવાસન પ્રવૃત્તિઓ ટાળવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
7,126 મીટર ઊંચું છે હિમલુઙ હિમાલ
હિમલુઙ હિમાલની ઊંચાઈ આશરે 7,126 મીટર છે. આ પર્વત નેપાળના મનાંગ જિલ્લામાં (Manang District) આવેલો છે અને ઊંચાઈવાળા પર્વતો પર ચઢાણનો અનુભવ મેળવવા માંગતા પર્વતારોહકોમાં આ શિખર જાણીતું છે.
જોકે, હિમલુઙ હિમાલ સુધી પહોંચવું સરળ નથી. આ વિસ્તારમાં બચાવ કામગીરી (Rescue Operation) હાથ ધરવી પણ મુશ્કેલ માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને હેલિકોપ્ટર (Helicopter) ઉડાડવા માટે વધારાની પરવાનગીની જરૂર પડતી હોવાથી ઇમરજન્સી રેસ્ક્યૂ (Emergency Rescue)માં સમય લાગી શકે છે.
ખરાબ હવામાન વચ્ચે રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન પડકારજનક
હિમસ્ખલન બાદ લાપતા લોકોને શોધવા માટે બચાવ કામગીરી શરૂ કરવાની જરૂર છે, પરંતુ ખરાબ હવામાન તેના માર્ગમાં મોટો પડકાર બની શકે છે. સતત બરફવર્ષાને કારણે ફરી હિમસ્ખલન થવાનું જોખમ પણ રહે છે.
ઊંચાઈવાળા વિસ્તારમાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ઓછું હોવું, બરફથી ઢંકાયેલા માર્ગો અને હવામાનમાં અચાનક ફેરફાર જેવી પરિસ્થિતિઓ રેસ્ક્યૂ ટીમો માટે જોખમ વધારે છે. હેલિકોપ્ટર દ્વારા હવાઈ બચાવ (Aerial Rescue) પણ હવામાન અનુકૂળ ન હોય તો મુશ્કેલ બની શકે છે.
નેપાળના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદ અને બરફવર્ષાની અસર
નેપાળના અનેક વિસ્તારોમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસથી હવામાન ખરાબ છે. બંગાળની ખાડી (Bay of Bengal) ઉપર સર્જાયેલી હવામાન પ્રણાલી (Weather System)ની અસર નેપાળના વિવિધ ભાગોમાં જોવા મળી રહી છે.
પર્વતીય વિસ્તારોમાં ભારે બરફવર્ષા થઈ રહી છે, જ્યારે નીચાણવાળા અને પહાડી વિસ્તારોમાં સતત વરસાદ થઈ રહ્યો છે. શુક્રવારથી ખરાબ હવામાનના કારણે અનેક જગ્યાએ માર્ગ પરિવહન (Road Transport) પણ પ્રભાવિત થયું છે.
કેટલાક માર્ગોને સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા વાહનવ્યવહાર માટે બંધ કરવામાં આવ્યા છે. વરસાદ અને બરફવર્ષાના કારણે અનેક ટ્રેકિંગ માર્ગો પણ અસરગ્રસ્ત થયા છે.
મનાસ્લુ અને ધૌલાગિરીના અભિયાન પર પણ અસર
ખરાબ હવામાનની અસર નેપાળના અન્ય પર્વતીય વિસ્તારોમાં પણ જોવા મળી રહી છે. મનાસ્લુ (Manaslu) અને ધૌલાગિરી (Dhaulagiri) જેવા મહત્વપૂર્ણ પર્વતો પર ચાલી રહેલા કેટલાક પર્વતારોહણ અભિયાનોને રદ અથવા સ્થગિત કરવા પડ્યા છે.
આ સ્થિતિ વચ્ચે હિમલુઙ હિમાલમાં થયેલા હિમસ્ખલને કારણે પર્વતારોહણ ક્ષેત્રમાં ચિંતા વધુ વધી છે.
પૂર બાદ હવે હિમસ્ખલનની આફત
નેપાળ હજુ તાજેતરમાં આવેલા વિનાશક પૂર (Flood)ની અસરમાંથી સંપૂર્ણપણે બહાર આવ્યું નથી. ગયા મહિને રસુવા વિસ્તારમાં આવેલા પૂરથી ભારે નુકસાન થયું હતું. ત્રિશૂલી નદી (Trishuli River)ના કાંઠે આવેલા અનેક વિસ્તારોમાં પૂરનું પાણી ફરી વળ્યું હતું અને મોટી સંખ્યામાં લોકો પ્રભાવિત થયા હતા.
પૂરની અસરથી નેપાળના પ્રવાસન ક્ષેત્રને પણ નુકસાન થયું હતું. અનેક માર્ગો અને ટ્રેકિંગ રૂટ પર અવરજવર મુશ્કેલ બની હતી. હવે સતત વરસાદ અને ભારે બરફવર્ષા વચ્ચે હિમલુઙ હિમાલમાં થયેલું હિમસ્ખલન નેપાળ માટે વધુ એક ગંભીર પડકાર બનીને સામે આવ્યું છે.
હાલમાં મુખ્ય ધ્યાન લાપતા થયેલા 10 લોકોને શોધવા અને તેમની સલામત રીતે બચાવ કામગીરી હાથ ધરવા પર છે. જોકે, ખરાબ હવામાન અને મુશ્કેલ પર્વતીય ભૂપ્રદેશને કારણે રેસ્ક્યૂ ટીમો માટે આ કામગીરી અત્યંત પડકારજનક બની શકે છે.
