પશુઓમાં જોવા મળતા શામોન્ડા વાઇરસનો મનુષ્યમાં પ્રથમ શંકાસ્પદ કેસ, દર્દીના મોતથી આરોગ્ય જગતમાં ચિંતા

પશુઓમાં જોવા મળતા શામોન્ડા વાઇરસનો મનુષ્યમાં પ્રથમ શંકાસ્પદ કેસ સામે આવતાં આરોગ્ય જગતમાં ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ફ્રાન્સમાં આ વાઇરસથી સંક્રમિત હોવાની આશંકા ધરાવતા 60 વર્ષીય દર્દીનું મોત થયું છે. જોકે, ફ્રાન્સના આરોગ્ય અધિકારીઓ અને વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO)ના જણાવ્યા અનુસાર, હાલ સામાન્ય લોકો માટે જોખમ ઓછું છે અને વાઇરસ મોટા પાયે ફેલાવાની શક્યતા પણ ઓછી છે. ફ્રાન્સના આરોગ્ય વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, પૂર્વી ફ્રાન્સમાં ઉનાળા દરમિયાન પશુઓમાં આ વાઇરસની હાજરી જોવા મળી હતી. આશંકા છે કે વાઇરસ ધરાવતા કરડતા નાના જીવડાના કરડવાથી દર્દીને ચેપ લાગ્યો હતો. દર્દીને લિયોનની હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. આરોગ્ય અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે દર્દી અન્ય એક ગંભીર બીમારીથી પણ પીડિત હતો.

WHOએ શું કહ્યું?

વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધી ઉપલબ્ધ માહિતી અને નજીકના પ્રકારના વાઇરસના અભ્યાસના આધારે આ એક અલગ માનવ કેસ હોવાનું જણાય છે. હાલ વાઇરસથી મોટા પાયે ચેપ ફેલાવાનું જોખમ ઓછું માનવામાં આવે છે. WHO આ મામલે ફ્રાન્સના આરોગ્ય સત્તાવાળાઓ સાથે સંપર્કમાં છે. ફ્રાન્સના આરોગ્ય વિભાગના વડા ગ્રેગરી એમરીએ આ ઘટનાને વૈજ્ઞાનિક અને વાઇરસવિજ્ઞાનની દૃષ્ટિએ અસાધારણ ગણાવી હતી. તેમણે દર્દીની નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ પણ આ કેસમાં મહત્ત્વનું પરિબળ હોઈ શકે હોવાનું જણાવ્યું હતું. હાલની સ્થિતિમાં જાહેર આરોગ્ય કટોકટી જાહેર કરવાની જરૂરિયાત જણાતી નથી.

પશુઓમાં કયા લક્ષણો જોવા મળે છે?

વિશ્વ પ્રાણી આરોગ્ય સંસ્થા (WOAH)ના જણાવ્યા અનુસાર, શામોન્ડા વાઇરસ મુખ્યત્વે ગાયોમાં જોવા મળે છે. જોકે, ઘોડા, અલ્પાકા, ઘેટાં અને બકરાંમાં પણ તેની હાજરી નોંધાઈ છે.

ચેપગ્રસ્ત ગાયોમાં સામાન્ય રીતે નીચે મુજબનાં લક્ષણો જોવા મળી શકે છે:

• ઝાડા થવા

• નબળાઈ અનુભવવી

• ભૂખ ઓછી થવી

• ક્યારેક તાવ આવવો

• દૂધના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવો

ફ્રાન્સનાં નવ ડેરી ફાર્મમાં કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં દૂધના ઉત્પાદનમાં 75 ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. જોકે, આ આંકડો અભ્યાસમાં સામેલ ફાર્મ સાથે સંબંધિત છે અને તેને તમામ ચેપગ્રસ્ત પશુઓ માટે સામાન્ય ગણવો યોગ્ય નથી.

મનુષ્યથી મનુષ્યમાં ચેપ ફેલાવાનો પુરાવો નથી

ફ્રાન્સના આરોગ્ય અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધી ગાયમાંથી મનુષ્યમાં અથવા એક મનુષ્યમાંથી બીજા મનુષ્યમાં શામોન્ડા વાઇરસનો ચેપ ફેલાયો હોવાનો કોઈ અહેવાલ નથી. આથી હાલ સામાન્ય લોકોમાં વ્યાપક ચેપ ફેલાવાની આશંકા ઓછી માનવામાં આવે છે. જોકે, માનવ સંક્રમણ અંગે વધુ માહિતી મેળવવા માટે આરોગ્ય અધિકારીઓ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે.

1960ના દાયકામાં પ્રથમ ઓળખ

શામોન્ડા વાઇરસની ઓળખ 1960ના દાયકાના મધ્યમાં નાઇજીરિયામાં થઈ હતી. તાજેતરમાં દક્ષિણ જર્મની, સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ અને પૂર્વી ફ્રાન્સમાં બીમાર ગાયોનાં નમૂનાઓની તપાસ દરમિયાન યુરોપમાં તેની હાજરીની પુષ્ટિ થઈ હતી. ત્યારબાદ યુરોપના અન્ય દેશોમાં પણ વાઇરસની હાજરી નોંધાઈ હતી.

હાલની સ્થિતિ: દર્દીના મોત બાદ પણ આરોગ્ય સત્તાવાળાઓએ સામાન્ય લોકો માટે જોખમ ઓછું હોવાનું જણાવ્યું છે. મનુષ્યમાં આ વાઇરસના સંક્રમણ, તેની ગંભીરતા અને ફેલાવાની રીત અંગે વધુ સંશોધન તથા દેખરેખ જરૂરી છે.