Russia માં ફરી ધરતી ધ્રુજી, Kuril Islands નજીક 6.5 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ: આ વિસ્તાર જ્વાળામુખી માટે સંવેદનશીલ
છેલ્લું અપડેટ : 31 Jul 2025
રશિયામાં 31 જુલાઈ 2025 ના રોજ ભારતીય સમય મુજબ સવારે 10.57 ૫૭ વાગ્યે Kuril Islands ની પૂર્વમાં બીજો ભૂકંપ આવ્યો છે. તેની તીવ્રતા 6.5 માપવામાં આવી છે. આ એ જ વિસ્તાર છે જ્યાં ગઈકાલે 30 જુલાઈ, 2025 ના રોજ 8.8 ની તીવ્રતાનો મોટો ભૂકંપ આવ્યો હતો. આ નવો ભૂકંપ 49.51 ઉત્તર અક્ષાંશ અને 158.75 પૂર્વ રેખાંશ પર કેન્દ્રિત હતો. તેની ઊંડાઈ માત્ર 10 કિલોમીટર હતી. આ ઘટના ફરી એકવાર આ જ્વાળામુખી ક્ષેત્રની સંવેદનશીલતાને સામે લાવી રહી છે.
જ્વાળામુખી દ્વીપસમૂહ કુરિલ ટાપુઓ નજીક ભૂકંપ
આ ભૂકંપ રશિયાના દૂર પૂર્વમાં સ્થિત જ્વાળામુખી દ્વીપસમૂહ કુરિલ ટાપુઓના પૂર્વ ભાગમાં આવ્યો હતો. આ પ્રદેશને "રિંગ ઓફ ફાયર" નો ભાગ માનવામાં આવે છે, જ્યાં ભૂકંપ અને જ્વાળામુખીની ગતિવિધિઓ સામાન્ય છે. ગઈકાલે કામચાટકા દ્વીપકલ્પ નજીક 8.8 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો, જેના કારણે સુનામીની ચેતવણી આપવામાં આવી હતી. તેણે જાપાન, હવાઈ, ચિલી જેવા ઘણા દેશોમાં વિનાશ મચાવ્યો હતો. આજે 6.5 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આ જ વિસ્તારની નજીક આવ્યો છે, જે ચિંતાનું કારણ બની રહ્યો છે.
ભૂકંપની ઊંડાઈ 10 કિલોમીટર હતી, જેને સુપરફિસિયલ માનવામાં આવે છે. સપાટી પરના ભૂકંપ સામાન્ય રીતે વધુ અનુભવાય છે અને નુકસાનની શક્યતા વધે છે. જોકે આ ભૂકંપથી અત્યાર સુધી કોઈ મોટું નુકસાન કે સુનામીના આંચકા નોંધાયા નથી, નિષ્ણાતો કહે છે કે આ પ્રદેશમાં આફ્ટરશોક ચાલુ રહી શકે છે.
ગઈકાલે 8.8 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ શું હતો?
30 જુલાઈ, 2025 ના રોજ સવારે કામચટકા દ્વીપકલ્પ નજીક આવેલા 8.8 ની તીવ્રતાના ભૂકંપે સમગ્ર પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો. આ ભૂકંપે સુનામીના મોજા પેદા કર્યા જે રશિયાના સેવેરો-કુરિલ્સ્કમાં 3-5 મીટર ઊંચા મોજા લાવ્યા. જાપાન, હવાઈ અને ચિલી જેવા દેશોમાં પણ ચેતવણી જારી કરવામાં આવી હતી. લાખો લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવ્યા હતા. આ ભૂકંપ પછી, Klyuchevskoy volcano પણ ફાટી નીકળ્યો હતો, જે આ પ્રદેશની અસ્થિરતા દર્શાવે છે.
6.5 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ કુરિલ ટાપુઓ
આજનો 6.5 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ એ જ ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય વિક્ષેપનો ભાગ હોઈ શકે છે, કારણ કે મોટા ભૂકંપ પછી નાના અને મોટા આફ્ટરશોક સામાન્ય છે. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે આ વિસ્તાર "મેગાથ્રસ્ટ ફોલ્ટ" પર સ્થિત છે, જ્યાં પેસિફિક પ્લેટ અને ઉત્તર અમેરિકન પ્લેટ અથડાય છે, જેના કારણે ભૂકંપની શક્યતા વધી જાય છે.
6.5 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ કેટલો ખતરનાક છે?
ભૂકંપની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર માપવામાં આવે છે. 6.5 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ મધ્યમથી મજબૂત શ્રેણીમાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે આ ભૂકંપ દૂર દૂર સુધી અનુભવી શકાય છે. જો વસ્તી ધરાવતો વિસ્તાર નજીકમાં હોય, તો નાનાથી મધ્યમ નુકસાન થઈ શકે છે, જેમ કે ઘરોમાં તિરાડો, રસ્તાઓને નુકસાન અથવા વીજળી અને પાણી પુરવઠામાં વિક્ષેપ. પરંતુ તેની ઊંડાઈ 10 કિલોમીટર હોવાથી અને વિસ્તાર નિર્જન હોવાથી, હજુ સુધી મોટા નુકસાનના કોઈ સમાચાર નથી.
જોકે, ગઈકાલના 8.8 ની તીવ્રતાના ભૂકંપ પછી, આ ભૂકંપ ચિંતા પેદા કરી રહ્યો છે. જો તે આફ્ટરશોક હોય, તો વધુ આંચકા આવી શકે છે. તેમની તીવ્રતા 7 કે તેથી ઓછી હોઈ શકે છે. આ પ્રદેશમાં જ્વાળામુખીની પ્રવૃત્તિ પણ જોવા મળી રહી છે, જે ભયને વધુ વધારી શકે છે.
સુનામીનો ભય?
ગઈકાલના ભૂકંપથી પેસિફિક મહાસાગરમાં સુનામીના મોજા ઉછળ્યા હતા, જે ઘણા દેશોમાં પહોંચ્યા હતા. આજના 6.5 ની તીવ્રતાના ભૂકંપની ઊંડાઈ અને સ્થિતિને જોતાં, હજુ સુધી કોઈ સુનામી ચેતવણી જારી કરવામાં આવી નથી. પરંતુ નિષ્ણાતો સાવચેત છે, કારણ કે સપાટી પરના ભૂકંપ ક્યારેક સમુદ્રમાં ઉછાળો લાવી શકે છે. સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર અને વૈજ્ઞાનિકો આ ભૂકંપ સુનામીનું કારણ બની શકે છે કે નહીં તેના પર નજર રાખી રહ્યા છે.
આ પ્રદેશની વિશેષતા
કુરિલ ટાપુઓ અને કામચટકા દ્વીપકલ્પ "રિંગ ઓફ ફાયર" નો ભાગ છે, જે પૃથ્વીના સૌથી ભૂકંપીય અને જ્વાળામુખી પ્રદેશોમાંનો એક છે. દર વર્ષે અહીં સેંકડો નાના-મોટા ભૂકંપ આવે છે. ક્યારેક મોટા ભૂકંપ સુનામી અને જ્વાળામુખી ફાટી નીકળવાનું કારણ બને છે. 1952 માં, આ જ પ્રદેશમાં 9.0 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો, જે ઇતિહાસના સૌથી શક્તિશાળી ભૂકંપોમાંનો એક હતો.
આ વિસ્તારને લઈને રશિયા અને જાપાન વચ્ચે પણ વિવાદ છે, જેના કારણે અહીં માળખાગત સુવિધાઓના નિર્માણ અને રાહત કાર્યમાં વિલંબ થઈ શકે છે. પરંતુ સ્થાનિક લોકો આ કુદરતી આફતોથી ટેવાયેલા છે અને ઊંચા સ્થળોએ આશ્રય લેવામાં માહિર છે.
