VIDEO: સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પાર કરી ગયું અમેરિકી તેલ ટેન્કર? અમેરિકાએ આ મોટું એલાન કર્યા બાદ લીધો યુ-ટર્ન
અમેરિકાના ઉર્જા સચિવ ક્રિસ રાઈટે મંગળવારે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક પોસ્ટ મૂકી હતી. જેમાં તેમણે દાવો કર્યો હતો કે US નેવીએ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (હોર્મુઝની સામુદ્રધુની)માં એક તેલ ટેન્કરને સંપૂર્ણ સુરક્ષા આપીને એસ્કોર્ટ કર્યું હતું. પરંતુ પોસ્ટ મૂક્યાના ગણતરીના કલાકોમાં જ તેમણે તેને ડિલીટ કરી દીધી હતી. હવે આ પોસ્ટને લઈને ભારે ચર્ચા થઈ રહી છે અને ઈરાન દ્વારા પણ આ દાવાનો ઈનકાર કરવામાં આવ્યો છે.
અમેરિકી ઉર્જા સચિવે શું દાવો કર્યો હતો?
પોસ્ટમાં ક્રિસ રાઈટે લખ્યું હતું કે, "રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાન સામે ચાલી રહેલા સૈન્ય ઓપરેશન્સ દરમિયાન ગ્લોબલ એનર્જીની સ્થિરતા જાળવી રહ્યા છે. US નેવીએ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં એક ઓઇલ ટેન્કરને સફળતાપૂર્વક એસ્કોર્ટ કર્યું છે જેથી તેલ વૈશ્વિક બજારોમાં સતત વહેતું રહે."
અમેરિકાના ઉર્જા સચિવનો આ દાવો એટલા માટે પણ ધ્યાન ખેંચી રહ્યો છે કારણ કે તેમણે તેને ટ્રમ્પ સરકારની મોટી સફળતા ગણાવી હતી. તેમણે કહ્યું કે ટ્રમ્પ ગ્લોબલ એનર્જીને સ્થિર રાખવામાં લાગેલા છે. પરંતુ પોસ્ટ ડિલીટ થયા પછી હવે લોકો સવાલ પૂછી રહ્યા છે કે આખરે એવું શું થયું કે પોસ્ટ હટાવી લેવામાં આવી? શું દાવો સાચો હતો કે પછી કોઈ ગેરસમજ?
ઓઇલ ટેન્કર એસ્કોર્ટ પર વ્હાઇટ હાઉસે શું કહ્યું?
વ્હાઇટ હાઉસના પ્રેસ સેક્રેટરી કેરોલિન લેવિટે પ્રેસ બ્રીફિંગમાં સફાઈ આપી હતી. તેમણે કહ્યું, "US નેવીએ અત્યાર સુધી કોઈ ટેન્કર કે જહાજને એસ્કોર્ટ કર્યું નથી. તે પોસ્ટ ઉતાવળમાં ડિલીટ કરવામાં આવી હતી. અમેરિકાના ઉર્જા વિભાગના પ્રવક્તાએ પણ પુષ્ટિ કરી છે કે આ વીડિયો ક્લિપ ખોટા કેપ્શન સાથે પોસ્ટ કરવામાં આવી હતી, તેથી વિભાગના સ્ટાફે તેને હટાવી દીધી છે."
લેવિટે એમ પણ કહ્યું કે, પ્રેસિડેન્ટ ટ્રમ્પે નેવીને ટેન્કર એસ્કોર્ટ કરવાનો વિકલ્પ આપ્યો છે અને જરૂર પડ્યે તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. પરંતુ અત્યારે આવો કોઈ એક્શન લેવામાં આવ્યો નથી. પેન્ટાગોન અને સૈન્ય અધિકારીઓએ પણ જણાવ્યું કે શિપિંગ ઉદ્યોગ તરફથી દરરોજ એસ્કોર્ટની વિનંતી આવી રહી છે, પરંતુ અત્યારે જોખમ વધારે હોવાને કારણે નેવી ના પાડી રહી છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી તેલની કિંમતોમાં ઉછાળો
આ પોસ્ટ એવા સમયે આવી છે જ્યારે ગલ્ફ વિસ્તારમાં તણાવ ખૂબ વધી ગયો છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલે તાજેતરમાં ઈરાન પર હુમલા કર્યા હતા, ત્યારબાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં ખળભળાટ મચેલો છે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ વિશ્વનો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે જ્યાંથી દરરોજ લાખો બેરલ તેલ પસાર થાય છે. જો અહીં કોઈ સમસ્યા ઊભી થાય તો વિશ્વભરમાં તેલના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે.
ઈરાન તરફથી પણ આ સમગ્ર મામલે ઈનકાર કરવામાં આવ્યો છે, પરંતુ આ ઘટના ગલ્ફમાં વધતા તણાવને વધુ હાઈલાઈટ કરી રહી છે. દુનિયાભરના એનર્જી માર્કેટ આના પર નજર રાખી રહ્યા છે. જો સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં કોઈ સમસ્યા ઊભી થશે તો ભારત જેવા દેશો પર પણ તેની અસર પડી શકે છે કારણ કે આપણી તેલની આયાતનો મોટો હિસ્સો આ માર્ગથી આવે છે. અત્યારે સ્થિતિ પર નજર રાખવી જરૂરી છે.
IRGC એ અમેરિકી મંત્રીના દાવાને નકારી કાઢ્યો
ઈરાનની ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ આ દાવાને સંપૂર્ણપણે ખોટો ગણાવ્યો છે. ઈરાની અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, કોઈ પણ અમેરિકી જહાજ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસ આવવાની હિંમત પણ કરી શક્યું નથી. પાછળથી અમેરિકી ઉર્જા વિભાગે પણ સ્વીકાર્યું કે તે વીડિયો ખોટા કેપ્શન સાથે શેર થઈ ગયો હોવાથી હટાવી દેવામાં આવ્યો છે.
ટેન્કરો પર હુમલા અને શિપિંગ સેવાઓ બંધ
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વનો સૌથી મહત્વનો દરિયાઈ માર્ગ છે, જ્યાંથી દુનિયાનો 20 ટકા કાચો તેલ પુરવઠો પસાર થાય છે. પરંતુ હાલમાં સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર છે. 1 થી 10 માર્ચ દરમિયાન લગભગ 10 તેલ ટેન્કરો પર હુમલા કે હુમલાના પ્રયાસો નોંધાયા છે, જેના કારણે અનેક શિપિંગ કંપનીઓએ આ રસ્તો વાપરવાનું બંધ કરી દીધું છે.
યુદ્ધને કારણે પર્સિયન ગલ્ફમાં જહાજોની અવરજવર લગભગ થંભી ગઈ છે. આનાથી સાઉદી અરેબિયા, કુવૈત, ઈરાક અને UAE જેવા દેશોમાં તેલનો ભંડાર વધવા લાગ્યો છે અને તેમણે ઉત્પાદનમાં પણ ઘટાડો કરવો પડ્યો છે. યુદ્ધ પહેલા અહીંથી દરરોજ સરેરાશ 138 જહાજો પસાર થતા હતા, જે સંખ્યા હવે શૂન્યની નજીક પહોંચી ગઈ છે.
તેલની કિંમતોમાં ભડકો
પુરવઠો ખોરવાતા કાચા તેલના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. સોમવારે કિંમતો 30 ટકા વધીને 120 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગઈ હતી. જોકે ટ્રમ્પ દ્વારા યુદ્ધ જલ્દી ખતમ કરવાના સંકેત મળતા થોડો ઘટાડો થયો હતો, પરંતુ બીજી તરફ અમેરિકી રક્ષા મંત્રીએ ઈરાન પર અત્યાર સુધીના સૌથી આક્રમક હુમલાની વાત કરતા બજારમાં ફરી અનિશ્ચિતતા છવાઈ ગઈ છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જ્યાં સુધી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સુરક્ષિત નહીં થાય ત્યાં સુધી તેલની કિંમતોમાં સ્થિરતા આવવી મુશ્કેલ છે.

