સ્ટારશીલ્ડ સેવા ખોરવાતાં યુક્રેનને મોટો ફટકો, ડ્રોન ટપોટપ પતંગિયાની જેમ આકાશમાંથી ખાબક્યાં

યુક્રેન અને રશિયા વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં હવે સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ (Satellite Internet) કનેક્શનને લઈને નવો વિવાદ ઊભો થયો છે. અમેરિકાના સહયોગથી ચાલતી સેટેલાઇટ સેવા સ્ટારશિલ્ડ (Starshield) સાથેનું કનેક્શન ખોરવાતાં યુક્રેનનાં અનેક ડ્રોન આકાશમાંથી નીચે પડ્યાં હતાં. અહેવાલ અનુસાર, આ ઘટનામાં યુક્રેનની સેનાને 10 લાખ ડોલરથી વધુ કિંમતનાં ડ્રોન ગુમાવવાં પડ્યાં હતાં. આ માહિતી યુક્રેનના એક વરિષ્ઠ કમાન્ડરે ધ ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સ (The New York Times)ને આપી હોવાનું જણાવાયું છે.

ડ્રોનનું કનેક્શન અચાનક બંધ થઈ ગયું

યુક્રેનના કમાન્ડર ઓલેહ (Oleh)ના જણાવ્યા પ્રમાણે, યુક્રેનનાં ડ્રોન રશિયાના સૈન્ય ઠેકાણાંને નિશાન બનાવવા આગળ વધી રહ્યાં હતાં. તે દરમિયાન ડ્રોનના વીડિયો ફીડ (Video Feed) અચાનક બંધ થઈ ગયા હતા. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે ડ્રોનનું સ્ટારશિલ્ડ સાથેનું કનેક્શન તૂટી ગયું હતું. તેના કારણે અનેક ડ્રોન નિયંત્રણ ગુમાવીને નીચે પડ્યાં હતાં.

આ વિક્ષેપને કારણે ઓલેહના યુનિટે લગભગ ત્રણ દિવસ સુધી મોટાભાગની કામગીરી અટકાવવી પડી હતી. તેમાં રશિયાના કમાન્ડ સેન્ટર અને ઇંધણ કેન્દ્રો પરના હુમલાનો પણ સમાવેશ થતો હતો. યુક્રેનની સેના રશિયાની આગળ વધતી સૈન્ય કાર્યવાહી ધીમી પાડવા માટે આવા હુમલાઓનો ઉપયોગ કરે છે.

ડ્રોનની ઝડપ પર નિયંત્રણની અસર

યુક્રેનના અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, શરૂઆતમાં કલાકના 40 માઇલ જેટલી ઓછી ઝડપે ઉડતાં ડ્રોનનું પણ કનેક્શન તૂટી જતું હતું. સ્થિતિમાં સુધારો થયો હોવા છતાં કલાકના 100 માઇલથી વધુ ઝડપે ઉડતાં ડ્રોનને હજુ પણ કનેક્શનની સમસ્યાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

બ્રિગેડિયર જનરલ આન્દ્રિય બિલેત્સ્કી (Andriy Biletsky)ના જણાવ્યા અનુસાર, અગાઉ સ્ટારશિલ્ડનો ઉપયોગ કરતાં ડ્રોન કલાકના 250 માઇલ સુધીની ઝડપે પણ કનેક્શન ગુમાવ્યા વિના ઉડી શકતાં હતાં. તેમણે ચેતવણી આપી કે ઝડપ પરના નિયંત્રણની અસર યુક્રેનની હવાઈ સુરક્ષા પર પણ પડી શકે છે. રશિયન ડ્રોનને અટકાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતાં ઇન્ટરસેપ્ટર ડ્રોન (Interceptor Drones)ને પોતાના લક્ષ્ય કરતાં વધુ ઝડપે ઉડવું જરૂરી હોય છે.

અમેરિકા અને યુક્રેન વચ્ચે વધ્યો તણાવ

યુક્રેનને આશંકા છે કે રશિયાની ઓઇલ રિફાઇનરીઓ પરના હુમલા બાદ દબાણ લાવવા માટે આ નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યાં હોઈ શકે છે. જોકે, અમેરિકાએ જાણીજોઈને સેવા બંધ કરી હોવાના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે.

અમેરિકાના વિદેશમંત્રી માર્કો રુબિયોએ (Marco Rubio) જણાવ્યું હતું કે સ્ટારલિંકની સેવામાં વિક્ષેપ જેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી, પરંતુ તેમના મતે સેવા પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. બીજી તરફ, રાષ્ટ્રપતિ વોલોડિમિર ઝેલેન્સ્કીએ (Volodymyr Zelensky) આ ફેરફારો અંગે અમેરિકન અધિકારીઓ પાસેથી સ્પષ્ટતા માગી છે.

સ્ટારશિલ્ડ એ એલન મસ્કની કંપની સ્પેસએક્સ (SpaceX)ની સ્ટારલિંક સેવા પર આધારિત લશ્કરી ઉપયોગ માટેની સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સિસ્ટમ છે. આ વિવાદથી યુક્રેન અને અમેરિકાના સંબંધોમાં તણાવ વધવાની શક્યતા અંગે ચર્ચા થઈ રહી છે.

યુક્રેનના એક સૈન્ય અધિકારીએ ચેતવણી આપી હતી કે નુકસાન માત્ર ડ્રોનની કિંમત પૂરતું નથી; કનેક્શન ખોરવાવાથી સૈનિકોની સુરક્ષા અને યુદ્ધમોરચા પરની કામગીરી પર પણ અસર પડી શકે છે.