TMC છોડ્યાના બે મહિના બાદ યુસુફ પઠાણને ગુજરાત સરકારની ભેટ, લાંબા સમયથી વિવાદમાં રહેલો પ્લોટ ફાળવવાનો નિર્ણય

ભૂતપૂર્વ ભારતીય ક્રિકેટર અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) ના ભૂતપૂર્વ સાંસદ યુસુફ પઠાણને ગુજરાત સરકારે મોટી રાહત આપી છે. TMC છોડ્યાના લગભગ બે મહિના બાદ રાજ્ય સરકારે વડોદરામાં આવેલા 978 ચોરસ મીટરના વિવાદિત પ્લોટની તેમને ફાળવણી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ એ જ પ્લોટ છે, જેને લઈને બે વર્ષ પહેલા વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (VMC) દ્વારા પઠાણને કથિત દબાણ દૂર કરવા માટે નોટિસ આપવામાં આવી હતી. હવે પ્લોટની ફાળવણી માટેનો પ્રસ્તાવ VMCની સ્ટેન્ડિંગ કમિટી સમક્ષ મૂકવામાં આવ્યો છે.

978 ચોરસ મીટરના પ્લોટની ફાળવણી માટે સરકારની મંજૂરી

ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ના નિયંત્રણ હેઠળની વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને જૂન 2024માં યુસુફ પઠાણને દબાણની નોટિસ આપી હતી. આ નોટિસ તેમને પશ્ચિમ બંગાળની બહેરામપુર લોકસભા બેઠક પરથી TMCની ટિકિટ પર ચૂંટણી જીત્યાના થોડા દિવસો બાદ આપવામાં આવી હતી.

ગુજરાત સરકારના 13 ઓગસ્ટના ઠરાવ અનુસાર, પ્લોટમાંથી 500 ચોરસ મીટર જમીન પઠાણને રહેણાક હેતુ માટે ભેટ તરીકે ફાળવવામાં આવશે. બાકીની 478 ચોરસ મીટર જમીન વડોદરા અર્બન ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (VUDA) ની મૂલ્યાંકન સમિતિ દ્વારા 17 માર્ચ, 2026ના રોજ નક્કી કરવામાં આવેલા મૂલ્યના 55 ટકા રાહત દરે આપવામાં આવશે.

સરકારના ઠરાવમાં એમ પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે આ નિર્ણયને ભવિષ્યમાં અન્ય કિસ્સાઓ માટે દાખલા તરીકે ગણવામાં નહીં આવે. સાથે જ VMC દ્વારા ફાળવવામાં આવેલી જમીનના મૂલ્ય જેટલી જમીન રાજ્ય સરકારનો મહેસૂલ વિભાગ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનને ફાળવશે.

ક્યાં આવેલો છે આ વિવાદિત પ્લોટ?

આ પ્લોટ વડોદરાના તાંદલજા વિસ્તારમાં ટાઉન પ્લાનિંગ સ્કીમ નંબર 22ના ફાઈનલ પ્લોટ નંબર 90માં આવેલો છે. તેની બાજુમાં પઠાણ પરિવારનો જાણીતો સફેદ રંગનો બંગલો આવેલો છે, જ્યાં યુસુફ પઠાણ તેના નાના ભાઈ અને ભૂતપૂર્વ ભારતીય ક્રિકેટર ઈરફાન પઠાણ સહિત પરિવાર સાથે રહે છે.

વડોદરા મ્યુનિસિપલ કમિશનર અરુણ મહેશ બાબુએ જણાવ્યું હતું કે કોર્પોરેશનને રાજ્ય સરકારની મંજૂરી મળી ગઈ છે, પરંતુ ફાળવણીની વિગતો હજુ અંતિમ નથી કરવામાં આવી. ફાળવણી અગાઉથી લાગુ પડશે કે નહીં તે અંગે તેમણે કહ્યું કે સરકારની મંજૂરીની શરતોનો અભ્યાસ કર્યા બાદ નિર્ણય લેવામાં આવશે. આ પ્રસ્તાવને સ્ટેન્ડિંગ કમિટી અને જનરલ બોર્ડની સામાન્ય મંજૂરી પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડશે.

અગાઉ પ્લોટની હરાજી કરવાની તૈયારી હતી

જુલાઈ 2026માં VMCની સ્ટેન્ડિંગ કમિટીએ આ પ્લોટની જાહેર હરાજી કરવાની તૈયારી શરૂ કરી હતી. તે સમયે પ્રતિ ચોરસ મીટર જમીનનું મૂલ્ય 2.10 લાખ રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રમાણે સમગ્ર પ્લોટની અંદાજિત કિંમત આશરે 20.5 કરોડ રૂપિયા થતી હતી.

જોકે, જનરલ બોર્ડમાં પ્લોટ પરના કથિત દબાણ અંગે પ્રશ્નો ઊભા થતાં હરાજીનો પ્રસ્તાવ પાછો ખેંચવામાં આવ્યો હતો. બોર્ડના સભ્યોએ દલીલ કરી હતી કે દબાણનો વિવાદ ઉકેલાયા પહેલા જમીનનો નિકાલ ન કરી શકાય. હવે લેન્ડ એસ્ટેટ વિભાગે સ્ટેન્ડિંગ કમિટી મારફતે જનરલ બોર્ડની મંજૂરી મેળવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે.

2012થી શરૂ થયો હતો જમીનનો વિવાદ

યુસુફ પઠાણ અને VMC વચ્ચેનો આ વિવાદ વર્ષ 2012થી શરૂ થયો હતો. તે સમયે પઠાણે જાહેર હરાજી વિના 99 વર્ષના લાંબા ગાળાના ભાડાપટ્ટે આ ખુલ્લો મ્યુનિસિપલ પ્લોટ મેળવવા માટે અરજી કરી હતી. આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટર તરીકેની પોતાની જાહેર ઓળખને કારણે સુરક્ષાની ચિંતાઓ હોવાનું જણાવી તેમણે બાજુની જમીન રહેણાક હેતુ માટે ઉપયોગી રહેશે તેવી રજૂઆત કરી હતી.

તે સમયે VMCની સ્ટેન્ડિંગ કમિટી અને જનરલ બોર્ડે તેમની દરખાસ્તને મંજૂરી આપી હતી. જમીનનું મૂલ્યાંકન પ્રતિ ચોરસ મીટર 57,270 રૂપિયા કરવામાં આવ્યું હતું, એટલે કે સમગ્ર પ્લોટની કિંમત આશરે 5.6 કરોડ રૂપિયા થતી હતી. પઠાણે આ રકમ ચૂકવવાની તૈયારી પણ દર્શાવી હતી.

પરંતુ જાહેર હરાજી વિના સીધી ફાળવણી માટે ગુજરાત સરકારની મંજૂરી જરૂરી હતી. જૂન 2014માં રાજ્યના શહેરી વિકાસ વિભાગે આ દરખાસ્ત નામંજૂર કરી હતી. ત્યારબાદ VMCએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે મંજૂરી ન મળવા છતાં પઠાણે પ્લોટની આસપાસ વાડ બાંધીને તેના પર કબજો જમાવ્યો હતો.

ગુજરાત હાઇકોર્ટ સુધી પહોંચ્યો હતો મામલો

જૂન 2024માં બહેરામપુર લોકસભા બેઠક પરથી કોંગ્રેસના દિગ્ગજ નેતા અધીર રંજન ચૌધરીને હરાવીને સાંસદ બન્યા બાદ પઠાણને VMC દ્વારા કથિત દબાણ દૂર કરવાની નોટિસ આપવામાં આવી હતી. પઠાણે આ નોટિસને ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં પડકારી હતી.

ઓગસ્ટ 2025માં હાઇકોર્ટના સિંગલ જજે પ્લોટની ફાળવણી નામંજૂર કરવાના રાજ્ય સરકારના નિર્ણયને યથાવત્ રાખ્યો હતો. કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે લાંબા સમય સુધી જમીનનો કબજો રાખવાથી અને તેની કિંમત ચૂકવ્યા વિના રહેવાથી કોઈ કાનૂની અધિકાર ઊભો થતો નથી. સેલિબ્રિટી અને જાહેર જીવનની વ્યક્તિઓને વિશેષ છૂટછાટ આપવાથી ખોટો સંદેશ જઈ શકે છે તેવી ટિપ્પણી પણ કરવામાં આવી હતી.

પઠાણે આ નિર્ણય સામે અપીલ કરી હતી. જૂન 2026માં સુનાવણી દરમિયાન ગુજરાત હાઇકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે ફાળવણીની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા વિના અથવા નાણા ચૂકવ્યા વિના જાહેર જમીનનો ભૌતિક કબજો કેવી રીતે ચાલુ રહી શકે તે અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. કોર્ટે એવું પણ જણાવ્યું હતું કે જો અનધિકૃત કબજો સાબિત થાય, તો નુકસાનની ગણતરી કરતી વખતે આ મુદ્દાને અલગથી ધ્યાનમાં લેવો પડશે.

પઠાણના વકીલે રાજ્ય સરકારની આંતરરાષ્ટ્રીય ખેલાડીઓ માટેની નીતિ હેઠળ દાવો આગળ વધારવા માટે સમય માગ્યો હતો. કોર્ટે તેમને ચાર અઠવાડિયાનો સમય આપ્યો હતો અને ચેતવણી આપી હતી કે જમીનનો કબજો ચાલુ રહેવાથી તેમની નાણાકીય જવાબદારી વધી શકે છે.

31 ઓગસ્ટે હાઇકોર્ટે નોંધ્યું હતું કે પઠાણે પોતાના વકીલને અપીલ પાછી ખેંચવા સૂચના આપી છે. ત્યારબાદ કેસ પાછો ખેંચવામાં આવ્યો હોવાથી તેને રદ કરવામાં આવ્યો હતો.

TMC છોડ્યા બાદ રાજકીય સ્થિતિમાં પણ ફેરફાર

પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીનાં પરિણામો 4 મે, 2026ના રોજ જાહેર થયા હતા અને 9 મેના રોજ સુવેન્દુ અધિકારીના નેતૃત્વમાં BJP સરકારે સત્તા સંભાળી હતી.

14 જૂન, 2026ના રોજ યુસુફ પઠાણ સહિત TMCના 20 સાંસદોએ પક્ષ છોડીને નેશનાલિસ્ટ સિટિઝન્સ પાર્ટી ઓફ ઈન્ડિયા (NCPI) સાથે જોડાવાની જાહેરાત કરી હતી. આ સાંસદોએ લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાને મળીને TMCથી અલગ બેસવાની વિનંતી પણ કરી હતી. આ અંગેનો નિર્ણય તે સમયે બાકી હતો.

સપ્ટેમ્બર 2026માં અહેવાલો આવ્યા હતા કે પઠાણને NCPIના ઉપાધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો છે. TMC છોડનારા સાંસદો જોડાયા તે પહેલા NCPI જાહેર જીવનમાં બહુ જાણીતી નહોતી.

કથિત દબાણના સમયગાળાના ચાર્જનો મુદ્દો પણ બાકી

જુલાઈ 2026માં વિશ્વામિત્રી બચાવો સમિતિ નામના નાગરિક જૂથે જાહેર જમીન પરના કથિત દબાણ દૂર કરવાની માગ કરી હતી. જૂથનું કહેવું હતું કે પ્લોટની હરાજી કરતાં પહેલા VMCએ કથિત દબાણ દૂર કરીને જમીનનો ભૌતિક કબજો મેળવવો જોઈએ.

સમિતિએ અંદાજ લગાવ્યો હતો કે આશરે 14 વર્ષના કથિત કબજા માટે VMCના ખુલ્લા ટાઉન પ્લાનિંગ પ્લોટના કામચલાઉ ઉપયોગના પ્રતિ ચોરસ મીટર પ્રતિ દિવસ 15 રૂપિયાના દરે આશરે 7.5 કરોડ રૂપિયા ચાર્જ થઈ શકે છે. જોકે, આ સમિતિનો પોતાનો અંદાજ છે, મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલી સત્તાવાર વસૂલાતની રકમ નથી.

VMCના એક વરિષ્ઠ અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, કથિત દબાણ અને કબજાના સમયગાળાના ચાર્જનો મુદ્દો અલગથી ઉકેલવો પડશે. કોર્પોરેશનને આ અંગે હજુ કોઈ ચોક્કસ સૂચના મળી નથી. અધિકારીએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે રાહત દરે જમીન મેળવવા માટે પઠાણે કેટલી રકમ ચૂકવવાની રહેશે તે અંગે તેમની સાથે ચર્ચા કરવામાં આવશે.

આમ, ગુજરાત સરકારની મંજૂરી બાદ યુસુફ પઠાણને લાંબા સમયથી વિવાદમાં રહેલા પ્લોટની ફાળવણીનો માર્ગ ખુલ્યો છે. જોકે, અંતિમ ફાળવણી તેની શરતો અને કથિત દબાણના સમયગાળાની નાણાકીય જવાબદારી અંગેની વિગતો હજુ સ્પષ્ટ થવાની બાકી છે.