પ્રજાસત્તાક દિવસે શા માટે આપવામાં આવે છે 21 તોપોની સલામી? જાણો ક્યારે શરૂ થઈ આ પરંપરા

ભારતના 76મા પ્રજાસત્તાક દિવસે રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ કર્તવ્ય માર્ગ પર ધ્વજ ફરકાવ્યો છે. આ સાથે 21 તોપોની સલામીની પરંપરા પણ પૂર્ણ થઈ. તમને જણાવી દઈએ કે આ વર્ષે ઈન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પ્રબોવો સુબિયાંટો મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજર રહ્યા અને ભારતના વિકાસ અને શક્તિના પ્રદર્શનના સાક્ષી બન્યા. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ સમય દરમિયાન 21 તોપોની સલામી શા માટે આપવામાં આવે છે? તો ચાલો તમને જણાવીએ કે 21 તોપોની સલામી આપવા પાછળનો ખરેખર અર્થ શું છે.

આ પણ વાંચો: Republic Day 2025 / કર્તવ્ય પથ પર નહીં, પરંતુ આ સ્ટેડિયમમાં ઉજવવામાં આવ્યો હતો પહેલો પ્રજાસત્તાક દિવસ

26 જાન્યુઆરી 1950ના રોજ પહેલીવાર 21 તોપોની સલામી આપવામાં આવી હતી

તમને જણાવી દઈએ કે દેશનું બંધારણ 26 જાન્યુઆરી 1950ના રોજ અમલમાં આવ્યું હતું અને તેથી જ દર વર્ષે 26 જાન્યુઆરીએ પ્રજાસત્તાક દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે પહેલીવાર 21 તોપોની સલામી પણ આપવામાં આવી હતી. ડો. રાજેન્દ્ર પ્રસાદે આ દિવસે જૂના સંસદ ભવનના દરબાર હોલમાં રાષ્ટ્રપતિ તરીકે શપથ લીધા હતા અને ત્યારબાદ તેઓ ઈરવિન સ્ટેડિયમ (આજનું મેજર ધ્યાનચંદ સ્ટેડિયમ) પહોંચ્યા હતા. અહીં તેમણે પહેલા પ્રજાસત્તાક દિવસે ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો. આ સાથે 21 તોપોની સલામી પણ આપવામાં આવી હતી.

21 તોપોની સલામી શા માટે આપવામાં આવે છે?

'ઈન્ડિયા આફ્ટર ગાંધી' પુસ્તકમાં ઉલ્લેખ છે કે 26 જાન્યુઆરી 1950ના રોજ દેશના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પ્રસાદે ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો. આ પછી ત્રણ રાઉન્ડમાં 21 તોપોની સલામી આપવામાં આવી. માહિતી અનુસાર, 21 તોપોની સલામી 52 સેકન્ડમાં પૂર્ણ થાય છે કારણ કે રાષ્ટ્રગીત પણ 52 સેકન્ડમાં પૂર્ણ થાય છે. ધ્વજ ફરકાવતાની સાથે જ રાષ્ટ્રગીત શરૂ થાય છે અને બેકગ્રાઉન્ડમાં 21 તોપોની સલામી આપવામાં આવે છે.

21 તોપોની સલામી દેશનું સર્વોચ્ચ સન્માન માનવામાં આવે છે. આ 21 તોપોની સલામી પ્રજાસત્તાક દિવસ, સ્વતંત્રતા દિવસની ઉજવણી અને કોઈપણ વિદેશી રાષ્ટ્રપ્રમુખના માનમાં આપવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા ખૂબ જ આદરણીય માનવામાં આવે છે. 1971થી તેને સર્વોચ્ચ સન્માન તરીકે જોવામાં આવે છે. આ સાથે રાષ્ટ્રપતિના શપથ ગ્રહણ દરમિયાન પણ 21 તોપોની સલામી આપવામાં આવે છે.

આટલી તોપોનો ઉપયોગ થાય છે

હકીકતમાં, 21 તોપોની સલામી આપવા માટે ફક્ત સાત તોપોનો ઉપયોગ થાય છે. હા, તમને આ જાણીને નવાઈ લાગશે, પરંતુ 21 તોપોની સલામી ફક્ત સાત તોપોથી આપવામાં આવે છે અને આ સિવાય, બીજી એક તોપ છે જે વિરુદ્ધ દિશામાં મૂકવામાં આવે છે. એટલે કે કુલ આઠ તોપો હાજર છે. આમાંથી સાત તોપોનો ઉપયોગ સલામી માટે થાય છે.