Viral Video: સોશિયલ મીડિયાની લ્હાયમાં પ્રાણીઓના પ્રદેશમાં માનવીય દખલ; સેલ્ફી અને રીલ્સની લાલચમાં વાઘ પર વધી રહ્યું છે જોખમ

સોશિયલ મીડિયાની હોડમાં લોકો હવે જંગલોની સીમાઓ ઓળંગીને પ્રાણીઓના રહેઠાણમાં ઘૂસી રહ્યા છે. વાઘને ઘેરવા, તેમની અત્યંત નજીક જઈને સેલ્ફી લેવી અને વાયરલ રીલ્સ બનાવવાની ઘેલછા હવે સામાન્ય બની ગઈ છે. વન્યજીવ સંરક્ષણને બદલે 'વાયરલ થવાની' આ દોડને કારણે ઘણી ઘટનાઓમાં વાઘ પરેશાન થયા છે. 

તાજેતરમાં રણથંભોરમાં જીપોનો ઘેરાવો

થોડા અઠવાડિયા પહેલા રણથંભોર નેશનલ પાર્કમાં પણ આવો જ એક કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો હતો. અહીં સફારી જીપોએ એક વાઘને ચારે બાજુથી ઘેરી લીધો હતો. પ્રવાસીઓ એટલા નજીક પહોંચી ગયા હતા કે વાઘ પાસે હરવા-ફરવા માટે પણ જગ્યા બચી નહોતી. વીડિયો વાયરલ થયા બાદ જવાબદાર પર્યટન સામે સવાલો ઉઠ્યા હતા. ઘણીવાર સફારી ડ્રાઈવર અને ગાઈડ પણ 'વાયરલ શોટ'ના ચક્કરમાં નિયમો તોડતા જોવા મળ્યા છે.

સતત વધી રહી છે આવી ઘટનાઓ

દેશના અનેક ટાઈગર રિઝર્વમાં પ્રવાસીઓ સુરક્ષિત અંતર રાખવાને બદલે વાઘની નજીક જઈને ફોટા પડાવતા જોવા મળ્યા છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં લોકો વાઘના શિકાર કે આરામ દરમિયાન પણ ભીડ લગાવી દે છે. મોબાઈલ ફોનને કારણે ઘોંઘાટ અને ભીડ બંને વધી રહ્યા છે, જેનાથી પ્રાણીઓનું કુદરતી વર્તન પ્રભાવિત થઈ રહ્યું છે. ઘણા રિઝર્વમાં હવે સફારી દરમિયાન મોબાઈલ ફોનના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂકવા અંગે પણ વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે.

તાડોબા ટાઈગર રિઝર્વની ઘટના

મહારાષ્ટ્રના ચંદ્રપુર જિલ્લામાં સ્થિત તડોબા-અંધારી ટાઈગર રિઝર્વ પાસે દુર્ગાપુર-મોહુર્લી રોડ પર એક યુવાન વાઘ આરામથી રસ્તો ક્રોસ કરી રહ્યો હતો. ત્યારે જ રાહદારીઓ અને પ્રવાસીઓએ પોતાની ગાડીઓ રોકી દીધી હતી. લોકો ગાડીઓમાંથી ઉતરીને વાઘની અત્યંત નજીક પહોંચી ગયા અને તેને ચારે બાજુથી ઘેરી લીધો. ઘણા લોકો મોબાઈલ કાઢીને સેલ્ફી અને વીડિયો બનાવવા લાગ્યા, જ્યારે કેટલાક લોકો વાઘની પાછળ-પાછળ ચાલીને તેને હેરાન કરતા જોવા મળ્યા.

વીડિયોમાં વાઘ સ્પષ્ટપણે તણાવગ્રસ્ત દેખાઈ રહ્યો હતો. તે અટકી-અટકીને આગળ વધી રહ્યો હતો, પરંતુ માનવીઓની ભીડે તેનો રસ્તો રોકી રાખ્યો હતો. આ ઘટના 15-16 માર્ચ 2026ની આસપાસની હોવાનું કહેવાય છે, જે સોશિયલ મીડિયા પર ઝડપથી વાયરલ થઈ ગઈ છે. વન્યજીવ નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે આવી બેદરકારી માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષને વધુ વધારી શકે છે.

કેમ વધી રહી છે માનવીય દખલ?

આ ઘટનાએ વાઈલ્ડલાઈફ ટુરિઝમને લઈને ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ પ્રકારની ભીડ અને ઘેરાબંધીથી વાઘ જેવા પ્રાણીઓનો તણાવ વધી શકે છે. શરીરમાં કોર્ટિસોલ વધવાથી તેમનામાં રક્ષણાત્મક આક્રમકતાની સંભાવના પેદા થઈ શકે છે, જે માણસો અને પ્રાણીઓ બંને માટે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.

ભારતમાં ટાઈગર રિઝર્વમાં પ્રવાસન ઝડપથી વધી રહ્યું છે. લોકો દૂર-દૂરથી વાઘ જોવા આવે છે, પરંતુ સોશિયલ મીડિયા પર 'બેસ્ટ શોટ' અને 'વાયરલ રીલ'ની હોડમાં પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. બફર ઝોનના રસ્તાઓ ગામડા અને પ્રવાસીઓ બંને માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે. જંગલ વાઘનું ઘર છે, પરંતુ માણસો તેને "ફોટો સ્પોટ" સમજવા લાગ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, વારંવાર તણાવ આપવાથી વાઘ આક્રમક બની શકે છે. ચંદ્રપુર જેવા વિસ્તારોમાં અગાઉ પણ વાઘના હુમલાની ઘટનાઓ બની ચૂકી છે.

વન વિભાગ અને નિષ્ણાતોની અપીલ

વન વિભાગે તાડોબાની ઘટનાની તપાસ શરૂ કરી દીધી છે અને બેદરકારી દાખવનારાઓ વિરુદ્ધ વાઈલ્ડલાઈફ પ્રોટેક્શન એક્ટ હેઠળ કાર્યવાહી કરવાની વાત કહી છે.

લોકોને કરવામાં આવેલી અપીલ:

વાઘ દેખાય તો ગાડીની બહાર ન નીકળો.

ઓછામાં ઓછું 50-100 મીટરનું અંતર જાળવો.

હોર્ન ન વગાડો, શાંત રહો.

ગાડીની અંદરથી જ ફોટો કે વીડિયો લો.

વન્યજીવ કાર્યકર્તાઓનું કહેવું છે કે જંગલ તેમનું ઘર છે, આપણે ફક્ત મહેમાન છીએ. સેલ્ફીના ચક્કરમાં આપણે ન માત્ર વાઘની સુરક્ષા, પરંતુ સમગ્ર ઇકોસિસ્ટમને જોખમમાં મૂકી રહ્યા છીએ. જો આ સિલસિલો નહીં અટકે, તો તેના ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે.