અહીં દરેક વસ્તુ પર ફુલ સ્ટોપ છે, પણ ઊંચાઈ પર નહીં... આ છે દુનિયાના સૌથી ઊંચા લોકોનો દેશ!
છેલ્લું અપડેટ : 04 Oct 2026
દરેક શહેર અને દેશની પોતાની કોઈને કોઈ ખાસિયત હોય છે. કોઈ ખાણીપીણી માટે જાણીતું હોય છે તો કોઈ પોતાની સંસ્કૃતિ માટે. પરંતુ શું કોઈ દેશ પોતાના લોકોની અસાધારણ ઊંચાઈ (Height) માટે પણ દુનિયાભરમાં ઓળખાઈ શકે? હા, યુરોપનો એક એવો દેશ છે જ્યાં લોકોની સરેરાશ ઊંચાઈ દુનિયાના સરેરાશ કરતા ઘણી વધારે છે. આ દેશ છે નેધરલેન્ડ્સ (Netherlands).
કલ્પના કરો કે તમે કોઈ કેફેમાં જાઓ અને વોશરૂમના અરીસામાં તમારો ચહેરો જ ન દેખાય! મેટ્રોમાં 6 ફૂટ ઊંચો વ્યક્તિ પણ ભીડમાં પોતાને નાનો અનુભવે. નેધરલેન્ડ્સમાં આ વાત એટલી અસામાન્ય નથી.
નેધરલેન્ડ્સના લોકોની સરેરાશ ઊંચાઈ કેટલી?
વૈશ્વિક આંકડાઓ મુજબ, નેધરલેન્ડ્સના પુરુષોની સરેરાશ ઊંચાઈ લગભગ 182.5 સેન્ટિમીટર, એટલે કે લગભગ 6 ફૂટ છે. જ્યારે મહિલાઓની સરેરાશ ઊંચાઈ લગભગ 169 સેન્ટિમીટર, એટલે કે 5 ફૂટ 6.5 ઇંચ છે. બંનેને મળીને જોઈએ તો દેશની સરેરાશ ઊંચાઈ આશરે 177.1 સેન્ટિમીટર થાય છે.
પરંતુ સૌથી આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે ડચ લોકો હંમેશાથી આટલા ઊંચા નહોતા.
1860માં ડચ લોકો યુરોપના સૌથી નાના લોકોમાં હતા
આશરે 1860ના ઐતિહાસિક રેકોર્ડ (Historical Records) મુજબ ડચ પુરુષોની સરેરાશ ઊંચાઈ માત્ર 165 સેન્ટિમીટર હતી. એટલે કે આજની સરખામણીમાં લગભગ 20 સેન્ટિમીટરનો વધારો થયો છે.
છેલ્લા લગભગ 150 વર્ષમાં નેધરલેન્ડ્સના લોકોની ઊંચાઈમાં સરેરાશ 20 સેન્ટિમીટરનો વધારો થયો છે. તેની સામે આ જ સમયગાળામાં અમેરિકનોની સરેરાશ ઊંચાઈમાં લગભગ 6 સેન્ટિમીટરનો વધારો નોંધાયો હતો.
ઊંચાઈનું રહસ્ય શું છે?
વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે નેધરલેન્ડ્સના લોકોની ઊંચાઈ પાછળ કોઈ એક કારણ નથી. તેમાં ખાણીપીણી, હેલ્થકેર, સામાજિક વ્યવસ્થા અને જિનેટિક્સ (Genetics) જેવા અનેક પરિબળોનો સમાવેશ થાય છે.
ડચ લોકો દૂધ, ચીઝ અને બટર જેવા ડેરી પ્રોડક્ટ્સ (Dairy Products)નો ભરપૂર ઉપયોગ કરે છે. બાળપણથી મળતા પ્રોટીન અને કેલ્શિયમને શરીરની વૃદ્ધિ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
આ ઉપરાંત નેધરલેન્ડ્સની હેલ્થકેર સિસ્ટમમાં બાળકોને સારું પોષણ અને આરોગ્યસંભાળ મળતી રહી છે. બાળપણમાં બીમારીઓ ઓછી રહે અને યોગ્ય પોષણ મળે તો શરીરને પોતાની સંપૂર્ણ વૃદ્ધિ કરવાની તક મળે છે.
લાંબા લોકો સાથે લગ્નનો પણ થયો ફાયદો?
ઊંચાઈ વધવાના કારણોમાં પાર્ટનર પસંદગી (Partner Selection) પણ રસપ્રદ પરિબળ માનવામાં આવે છે. કેટલીક સ્ટડીઝ મુજબ ડચ સમાજમાં લાંબા પુરુષો અને મહિલાઓને પાર્ટનર તરીકે પસંદ કરવાની સંભાવના વધુ રહી હતી.
લાંબા કદના લોકોના સંતાનો પણ સરેરાશ ઊંચા હોય તેવી શક્યતા રહે છે. આ રીતે લાંબી ઊંચાઈ સાથે જોડાયેલા જિન્સ (Genes) પેઢી દર પેઢી આગળ વધ્યા અને દેશની સરેરાશ ઊંચાઈમાં વધારો થયો.
ઊંચાઈ પ્રમાણે બદલાયું શહેરનું જીવન
લોકોની ઊંચાઈ વધતાં નેધરલેન્ડ્સના શહેરોમાં પણ કેટલીક બાબતો બદલાઈ. એમ્સ્ટરડેમ અને ઉટ્રેક્ટ જેવા શહેરોમાં બિલ્ડિંગ કોડ્સ (Building Codes)માં દરવાજા અને અન્ય જગ્યાઓની ઊંચાઈને લોકોની જરૂરિયાત પ્રમાણે રાખવામાં આવી.
સાયકલના ફ્રેમ પણ અન્ય દેશોની સરખામણીમાં મોટા અને ઊંચા જોવા મળે છે. બસ, ટ્રેન અને હોટેલોમાં પણ લાંબા લોકો માટે વધુ અનુકૂળ વ્યવસ્થા જોવા મળે છે.
હવે ઊંચાઈ વધવાની ઝડપ ધીમી પડી
જોકે, તાજેતરના આંકડા સૂચવે છે કે નેધરલેન્ડ્સમાં નવી પેઢીની ઊંચાઈ વધવાની ગતિ હવે ધીમી પડી રહી છે. તેના પાછળ બદલાતી ખાણીપીણીની આદતો, પ્રોસેસ્ડ ફૂડ (Processed Food)નો વધતો ઉપયોગ અને વસ્તીમાં વધતી જિનેટિક વિવિધતા જેવા પરિબળો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
તેમ છતાં નેધરલેન્ડ્સ આજે પણ દુનિયાના સૌથી ઊંચા લોકો ધરાવતા દેશોમાં અગ્રેસર છે. એટલે અહીં ભલે ઘણી વસ્તુઓ પર ફુલ સ્ટોપ આવી જાય, પરંતુ લોકોની ઊંચાઈ હજુ પણ દુનિયાનું ધ્યાન ખેંચે છે.