Video: કચરો ફેંક્યા પછી છટકી નહીં શકાય! કચરો ફેંકતા જ સ્માર્ટ કેમેરા ખોલી નાખશે પોલ

મુંબઈમાં રસ્તાની કિનારે કચરો ફેંકીને જતું રહેવું હવે એટલું સહેલું નહીં રહે. બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન (BMC)એ શહેરને સ્વચ્છ રાખવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ની મદદ લેવાનું શરૂ કરી દીધું છે. હવે એવા સ્માર્ટ કૅમેરા લગાવવામાં આવી રહ્યા છે, જે જાહેર જગ્યાઓ પર કચરો ફેંકનારાઓની હરકત ઓળખીને તેને તરત જ લાઉડસ્પીકર દ્વારા ચેતવણી આપશે. એટલે કે કચરો ફેંક્યા પછી ચૂપચાપ નીકળી જવાની આદત પર હવે ટેક્નોલોજીની નજર રહેશે.

BMCએ પોતાના સત્તાવાર X (ટ્વિટર) એકાઉન્ટ પર એક વીડિયો શેર કરીને આ નવી પહેલની માહિતી આપી. આ ટેક્નોલોજી મુંબઈના જી-નૉર્થ વૉર્ડમાં માહિમના ડૉ. રાયકર માર્ગ સ્થિત ગજાનન વાટિકામાં લગાવવામાં આવી છે. આ વિસ્તાર એ જગ્યાઓમાં સામેલ છે, જ્યાં વારંવાર લોકો કચરો ફેંકી જાય છે. મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન આવી જગ્યાઓને ગાર્બેજ વલ્નરેબલ પૉઇન્ટ્સ (GVPs) કહે છે.

કચરો ફેંકતાની સાથે જ લાઉડસ્પીકરથી મળશે ચેતવણી

શેર કરવામાં આવેલા વીડિયોમાં એક વ્યક્તિ રસ્તાની કિનારે આવતો દેખાય છે. આસપાસ ગાડીઓ ઊભી છે, ઝાડ છે અને ઇમારતો પણ નજરે પડે છે. વ્યક્તિ થોડીવાર પછી ઝૂકીને પોતાના હાથમાં રહેલી લીલા રંગની પ્લાસ્ટિક બેગ જમીન પર મૂકી દે છે અને ત્યાંથી આગળ વધી જાય છે. આ પછી વીડિયોમાં CCTV કૅમેરાનું દ્રશ્ય બતાવવામાં આવે છે. તેમાં લીલા રંગના બૉક્સ તે વ્યક્તિની ગતિવિધિઓને ટ્રેક કરતા નજરે પડે છે. આનાથી ખબર પડે છે કે AI સિસ્ટમ કઈ રીતે કોઈ વ્યક્તિની હરકતને ઓળખી શકે છે.

આ સિસ્ટમની ખાસ વાત એ છે કે કૅમેરા ફક્ત દેખરેખ રાખવા સુધી સીમિત નથી. જેવું કોઈ વ્યક્તિ કચરો ફેંકે છે, સિસ્ટમ તરત જ લાઉડસ્પીકર દ્વારા સંદેશ આપે છે. તેમાં લોકોને વિસ્તારને સ્વચ્છ રાખવા અને રસ્તા પર કચરો ન ફેંકવાની અપીલ કરવામાં આવે છે.

મતલબ, હવે કોઈ એ વિચારીને કચરો નહીં ફેંકી શકે કે આસપાસ કોઈ જોઈ રહ્યું નથી. કૅમેરા દરેક એક્ટિવિટી પર નજર રાખી શકે છે અને સ્થળ પર જ ચેતવણી આપી શકે છે. જો કે, આ પહેલમાં હજુ ચેતવણી આપવાની વ્યવસ્થા બતાવવામાં આવી છે. માત્ર આ વીડિયોના આધારે એવું ન કહી શકાય કે કૅમેરા પોતાની મેળે ચલણ પણ કાપશે કે કોઈ વ્યક્તિ પર દંડ ફટકારશે. BMCની યોજના આવનારા દિવસોમાં મુંબઈના બીજા વિસ્તારોમાં પણ આવા AI કૅમેરા લગાવવાની છે. જો આ પ્રયોગ સફળ રહે છે, તો કચરો ફેંકવાની સમસ્યા સામેઝૂઝી રહેલા અનેક જાહેર સ્થળો પર તેનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.

આ પહેલને સોશિયલ મીડિયા પર મોટા પ્રમાણમાં પૉઝિટિવ રિસ્પૉન્સ જોવા મળ્યો, કેટલાક લોકોએ તેને સારું પગલું ગણાવ્યું, તો કેટલાક લોકોએ મજાકિયા અંદાજમાં તેના બીજા ઉપયોગો પણ સૂચવ્યા. એક યુઝરે કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે આવા AI કૅમેરા BMCની કચેરીઓમાં પણ લગાવવા જોઈએ, જેથી કામમાં બેદરકારી દાખવતા કર્મચારીઓની ઓળખ થઈ શકે. વળી, કેટલાક લોકોનું માનવું હતું કે માત્ર ટેક્નોલોજી લગાવવાથી સમસ્યા પૂરી રીતે ખતમ નહીં થાય. લોકોને સાફ-સફાઈ પ્રત્યે જાગૃત કરવા પણ જરૂરી છે. આની સાથે જ જે લોકો વારંવાર નિયમો તોડે છે, તેની સામે કડક કાર્યવાહી પણ થવી જોઈએ.