AIથી બનાવ્યો સરકારી ઈમારત પર હુમલાનો વીડિયો, વાયરલ થતાં પોલીસ એક્શનમાં
કર્ણાટકની રાજધાની બેંગલુરુમાં રાજ્ય વિધાનસભાના મુખ્ય મથક વિધાન સૌધ (Vidhana Soudha)ને બોમ્બ બ્લાસ્ટમાં ઉડાવી દેવામાં આવ્યું હોય તેવો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થતાં પોલીસ તંત્ર હરકતમાં આવ્યું છે. આ વીડિયો આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (Artificial Intelligence – AI)ની મદદથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો. પોલીસે આ મામલે બિહારના 25 વર્ષીય યુવક હઝરત અલીની ધરપકડ કરી છે. વીડિયો વાયરલ થયા બાદ તેને સોશિયલ મીડિયા પરથી દૂર કરવામાં આવ્યો હતો અને સંબંધિત ઇન્સ્ટાગ્રામ એકાઉન્ટ પણ નિષ્ક્રિય કરી દેવામાં આવ્યું હતું.
શું છે સમગ્ર મામલો?
મળતી માહિતી અનુસાર, ઇન્સ્ટાગ્રામ પર jnx_king_h_g નામના એકાઉન્ટ પરથી વિધાન સૌધમાં બોમ્બ વિસ્ફોટ થતો હોય તેવો વીડિયો શેર કરવામાં આવ્યો હતો. વીડિયોમાં કર્ણાટક વિધાનસભાના આ ભવ્ય સરકારી ભવનને જોરદાર વિસ્ફોટ સાથે ઉડાવી દેવામાં આવ્યું હોય તેવું દર્શાવવામાં આવ્યું હતું.
આ વીડિયો AI ફિલ્ટર અને ટેક્નોલોજીની મદદથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, તેની રજૂઆત એટલી વાસ્તવિક લાગતી હતી કે વીડિયો જોનારા લોકોને કોઈ ગંભીર હુમલો થયો હોવાની ગેરસમજ થઈ શકે તેમ હતી. વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ઝડપથી ફેલાતાં પોલીસનું ધ્યાન આ તરફ ગયું હતું.
બિહારના 25 વર્ષીય યુવકની ધરપકડ
બેંગલુરુ પોલીસે આ મામલે હઝરત અલી નામના 25 વર્ષીય યુવકની ધરપકડ કરી છે. અહેવાલ અનુસાર, તે રોજગાર માટે બિહારથી સ્થળાંતર કરીને આવ્યો હતો. વિધાન સૌધને વિસ્ફોટમાં ઉડાવતો દર્શાવતો વીડિયો શેર કરવા બદલ તેની સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
પોલીસે આ ઘટનાને ગંભીરતાથી લઈને તપાસ શરૂ કરી છે. અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, આ મામલે એફઆઈઆર (First Information Report – FIR) નોંધવાની કાર્યવાહી પણ હાથ ધરવામાં આવી રહી હતી.
વીડિયો હટાવ્યો, પરંતુ પહેલાં જ થઈ ગયો હતો વાયરલ
વિવાદ વધ્યા બાદ સંબંધિત વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પરથી દૂર કરવામાં આવ્યો હતો અને તેને પોસ્ટ કરનાર ઇન્સ્ટાગ્રામ એકાઉન્ટ પણ નિષ્ક્રિય થઈ ગયું હતું. જોકે, ત્યાં સુધીમાં વીડિયો અનેક લોકો સુધી પહોંચી ગયો હતો.
આ ઘટનાએ સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતી નકલી તસવીરો અને વીડિયોના જોખમ અંગે ફરી ચિંતા ઊભી કરી છે. ખાસ કરીને સરકારી ઇમારતો, સુરક્ષા વ્યવસ્થા અથવા આતંકી હુમલા જેવી સંવેદનશીલ બાબતોને લગતા બનાવટી વીડિયો લોકોમાં ભય અને ગેરસમજ ફેલાવી શકે છે.
AIના દુરુપયોગથી વધતી ચિંતા
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની મદદથી હવે વાસ્તવિક લાગતાં વીડિયો, તસવીરો અને અવાજ તૈયાર કરી શકાય છે. ડીપફેક (Deepfake) તથા અન્ય AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ સર્જનાત્મક કામ માટે થઈ શકે છે, પરંતુ તેનો દુરુપયોગ કરીને ખોટી ઘટનાઓને સાચી હોવાનો ભ્રમ પણ ઊભો કરી શકાય છે.
આવી સામગ્રી કોઈ પણ ચકાસણી વિના શેર કરવામાં આવે તો લોકોમાં અફવા ફેલાવાની સાથે કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ પર પણ અસર પડી શકે છે. તેથી સોશિયલ મીડિયા પર કોઈ પણ ચોંકાવનારો વીડિયો જોવા મળે ત્યારે તેની સત્યતા ચકાસવી જરૂરી છે.
બેંગલુરુની આ ઘટના એ વાતની યાદ અપાવે છે કે AIથી બનાવવામાં આવેલી દરેક તસવીર કે વીડિયો વાસ્તવિક ઘટનાનો પુરાવો નથી. ખાસ કરીને વિસ્ફોટ, હુમલા કે જાહેર સ્થળો અંગેના દાવા કરતા વીડિયો શેર કરતાં પહેલાં તેની વિશ્વસનીયતા તપાસવી જોઈએ.
