Guru Nanak Jayanti / જ્યારે ગુરુ નાનક દેવને ખલીફા સમજીને જગન્નાથ મંદિરમાં પ્રવેશતા અટકાવ્યા

વિશ્વ પ્રવાસ દરમિયાન, જ્યારે ગુરુ નાનક દેવ પગપાળા યાત્રા કરીને પુરીના જગન્નાથ મંદિર પહોંચ્યા, ત્યારે તેમની વધેલી દાઢી અને પોશાક જોઈને દ્વારપાળોએ તેમને 'ખલીફા' (મહંમદ પેગંબર પછી ઈસ્લામી ધર્મના વડા) સમજ્યા અને તેમને મંદિરમાં પ્રવેશવાની ના પાડી. આ પછી પર મહાપ્રભુ જગન્નાથજીએ સ્વપ્નમાં રાજાને આખી વાત કહી, ત્યારે પુરીના રાજા ગુરુ નાનક અને તેમના સમૂહને માન આપીને પાછા લાવ્યા હતા.

આ પણ વાંચો: દુર્ભાગ્યથી બચવું હોય તો દેવ દિવાળી પર ભૂલથી પણ ન કરો આ 4 કામ

આ વાર્તા પુરાતત્વીય તાડના પાંદડા પર નોંધાયેલ છે

ગુરુ નાનકની ઐતિહાસિક વાર્તા જગન્નાથ મંદિર સંગ્રહાલયમાં તાડના પાંદડા પર લખેલી હસ્તપ્રતમાં નોંધાયેલી છે. ગુરુ નાનક સ્ટડીઝ વિભાગના પ્રોફેસર રઘુવીર સિંહ ટાકે જ્યારે ઓડિયા ભાષામાં લખેલા આ ઐતિહાસિક દસ્તાવેજનો અભ્યાસ કર્યો તો તેઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. આ દુર્લભ હસ્તપ્રતમાં ચૈતન્ય મહાપ્રભુ અને ગુરુ નાનક દેવની પુરીની યાત્રાનું અદ્ભુત સંસ્મરણ લખવામાં આવ્યું છે. શ્રી જગન્નાથ મંદિર મ્યુઝિયમ, જગન્નાથ પુરીમાં સચવાયેલી આ હસ્તપ્રતનું શીર્ષક 'ભક્ત પંચક' એટલે કે 'પાંચ ભક્તો' છે. મ્યુઝિયમના ક્યુરેટર અનુસાર, આ હસ્તપ્રત સિસુ મઠ પુરીના જસવંત દાસ દ્વારા 1504 અને 1534 એડી વચ્ચે લખવામાં આવી હતી. તે સમયે પુરીના શાસક રાજા પ્રતાપરુદ્ર દેવ હતા.

પાંચ સંતોની યાત્રાનો ઉલ્લેખ

પુરીમાં જે પાંચ સંતો રોકાયા હતા તેનું વર્ણન આ હસ્તપ્રતમાં કરવામાં આવ્યું છે. આ છે ચૈતન્ય મહાપ્રભુ, જગન્નાથ દાસ, અચ્યુતાનંદ દાસ, નાનક દેવ અને સિસુંતદાસ. હસ્તપ્રતના દરેક પાના પર કવિતાની પાંચ લીટીઓ લખેલી છે. હસ્તપ્રતના પાના નંબર 14 પર ગુરુ નાનક દેવનું વર્ણન આ પ્રમાણે છે, પુરીના રાજા પ્રતાપરુદ્ર દેવના શાસનના 13મા વર્ષમાં, ગુરુ નાનક દેવ મર્દાના અને અન્ય ચૌદ તપસ્વીઓ સાથે ભગવાન જગન્નાથના દર્શન કરવા માટે ભાદોન શુક્લ એકાદશી વર્ષ 924 (ઓડિયા વર્ષ) દરમિયાન જગન્નાથ મંદિરમાં પહોંચ્યા હતા.

રાજાને સ્વપ્નમાં આદેશ મળ્યો

તેમના પોશાકને કારણે, ગુરુ નાનક દેવને ખલીફા સમજવામાં આવ્યા હતા અને તેમને મંદિરના પરિસરમાં પ્રવેશવાની મંજૂરી આપવામાં આવી ન હતી. ગુરુ નાનક દેવજી સાધુઓ સાથે સમુદ્ર કિનારે ગયા હતા. અને ત્યાં ભજન કીર્તન અને ઉપદેશ શરૂ થયો. તે રાત્રે, સ્વપ્નમાં, મહાપ્રભુ જગન્નાથે પુરીના રાજાને મંદિરમાં નિયમિત આરતી બંધ કરવાનો આદેશ આપ્યો કારણ કે તે સમયે ભગવાન ત્યાં ન હતા, તેઓ સમુદ્ર કિનારે ગુરુ નાનકના સ્તોત્રો સાંભળી રહ્યા હતા. આશ્ચર્યચકિત થયેલા રાજા સમુદ્ર કિનારે પહોંચ્યા અને જોયું કે ગુરુ નાનક ભજન ગાઈ રહ્યા હતા અને ભગવાન જગન્નાથ, બલરામ અને સુભદ્રા ત્યાં ઉભા હતા.

ગુરુ નાનક 24 દિવસ રોકાયા

રાજાએ ગુરુ નાનક દેવની માફી માંગી, તેમને કપડા અને ઘરેણા અર્પણ કર્યા અને શાહી શોભાયાત્રા સાથે તેમને મહાપ્રભુ શ્રી જગન્નાથ મંદિરમાં લઈ ગયા હતા. મંદિરના દર્શન કર્યા પછી, ગુરુ નાનક દેવ મંદિરની સામેના વટવૃક્ષ પાસે બેસીને ઉપદેશ આપવા લાગ્યા. આજે તે જગ્યાએ મંગુ મઠ છે. તેના લાલ ધ્વજ તેમની યાદમાં સફેદ હથેળીનું નિશાન છે. ગુરુ નાનક પુરીમાં 24 દિવસ રોકાયા હતા. જ્યારે તેઓ પાછા ગયા ત્યારે પણ રાજાએ પુરીથી લગભગ 23 માઈલના અંતરે સ્થિત ચંડી નાળામાં જઈને તેમને શાહી વિદાય આપી.