તાપ્તી જયંતિ ઉજવવાનું શું મહત્વ છે, જાણો નદી વિશે 5 રસપ્રદ તથ્યો
તાપ્તી જયંતિ 2025 ક્યારે છે: તાપ્તી જયંતિ દર વર્ષે અષાઢ મહિનાન
તાપ્તી જયંતિ 2025 ક્યારે છે: તાપ્તી જયંતિ દર વર્ષે અષાઢ મહિનાના શુક્લ પક્ષની સપ્તમી તિથિએ ઉજવવામાં આવે છે. 2025 માં, તાપ્તી જયંતિ 2 જુલાઈ, બુધવારે ઉજવવામાં આવશે.
આ તિથિ ખાસ કરીને મુલતાઈ (મધ્યપ્રદેશ) માં ઉજવવામાં આવે છે, જેને તાપ્તી નદીનું ઉદ્ગમ સ્થાન માનવામાં આવે છે.
જુલાઈ મહિના 2025ના ઉપવાસ અને તહેવારોની યાદી
આ દિવસે, ભક્તો તાપ્તી નદીના કિનારે પૂજા કરે છે અને નદીને માતાનું સ્વરૂપ માને છે અને તેના આશીર્વાદ મેળવે છે. તાપ્તી જયંતિ એ નદીઓના સંરક્ષણ અને સ્વચ્છતા વિશે જાગૃતિ લાવવાનો પણ એક પ્રસંગ છે, જે પાણીના સ્ત્રોતોના મહત્વને રેખાંકિત કરે છે. આ નદીને ગરમી અને દુઃખ દૂર કરનારી માનવામાં આવે છે.
મહત્વ
તાપ્તી જયંતિ ઉજવવાનું મહત્વ: સ્કંદ પુરાણ અને મહાભારત જેવા ગ્રંથોમાં તાપ્તી નદીનો મહિમા વર્ણવવામાં આવ્યો છે. એવું કહેવાય છે કે ફક્ત તાપ્તીને યાદ કરવાથી અપાર પુણ્ય મળે છે. ગંગામાં સ્નાન કરવાથી, નર્મદાનું પૂજન કરવાથી અને તાપ્તીનું સ્મરણ કરવાથી પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે. તેને પુણ્યદાયિની કહેવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, મા તાપ્તીને મુક્તિદાયિની અને આદિગંગા પણ કહેવામાં આવે છે. ઘણા ભક્તો તેમના મૃત સ્વજનોની રાખને તાપ્તીમાં વિસર્જન પણ કરે છે.
તાપ્તી જયંતિનો તહેવાર સૂર્યપુત્રી, પતિત પાવની મા તાપ્તી નદીના જન્મદિન તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. તાપ્તી નદીને સૂર્ય દેવની પુત્રી અને શનિ દેવની બહેન માનવામાં આવે છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, સૂર્ય દેવે તાપ્તીને તેમની અતિશય ગરમીને ઠંડી કરવા માટે પૃથ્વી પર મોકલી હતી. 'તાપ્તી' નામ 'તાપ' પરથી આવ્યું છે, જેનો અર્થ ગરમી થાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ નદી લોકોની તમામ પ્રકારની ગરમી એટલે કે પીડા, દુ:ખ, પાપ, શારીરિક પીડા દૂર કરે છે. શનિ દોષથી પીડાતા લોકોને તાપ્તીમાં સ્નાન કરવાથી રાહત મળે છે. દલાઈ લામાની પસંદગી કેવી રીતે થાય છે? છઠ્ઠા દલાઈ લામાનો જન્મ ભારતના તવાંગમાં થયો હતો
તાપ્તી નદી વિશે 5 રસપ્રદ તથ્યો
1. પશ્ચિમ તરફ વહેતી નદી: તાપ્તી નદી ભારતની કેટલીક મુખ્ય નદીઓમાંની એક છે જે પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ વહે છે અને અંતે અરબી સમુદ્રમાં પડે છે. નર્મદા નદી પણ પશ્ચિમ તરફ વહે છે.
2. મૂળ સ્થાન: આ મોક્ષદાયિની અને પવિત્ર નદી મધ્યપ્રદેશના બેતુલ જિલ્લામાં સતપુરા પર્વતમાળામાં સ્થિત મુલતાઈ નામના સ્થળેથી નીકળે છે.
3. પૌરાણિક મૂળ: પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, તાપ્તી નદીનો જન્મ સૂર્ય દેવથી થયો હતો. તેણીને સૂર્યની પુત્રી અને શનિદેવની બહેન કહેવામાં આવે છે.
4. ઔષધીય ગુણધર્મો: કેટલીક સ્થાનિક માન્યતાઓ અને અભ્યાસો અનુસાર, તાપ્તીના પાણીમાં કેટલાક ઔષધીય ગુણધર્મો જોવા મળે છે, ખાસ કરીને ત્વચાના રોગોના નિવારણમાં. કેટલાક નિષ્ણાતો જ્વાળામુખીની અસરને કારણે તેમાં સલ્ફર જેવા ખનિજ ક્ષારની હાજરીનો ઉલ્લેખ કરે છે.
૫. ત્રણ રાજ્યોમાંથી પસાર થાય છે: તાપી નદી મધ્યપ્રદેશમાંથી નીકળે છે અને મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત રાજ્યોમાંથી વહે છે, અને અંતે ગુજરાતમાં ખંભાત/અરબી સમુદ્રના અખાતમાં મળે છે. તેની કુલ લંબાઈ લગભગ ૭૨૪ કિલોમીટર છે. તાપી જયંતિનો તહેવાર આ બધા પૌરાણિક અને ભૌગોલિક મહત્વને દર્શાવે છે, જે ભક્તોને આ પવિત્ર નદી પ્રત્યે તેમની શ્રદ્ધા અને આદર દર્શાવવાની તક આપે છે.
