કરવા ચોથ 2026: વ્રત પહેલાં વાંચો ભગવાન ગણેશ અને વીરાવતીની કથા, જાણો પૂજાવિધિ અને સામગ્રી

કરવા ચોથનું વ્રત હિન્દુ ધર્મમાં પરિણીત મહિલાઓ માટે વિશેષ મહત્ત્વ ધરાવે છે. આ દિવસે મહિલાઓ પોતાના પતિના લાંબા આયુષ્ય, સુખી દાંપત્યજીવન અને પરિવારની સમૃદ્ધિ માટે ઉપવાસ રાખે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, કરવા ચોથની પૂજા દરમિયાન ભગવાન ગણેશની કથા અને વીરાવતીની પૌરાણિક કથા વાંચવાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. પરંપરા મુજબ, પૂજા દરમિયાન કરવા માતાની આરાધના અને સાસુ માટે બાયના પણ રાખવામાં આવે છે.

કરવા ચોથની પૂજામાં કઈ સામગ્રી જરૂરી?

કરવા ચોથની પૂજા માટે અગાઉથી જરૂરી સામગ્રી તૈયાર રાખવામાં આવે છે. પરંપરા મુજબ, પૂજામાં નીચેની વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે.

• માટીનો કરવા અને દીવો

• રોળી, કંકુ અને સિંદૂર

• ચોખા અને પવિત્ર દોરો

• ધૂપ, અગરબત્તી અને કપૂર

• ગંગાજળ અને પંચામૃત

• ફળો અને મીઠાઈ

• ખાંડથી બનેલી મીઠાઈ અથવા સાકરનાં રમકડાં

• પાંચ પ્રકારનાં સૂકાં મેવા

• સાસુ માટે બાયના, જેમાં પુરી, મીઠાઈ, વસ્ત્રો અને સુહાગની વસ્તુઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે.

પૂજાની સામગ્રી અને વિધિમાં પ્રદેશ તથા પરિવારની પરંપરા પ્રમાણે ફેરફાર હોઈ શકે છે.

ભગવાન ગણેશની કથા: વૃદ્ધ મહિલાને મળ્યાં અનેક વરદાન

પૌરાણિક કથા અનુસાર, એક વૃદ્ધ મહિલા ભગવાન ગણેશની પરમ ભક્ત હતી. તે દરરોજ શ્રદ્ધાપૂર્વક ગણેશજીની પૂજા કરતી હતી. તેની ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને એક દિવસ ભગવાન ગણેશ તેની સમક્ષ પ્રગટ થયા અને તેને ઇચ્છિત વરદાન માગવા કહ્યું. વૃદ્ધ મહિલાએ શું માગવું તે અંગે પોતાના પુત્ર, પુત્રવધૂ અને પાડોશીઓની સલાહ લીધી. કોઈએ ધન માગવાની સલાહ આપી, તો કોઈએ સંતાનસુખ અને આંખોની રોશની માગવાનું કહ્યું. અંતે વૃદ્ધ મહિલાએ એવો આશીર્વાદ માગ્યો, જેમાં તેના પરિવારનું કલ્યાણ, ધન-સંપત્તિ, સ્વસ્થ શરીર, આંખોની રોશની, પૌત્રો, અખંડ સૌભાગ્ય અને અંતે મોક્ષનો સમાવેશ થતો હતો. કથામાં જણાવ્યા મુજબ, ભગવાન ગણેશ તેની પ્રાર્થનાથી પ્રસન્ન થયા અને તેને માગેલાં વરદાન આપ્યાં. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ કથા ભક્તિ, સમજદારી અને પરિવારના સર્વાંગી સુખનું મહત્ત્વ સમજાવે છે.

વીરાવતીની કથા: પતિના જીવન માટે રાખ્યું વ્રત

કરવા ચોથ સાથે જોડાયેલી બીજી જાણીતી પૌરાણિક કથા વીરાવતીની છે. કથા અનુસાર, એક શાહુકારની પુત્રી વીરાવતીને સાત ભાઈઓ હતા. લગ્ન બાદ તેણે પ્રથમ વખત કરવા ચોથનું વ્રત રાખ્યું હતું. આખો દિવસ ભૂખી અને તરસી રહેવાને કારણે તેની તબિયત નબળી પડી ગઈ હતી. બહેનની હાલત જોઈને તેના ભાઈઓ દુઃખી થયા. તેમણે બહેનનો ઉપવાસ તોડાવવા માટે એક યુક્તિ કરી. તેમણે દૂર ટેકરી પર પ્રકાશની એવી વ્યવસ્થા કરી કે ચંદ્ર ઊગ્યો હોય તેવું લાગ્યું. ભાઈઓની વાત માનીને વીરાવતીએ ચંદ્રોદય થયો હોવાનું સમજીને ઉપવાસ તોડી નાખ્યો. પૌરાણિક કથા મુજબ, ઉપવાસ તોડ્યા બાદ તેને પતિના મૃત્યુના સમાચાર મળ્યા. આ ઘટનાથી દુઃખી થયેલી વીરાવતીએ દેવી પાર્વતીની શ્રદ્ધાપૂર્વક આરાધના કરી અને ફરીથી કરવા ચોથનું વ્રત કર્યું. તેની ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને દેવી પાર્વતીએ તેના પતિને પુનર્જીવન આપ્યું હોવાનું કથામાં વર્ણવવામાં આવ્યું છે. ત્યારથી મહિલાઓ પતિના લાંબા આયુષ્ય અને સુખી દાંપત્યજીવનની કામના સાથે કરવા ચોથનું વ્રત રાખે છે, એવી ધાર્મિક માન્યતા છે.

કરવા ચોથમાં કથાપાઠનું શું છે મહત્ત્વ?

ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર, કરવા ચોથની પૂજા દરમિયાન ભગવાન ગણેશની કથા, કરવા માતાની આરાધના અને વીરાવતીની કથાનું સ્મરણ કરવામાં આવે છે. આ દિવસે મહિલાઓ શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજા કરીને પરિવારના સુખ, સમૃદ્ધિ અને દાંપત્યજીવનની ખુશહાલી માટે પ્રાર્થના કરે છે.

નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.