16 દિવસના મહાલક્ષ્મી વ્રતનો પ્રારંભ, જાણો તેનું મહત્ત્વ, પૂજા વિધિ અને મંત્ર

ભાદ્રપદ શુક્લ અષ્ટમીથી મહારાષ્ટ્રીયન પરિવારોમાં 'મહાલક્ષ્મી ઉત્સવ'નો પ્રારંભ થશે.  શ્રી મહાલક્ષ્મીનું આ વ્રત ભાદ્રપદ શુક્લ અષ્ટમીના દિવસથી મનાવવામાં આવે છે, તેથી તે મંગળવાર, 10 સપ્ટેમ્બર, 2024 થી શરૂ થયો છે અને 12 સપ્ટેમ્બર સુધી ચાલશે, કારણ કે ઘણી જગ્યાએ મહાલક્ષ્મીનો આ તહેવાર 3 દિવસ સુધી ઉજવવામાં આવે છે.

ઉપરાંત ઘણી જગ્યાએ, કેટલાક પરિવારોમાં મહાલક્ષ્મી ઉત્સવ વ્રત 16 દિવસ સુધી ચાલુ રહે છે.  આ વખતે તે 10 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ કરીને મંગળવાર, 24 સપ્ટેમ્બર સુધી ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે.  આ વ્રતનો વિશેષ ઉદ્દેશ્ય એ છે કે દેવી મહાલક્ષ્મી તેમના સમગ્ર પરિવાર સાથે ઘરે આવે અને આપણને સુખ અને સમૃદ્ધિના આશીર્વાદ આપે તેવી ઈચ્છા સાથે આ તહેવાર ઉજવવાનો છે.

આ વ્રતમાં ધનની દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરવામાં આવે છે.  માતા મહાલક્ષ્મીના આગમન પર માતાનું સ્વાગત 'महालक्ष्मी आली घरात सोन्याच्या पायानी, भरभराटी घेऊन आली' પંક્તિઓ સાથે કરવામાં આવે છે.  માન્યતા અનુસાર આ વ્રત દરમિયાન ભોજનનું સેવન કરવામાં આવતું નથી, માત્ર દૂધ, ફળ, મીઠાઈ વગેરેનું સેવન કરી શકાય છે.

અહીં જાણો 16 દિવસના મહાલક્ષ્મી વ્રત પર કેવી રીતે પૂજા કરવી

 - મહાલક્ષ્મી વ્રતના દિવસે સવારે સ્નાન વગેરેમાંથી સંન્યાસ લઈને ઉપવાસ કરવાનો સંકલ્પ લેવો.

 - વ્રતનો સંકલ્પ કરતી વખતે નીચેના મંત્રનો જાપ કરો.

 કરિષ્યહં મહાલક્ષ્મી ત્વં ત્વં ભક્તિઃ ।

 તદ્વિઘ્નેન મે યતુ સમ્પતિમ સ્વત્પ્રસાદતઃ ।

 - એટલે કે હે દેવી, હું તમારી સેવા કરવા અને તમારા મહાવ્રતનું પાલન કરવા તૈયાર થઈશ.  મારા આ વ્રત કોઈપણ અવરોધ વિના પૂર્ણ થાય.

 માતા લક્ષ્મીજીને આવું કહીને તમારા કાંડા પર 16 ગાંઠો વાળો દોરો બાંધો.

 - આ વ્રત ભાદ્રપદ શુક્લ અષ્ટમીથી લઈને આસો માસના કૃષ્ણ પક્ષની અષ્ટમી સુધી દરરોજ કરવામાં આવે છે.

 - 16માં દિવસે વ્રત પૂર્ણ થયા બાદ કપડામાંથી મંડપ બનાવી તેમાં લક્ષ્મીની મૂર્તિ સ્થાપિત કરો.

 - માતાની પૂજા સામગ્રીમાં ચંદન, તાડના ઝાડના પાન/તાડના પાન, ફૂલની માળા, અક્ષત, દુર્વા, લાલ દોરો, સોપારી, નારિયેળ અને અન્ય વિવિધ પ્રકારની સામગ્રી રાખવામાં આવે છે.

 - પૂજા દરમિયાન 16ની સંખ્યામાં 16 વખત નવા દોરાઓ રાખો.  આ પછી નીચેના મંત્રનો જાપ કરો.

क्षीरोदार्णवसम्भूता लक्ष्मीश्चन्द्र सहोदरा।

व्रतोनानेत सन्तुष्टा भवताद्विष्णुबल्लभा।।

એટલે કે લક્ષ્મી, ચંદ્રની બહેન, દૂધના સાગરમાંથી પ્રગટ થયેલા વિષ્ણુવલ્લભ, મારા આ વ્રતથી તૃપ્ત થાય.

 - શ્રી લક્ષ્મીને પંચામૃતથી સ્નાન કરાવો, પછી તેમની 16 રીતે પૂજા કર્યા પછી વ્રત કરનારે 4 બ્રાહ્મણો અને 16 બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું અને દાન આપવું.

 - આ રીતે આ વ્રત પૂર્ણ થાય છે.

 16માં દિવસે મહાલક્ષ્મી વ્રત રાખવામાં આવે છે.

 જો કોઈ કારણસર કોઈ ઉપવાસ કરનાર વ્યક્તિ આ ઉપવાસ 16 દિવસ સુધી ન રાખી શકે તો તે ફક્ત 3 દિવસ માટે જ આ ઉપવાસ કરી શકે છે જેમાં આ ઉપવાસ 1લી, 8મી અને 16મી તિથિએ રાખવામાં આવે છે.

નોંધ:-   આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.