27 સપ્ટેમ્બરે જ શા માટે ઉજવવામાં આવે છે World Tourism Day? જાણો ઈતિહાસ અને આ વર્ષની થીમ

પ્રવાસન એ કોઈપણ દેશની સમૃદ્ધિનું પ્રતીક બની શકે છે. તે માત્ર સાંસ્કૃતિક ધોરણે લોકોને પ્રભાવિત જ નથી કરતું, પરંતુ દેશની આર્થિક સ્થિતિને વધારવામાં પણ યોગદાન આપે છે. પ્રવાસનના મહત્ત્વ વિશે જાગૃતિ વધારવા માટે, દર વર્ષે એક દિવસ વિશ્વ પ્રવાસન દિવસ (World Tourism Day) તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. વિશ્વ પ્રવાસન દિવસ દર વર્ષે 27 સપ્ટેમ્બરે ઉજવવામાં આવે છે. તેની ઉજવણી કરવાનો હેતુ પર્યટનના મહત્ત્વ અને તેના સામાજિક, સાંસ્કૃતિક, રાજકીય અને આર્થિક યોગદાન વિશે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. પ્રવાસન માત્ર વિવિધ સંસ્કૃતિઓ અને સ્થળોને જ નથી જોડતું, પરંતુ તે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાનો મુખ્ય ભાગ છે અને ઘણા દેશો માટે આવક અને રોજગારનો એક મહત્ત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત છે.

પ્રવાસન એ માત્ર પ્રવાસ અને મનોરંજનનું સાધન નથી, પરંતુ તેના દ્વારા આપણે પર્યાવરણના સંરક્ષણ તેમજ સ્થાનિક સમુદાયોના વિકાસમાં પણ યોગદાન આપી શકીએ છીએ. પ્રવાસન દિવસ સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ઉજવવામાં આવે છે. પરંતુ પ્રવાસન દિવસની ઉજવણીની જરૂરિયાત ક્યારે અને શા માટે અનુભવાઈ, તે જાણવું પણ રસપ્રદ છે કે પ્રથમવાર પ્રવાસન દિવસ કોણે અને કેવી રીતે ઉજવ્યો હતો. ચાલો જાણીએ વિશ્વ પ્રવાસન દિવસના ઈતિહાસ, મહત્ત્વ અને વર્ષ 2024ની થીમ વિશે.

વિશ્વ પ્રવાસન દિવસનો ઈતિહાસ

વિશ્વ પ્રવાસન દિવસની શરૂઆત 1980માં સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સંસ્થા વિશ્વ પર્યટન સંગઠન (UNWTO) દ્વારા કરવામાં આવી હતી. સંસ્થાએ 27મી સપ્ટેમ્બરે પ્રવાસન દિવસ ઉજવવાનું નક્કી કર્યું હતું. તેની પાછળ એક મહત્ત્વનું કારણ પણ છે. વિશ્વ પ્રવાસન સંગઠનની સ્થાપના 27 સપ્ટેમ્બર 1970ના રોજ કરવામાં આવી હતી. વિશ્વ પ્રવાસન દિવસની ઉજવણી સંસ્થાની સ્થાપનાની 10મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે શરૂ થઈ હતી. આ દિવસની ઉજવણીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પર્યટનના વિકાસને પ્રોત્સાહિત કરવાનો અને તેને વૈશ્વિક શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને સમજણના માધ્યમ તરીકે રજૂ કરવાનો છે.

વિશ્વ પ્રવાસન દિવસનું મહત્ત્વ

પ્રવાસન માત્ર વિવિધ દેશો વચ્ચે સાંસ્કૃતિક વિનિમયને જ પ્રોત્સાહન નથી આપતું, પરંતુ તે આર્થિક વૃદ્ધિ, રોજગારની તકો અને પર્યાવરણીય સંતુલન માટે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. ઘણા દેશોની અર્થવ્યવસ્થા પર્યટન પર આધારિત છે અને આ ક્ષેત્ર ત્યાંના નાગરિકો માટે રોજગારનું મુખ્ય સ્ત્રોત છે. વધુમાં, પર્યટન આપણને એકબીજાની સંસ્કૃતિ, પરંપરાઓ અને ઈતિહાસને જાણવા અને સમજવાની તક આપે છે. આ દિવસ એ તમામ લોકો માટે પણ પ્રેરણા છે જેઓ પર્યટન ઉદ્યોગમાં કામ કરી રહ્યા છે અને તેના વિકાસ માટે પ્રયાસો કરી રહ્યા છે.

આ વર્ષની થીમ

દર વર્ષે UNWTO દ્વારા એક નવી થીમ સેટ કરવામાં આવે છે, જેમાં મુખ્ય મુદ્દાઓ અને પ્રવાસન સંબંધિત સંભાવનાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે. વિશ્વ પ્રવાસન દિવસ 2024ની થીમ "પર્યટન અને શાંતિ" છે, થીમનો ઉદ્દેશ્ય એ બતાવવાનો છે કે પ્રવાસન સમુદાયોમાં પરિવર્તન લાવી શકે છે નોકરીઓનું સર્જન કરી શકે છે અને સ્થાનિક અર્થતંત્રોને મજબૂત કરી શકે છે.

વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ્સ

એક ડેટા અનુસાર, ઓક્ટોબર 2023 સુધીમાં, વિશ્વભરમાં લગભગ 1,199 સાઈટ્સને વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ્સ જાહેર કરવામાં આવી છે. તેમાંથી 933 સાંસ્કૃતિક સ્થળો છે અને 227 કુદરતી સ્થળો છે. 39 મિશ્ર સાઈટ્સ પણ છે. ભારતમાં 43 વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ્સ છે. જેમાંથી 35 સાંસ્કૃતિક સ્થળો, 7 પ્રાકૃતિક સ્થળો અને એક કંચનજંગા નેશનલ પાર્ક મિશ્ર સાઈટ છે.