Heath : ઝેરી હવા અને વાહનના ધુમાડાને કારણે મગજના આ રોગનું વધી રહ્યું છે જોખમ: સ્ટડી
ડિમેન્શિયા એક માનસિક ડિસઓર્ડર છે જેમાં લોકોની યાદશક્તિ, વિચારવાની અને નિર્ણ

ડિમેન્શિયા એક માનસિક ડિસઓર્ડર છે જેમાં લોકોની યાદશક્તિ, વિચારવાની અને નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા ધીમે ધીમે ઓછી થવા લાગે છે. આ રોગ પ્રોગ્રેસિવ હોય છે અને વધતો રહે છે. આને કારણે લોકોની યાદશક્તિ એટલી નબળી પડી જાય છે કે તેઓ રોજિંદા કાર્યો પણ કરી શકતા નથી અને ક્યારેક તેમના ઘરનું સરનામું પણ ભૂલી જાય છે. સામાન્ય રીતે આ રોગ વૃદ્ધ લોકોમાં થાય છે. જો કે, માથામાં ઈજા, સ્ટ્રોક, આનુવંશિક (જેનેટિક) પરિબળો અને જીવનશૈલી સંબંધિત સમસ્યાઓ ડિમેન્શિયાના મુખ્ય કારણો માનવામાં આવે છે. જો કે, તાજેતરના એક સંશોધનમાં બહાર આવ્યું છે કે વાયુ પ્રદૂષણ અને કારમાંથી નીકળતો ધુમાડો પણ ડિમેન્શિયાનું જોખમ વધારી રહ્યો છે. શહેરોમાં રહેતા લોકો વધુ જોખમમાં છે.
ધ લેન્સેટ પ્લેનેટરી હેલ્થ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા એક નવા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે વાયુ પ્રદૂષણ ખાસ કરીને કારના ધુમાડાથી થતા પ્રદૂષણ ડિમેન્શિયાનું જોખમ વધારી શકે છે. હવામાં પ્રદૂષક PM 2.5માં દર 10 માઇક્રોગ્રામ પ્રતિ ઘન મીટરનો વધારો ડિમેન્શિયાનું જોખમ 17 ટકા વધારે છે. તેમજ PM 2.5માં હાજર કાજળ દરેક 1 માઇક્રોગ્રામ પ્રતિ ઘન મીટર ડિમેન્શિયાનું જોખમ 13 ટકા વધારે છે. આ કાજળ કારના ધુમાડા અને સળગતા લાકડામાંથી આવે છે. એકંદરે, કારના ધુમાડા પણ ડિમેન્શિયાનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધારી રહ્યા છે, જે મોટા શહેરોમાં ચિંતાનો વિષય બની ગયો છે.
આ અભ્યાસ મુજબહાલમાં વિશ્વભરમાં લગભગ 5.74 કરોડ લોકો ડિમેન્શિયાનો સૌથી સામાન્ય પ્રકાર અલ્ઝાઈમરથી પીડિત છે. તેની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. નિષ્ણાતોએ આશંકા વ્યક્ત કરી છે કે 2050 સુધીમાં વિશ્વમાં ડિમેન્શિયાના દર્દીઓની સંખ્યા વધીને 15.28 કરોડ થઈ શકે છે. સંશોધકોના મતે, વાયુ પ્રદૂષણ મગજમાં સોજો અને ઓક્સિડેટીવ તણાવનું કારણ બને છે, જે ડિમેન્શિયાની શરૂઆતમાં અથવા આ સમસ્યાને વધારવામાં મદદ કરે છે. અભ્યાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે આ પ્રદૂષકોની અસર વેસ્ક્યુલર ડિમેન્શિયા પર વધુ ગંભીર છે, જે મગજમાં લોહીના પ્રવાહમાં ઘટાડો થવાને કારણે થાય છે. આ અભ્યાસ વાયુ પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવાની તાત્કાલિક જરૂરિયાત પર પ્રકાશ પાડે છે.
ડોક્ટરે જણાવ્યું હતું કે આ અભ્યાસ બતાવે છે કે ડિમેન્શિયા અટકાવવા માટે આરોગ્ય સેવાઓની સાથે શહેરી આયોજન, પરિવહન નીતિ અને પર્યાવરણીય નિયમોની પણ જરૂર છે. વાયુ પ્રદૂષણ ઘટાડવાથી આરોગ્ય, સામાજિક, આબોહવા અને આર્થિક લાભો મળી શકે છે. આનાથી દર્દીઓ તેના પરિવારો અને સંભાળ રાખનારાઓનો બોજ ઓછો થશે અને આરોગ્ય સેવાઓ પરનું દબાણ પણ ઓછું થશે. આ અભ્યાસ માટે સંશોધકોએ 51 વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસોનું વિશ્લેષણ કર્યું, જેમાં 2.9 કરોડથી વધુ લોકોના ડેટાનો સમાવેશ થાય છે. આ અભ્યાસ મુખ્યત્વે ઉત્તર અમેરિકા, યુરોપ, એશિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા ઉચ્ચ આવક ધરાવતા દેશોના હતા. 34 અભ્યાસોના મેટા-વિશ્લેષણમાં PM 2.5, નાઇટ્રોજન ડાયોક્સાઇડ અને સૂટ અને ડિમેન્શિયા વચ્ચેની કડી મળી.






