સાવધાન! શું તમને પેટમાં દુખાવો કે ઉલટી થાય છે? આ 10 ખતરનાક કીટાણુઓ હોઈ શકે છે ફૂડ પોઈઝનિંગનું કારણ

ફૂડ પોઈઝનિંગ એક સામાન્ય સમસ્યા છે, જે કોઈપણ દૂષિત અથવા સંક્રમિત વસ્તુના સંપર્કમાં આવવાથી થઈ શકે છે. ઘણીવાર આ કીટાણુઓ ખોરાક દ્વારા શરીરમાં પ્રવેશે છે, તો ઘણીવાર દૂષિત હાથ મોંના સંપર્કમાં આવવાથી બીમાર કરી શકે છે. ફૂડ પોઈઝનિંગ કરનારા કીટાણુઓ મુખ્યત્વે 10 પ્રકારના હોય છે અને તેમના લક્ષણો અલગ-અલગ હોય છે, જેના વિશે જાણવું ખૂબ જરૂરી છે.

ડૉક્ટરો પાસે દર્દીઓ વારંવાર ડાયરિયા (ઝાડા), માથાનો દુખાવો, ઉલટી, પેટમાં દુખાવો અને તાવની ફરિયાદ લઈને આવતા હોય છે. આની પાછળનું કારણ અવારનવાર ફૂડ પોઈઝનિંગ હોય છે. મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં આ સાલ્મોનેલા, ઈ. કોલાઈ, લિસ્ટેરિયા અને નોરોવાયરસ જેવા કીટાણુઓને કારણે થાય છે. જ્યારે ખોરાક કે પીણું આમાંથી કોઈ કીટાણુથી દૂષિત થાય છે, ત્યારે તેને ખાધા પછી આ બીમારી થાય છે.

ફૂડ પોઈઝનિંગના કારણો અને તેમના લક્ષણો

કેટલાક કીટાણુઓ શરીરમાં ગયા પછી તરત જ લક્ષણો બતાવવાનું શરૂ કરે છે, જ્યારે કેટલાકના સંકેતો દેખાવામાં 1-2 દિવસ લાગી શકે છે.

સાલ્મોનેલા (Salmonella)

સાલ્મોનેલાથી થતા ફૂડ પોઈઝનિંગમાં ઝાડા, લોહીવાળા ઝાડા, તાવ, ઉલટી અને પેટમાં દુખાવો થઈ શકે છે. આ લક્ષણો સંક્રમિત થયાના 6 કલાકથી 6 દિવસની અંદર દેખાઈ શકે છે. કાચું ચિકન-મીટ, અનપાશ્ચરાઈઝ્ડ દૂધ અને જ્યુસ, કાચા ફળો-શાકભાજી આના માધ્યમ બની શકે છે.

ઈ. કોલાઈ (E. coli)

આ ઇન્ફેક્શનને કારણે પેટમાં સખત દુખાવો, ક્રેમ્પ્સ, ઝાડા, લોહીવાળા ઝાડા અને ઉલટી થઈ શકે છે. તેના લક્ષણો 3 થી 4 દિવસમાં દેખાય છે. ગંભીર કિસ્સામાં આ 'હેમોલિટીક યુરેમિક સિન્ડ્રોમ' નામની ખતરનાક બીમારી કરી શકે છે. તે કાચું માંસ, કાચી કોબીજ, ફણગાવેલા કઠોળ અને દૂષિત પાણીથી ફેલાય છે.

લિસ્ટેરિયા (Listeria)

દૂષિત ખોરાક ખાવાથી તાવ, ફ્લૂ, શરીરનો દુખાવો, થાક, માથાનો દુખાવો, ગરદન અકડાઈ જવી અને સંતુલન ગુમાવવું કે ખેંચ આવવા જેવા લક્ષણો દેખાય છે. સગર્ભાવસ્થામાં આ ઇન્ફેક્શન મિસકેરેજ (ગર્ભપાત) નું જોખમ વધારે છે.

નોરોવાયરસ (Norovirus)

આમાં ઝાડા, પેટમાં દુખાવો, ઉલટી, ઉબકા, માથાનો દુખાવો અને તાવ આવે છે. લક્ષણો 12 થી 48 કલાકમાં દેખાય છે. પાંદડાવાળા શાકભાજી, તાજા ફળો અને દૂષિત પાણી દ્વારા આ ફેલાય છે.

સ્ટેફાયલોકોકસ ઓરિયસ (Staphylococcus aureus)

પેટમાં મરોડ, ઝાડા, ઉબકા અને ઉલટીના સંકેતો 30 મિનિટથી 8 કલાકમાં દેખાય છે. આ એવા ખોરાકથી ફેલાય છે જે બન્યા પછી ઘણા હાથોમાંથી પસાર થાય છે, જેમ કે સેન્ડવિચ, પેસ્ટ્રી કે પુડિંગ.

વિબ્રિયો (Vibrio)

પાતળા ઝાડા, ઉલટી, તાવ અને ઠંડી લાગવી એ આના મુખ્ય લક્ષણો છે, જે 24 કલાકમાં દેખાય છે. કાચી શેલફિશ કે ઓયસ્ટર ખાવાથી આ ઇન્ફેક્શન લાગે છે.

ક્લોસ્ટ્રિડિયમ પરફ્રિન્જન્સ (Clostridium perfringens)

આના કારણે ડાયરિયા અને પેટમાં મરોડ થાય છે જે 24 કલાકથી ઓછા સમય સુધી રહે છે. મીટ, ચિકન અને ઈંડા જેવા વધુ માત્રામાં રાંધેલા ખોરાક દ્વારા આ ફેલાય છે.

ક્લોસ્ટ્રિડિયમ બોટ્યુલિનમ (Clostridium botulinum)

આ ખૂબ ગંભીર લક્ષણો બતાવે છે, જેમ કે ખોરાક ગળવામાં તકલીફ, નબળાઈ, ધૂંધળી દ્રષ્ટિ, પોપચા ભારે થવા અને બોલવામાં તકલીફ. લક્ષણો 18 થી 36 કલાકમાં દેખાય છે. તે અયોગ્ય રીતે સ્ટોર કરેલા કેન્ડ ફૂડમાં જોવા મળે છે.

કેમ્પાયલોબેક્ટર (Campylobacter)

ઝાડા, તાવ અને પેટમાં મરોડ આના મુખ્ય લક્ષણો છે, જે 2 થી 5 દિવસમાં દેખાય છે. કાચું દૂધ, દૂષિત પાણી કે પાલતુ પ્રાણીઓ દ્વારા આ કીટાણુ ફેલાય છે.

સાયક્લોસ્પોરા (Cyclospora)

પાતળા ઝાડા, ભૂખ ન લાગવી, વજન ઘટવું, પેટ ફૂલવું અને ગેસ જેવી સમસ્યાઓ 1 અઠવાડિયામાં દેખાય છે. આ ઇન્ફેક્શન કાચા ફળો, શાકભાજી કે હર્બ્સને કારણે થાય છે.