VIDEO: Recipe/ ખીર અને રબડીનો સ્વાદ પણ ભૂલાવી દેશે બિહારની આ પ્રખ્યાત 'મકુટી'! રેસિપી પણ છે એકદમ સરળ
છેલ્લું અપડેટ : 10 Jul 2026
શું તમે બિહારની ફેમસ મીઠાઈ 'મકુટી' (Makuti) વિશે જાણો છો? મગની દાળ, દૂધ અને ચોખામાંથી બનતી આ ડીશ દેખાવમાં ખીર જેવી લાગે છે, પરંતુ તેનો સ્વાદ ખીર કરતાં તદ્દન અલગ અને રોયલ (શાહી) હોય છે.
જો તમે પણ પહેલા ક્યારેય મકુટીનો સ્વાદ નથી ચાખ્યો, તો તમારે તેને એકવાર ચોક્કસ ટ્રાય કરવી જોઈએ. ચાલો જાણીએ મકુટી બનાવવાની એકદમ સરળ રેસિપી.
મકુટી બનાવવા માટેની સામગ્રી:
-
મગની દાળ: ૧/૨ કપ
-
ચોખા: ૨ મોટી ચમચી
-
ફુલ ક્રીમ દૂધ: ૧.૫ લીટર
-
ખાંડ: ૧ કપ (અથવા સ્વાદ મુજબ)
-
ખોયા (માવો): ૧/૨ કપ
-
ઘી: ૨ મોટી ચમચી
-
લીલી એલચીનો પાવડર: ૧ નાની ચમચી
-
કેસરના તાંતણા: ૧૦-૧૨
-
ડ્રાય ફ્રૂટ્સ (કાજુ, બદામ, પિસ્તા): ૨ મોટી ચમચી
મકુટી બનાવવાની રીત:
૧. સૌથી પહેલા મગની દાળ અને ચોખાને બરાબર ધોઈ લો અને અલગ-અલગ વાસણમાં અંદાજે ૧ થી ૨ કલાક માટે પલાળીને રાખી દો. ત્યારબાદ પાણી નિતારીને ચોખાને મિક્સરમાં કરકરા (દરદરા) પીસી લો અને એક વાસણમાં કાઢી લો.
૨. હવે એક પેન અથવા કડાઈમાં એક ચમચી ઘી ગરમ કરો અને તેમાં પલાળેલી મગની દાળ ઉમેરીને મધ્યમ આંચ પર શેકો. દાળને ત્યાં સુધી શેકવાની છે જ્યાં સુધી તેમાંથી સરસ સુગંધ ન આવવા લાગે.
૩. હવે આ શેકેલી દાળમાં થોડું પાણી ઉમેરીને તેને કુકરમાં બે સીટી વાગે ત્યાં સુધી બાફી લો, જેથી દાળ એકદમ નરમ થઈ જાય.
૪. જ્યારે દાળ બફાઈ જાય, ત્યારે તેને ઠંડી થવા દો અને પછી મિક્સરના જારમાં પીસીને એકદમ સ્મૂધ પેસ્ટ બનાવી લો.
૫. હવે એક જાડા તળિયાવાળી કડાઈમાં ૧.૫ લીટર ફુલ ક્રીમ દૂધ ગરમ કરવા મૂકો અને તેને ઉકળવા દો. દૂધમાં ઉબાલ આવી જાય એટલે આંચ ધીમી કરી દો અને તેને ત્યાં સુધી પકાવો જ્યાં સુધી દૂધ ચોથા ભાગનું બળી ન જાય (એટલે કે પોણો ભાગ જેટલું ઘાટું ન થઈ જાય).
૬. હવે આ ઘાટા થયેલા દૂધમાં કરકરા પીસેલા ચોખા અને મગની દાળની પેસ્ટ ઉમેરો. આ સમયે ગેસની આંચ બિલકુલ ધીમી રાખવી અને દૂધને સતત હલાવતા રહેવું જેથી તેમાં ગાંઠો (લમ્પ્સ) ન પડે.
૭. તેને ધીમી આંચ પર ૧૫-૨૦ મિનિટ સુધી પાકવા દો, જેથી ચોખા અને દાળ દૂધ સાથે બરાબર ભળી જાય અને મકુટી ઘટ્ટ (ઘાટી) થવા લાગે.
૮. જ્યારે મિશ્રણ બરાબર ઘાટું થઈ જાય, ત્યારે તેમાં છીણેલો માવો, ખાંડ અને કેસરવાળું દૂધ ઉમેરી દો. ખાંડ ઓગળી જાય ત્યાં સુધી તેને વધુ ૫-૭ મિનિટ માટે પકાવો. છેલ્લે એલચી પાવડર અને થોડા કાપેલા ડ્રાય ફ્રૂટ્સ ઉમેરીને બરાબર મિક્સ કરી ગેસ બંધ કરી દો.
૯. આ મકુટીને તમે ગરમા-ગરમ પણ ખાઈ શકો છો, પરંતુ તેનો અસલી સ્વાદ ઠંડી થયા પછી જ આવે છે. મકુટીને માટીના કુલ્હડ અથવા સર્વિંગ બાઉલમાં કાઢો અને ઉપરથી કાપેલા પિસ્તા તેમજ બદામથી સજાવો. તેને ૨ કલાક માટે ફ્રિજમાં મૂકી દો અને પછી ઠંડી-ઠંડી શાહી મકુટીની મજા માણો!