શું તમારું બાળક વાતચીત અને અભ્યાસમાં પાછળ છે? વૈજ્ઞાનિકોએ જણાવ્યું સાચું કારણ, જાણીને ચોંકી જશો

સ્માર્ટફોન, ટેબલેટ અને લેપટોપનો આડેધડ ઉપયોગ બાળકો માટે અત્યંત નુકસાનકારક સાબિત થઈ રહ્યો છે. વધુ પડતી સ્ક્રીન જોવાને કારણે બાળકોની તેમની ભાષા પરની પકડ નબળી પડી રહી છે. એક નવા અભ્યાસમાં આ વાત સામે આવી છે. આ સંશોધન મુજબ, સ્ક્રીન પર વધુ સમય વિતાવવાથી બાળકોની ભાષા કૌશલ્ય પર નકારાત્મક અસર પડે છે અને તેઓ વાતચીતની સાથે વાંચન અને લખવામાં નબળા પડી શકે છે. તમામ વાલીઓએ બાળકોનો સ્ક્રીન ટાઈમ ઓછો કરવો જોઈએ, જેથી તેઓ ભાષા પર સારી પકડ મેળવી શકે.

સાયન્સ ડાયરેક્ટના અહેવાલ મુજબ, એસ્ટોનિયામાં કરવામાં આવેલા સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે વીડિયો ગેમ્સ, સોશિયલ મીડિયા અને અન્ય ડિજિટલ મીડિયાને વધુ પડતું જોવાથી બાળકોની શબ્દભંડોળ, વાંચન ક્ષમતા અને વાતચીતની સમજમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે જે બાળકો દિવસભર સ્ક્રીન પર વધુ સમય વિતાવે છે તેમની ભાષા કૌશલ્ય પર નકારાત્મક અસર પડે છે. હકીકતમાં જે બાળકો સ્ક્રીન પર વધુ સમય વિતાવે છે તેમાં પુસ્તકો વાંચવાની આદત ઘટી જાય છે. આ તેમની શબ્દભંડોળ અને વાંચન ક્ષમતામાં ઘટાડો કરી શકે છે. સ્ક્રીન ટાઈમ બાળકોની ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની ક્ષમતાને ઘટાડી શકે છે.

આ સંશોધનમાં વૈજ્ઞાનિકોએ 400થી વધુ બાળકોનો માતા-પિતાનો સ્ક્રીન સમય, તેમના બાળકોનો સ્ક્રીન સમય અને તેમના બાળકોની ભાષા કૌશલ્ય વિશે સર્વે કર્યો હતો. ફ્રન્ટીયર્સ ઇન ડેવલપમેન્ટલ સાયકોલોજીમાં પ્રકાશિત થયેલા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે જે માતા-પિતા સ્ક્રીન પર વધુ સમય વિતાવે છે એટલા જ તેના બાળકો તેનો ઉપયોગ કરે છે. સંશોધન મુજબ, જીવનના પ્રથમ થોડા વર્ષોમાં સૌથી પ્રભાવશાળી બાબત એ છે કે માતાપિતા અને બાળક વચ્ચે રોજિંદા સામ-સામે મૌખિક વાતચીત હોય છે. આ દ્વારા બાળકો શબ્દો બોલતા શીખે છે.

સંશોધકો કહે છે કે જે બાળકો ઓછી સ્ક્રીનનો ઉપયોગ કરે છે તેઓ વ્યાકરણ અને શબ્દભંડોળ બંનેમાં સારા સ્કોર પ્રાપ્ત કરે છે. કોઈપણ પ્રકારના સ્ક્રીનના ઉપયોગથી બાળકોની ભાષા પર સારી અસર થઈ નથી. વીડિયો ગેમ્સ માટે સ્ક્રીનનો ઉપયોગ બાળકોની ભાષા પર નકારાત્મક અસર કરે છે. અત્યાર સુધીના ઘણા રિસર્ચમાં એ વાત સામે આવી છે કે વધુ પડતા સ્ક્રીન ટાઈમથી બાળકોના વિકાસ પર ખરાબ અસર પડે છે. સ્ક્રીન પર વધુ સમય વિતાવવાથી બાળકોની સર્જનાત્મકતા ઘટી શકે છે અને તેમની શારીરિક પ્રવૃત્તિ ઘટી શકે છે. આ સામાજિક ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓ ઘટાડી શકે છે.

આરોગ્ય નિષ્ણાતો માને છે કે બાળકોની ભાષા સુધારવા માટે સ્ક્રીનનો સમય ઓછો કરો અને તેમને આઉટડોર ગેમ્સ, અભ્યાસ અને સામાજિક પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લેવા માટે કહો. બાળકોને પુસ્તકો વાંચવા માટે પ્રોત્સાહિત કરો અને શીખવાની મનોરંજક બનાવવાની રીતો શોધો. બાળકોને કુટુંબ અને મિત્રો સાથે સમય પસાર કરવાની તક આપો, જેથી તેઓ વાસ્તવિક જીવનની વાતચીત અને સામાજિક કૌશલ્યોને વધુ સારી રીતે સમજી શકે. બાળકોની દિનચર્યામાં શારીરિક પ્રવૃત્તિ, રમતગમત અને સર્જનાત્મક પ્રવૃત્તિઓનો પણ સમાવેશ કરો. તેનાથી બાળકોનો વિકાસ ઝડપી બનશે.