VIDEO: Health / ચોમાસાની ઋતુમાં પેટમાં દુખાવો કેમ થાય છે? જાણો, ઇન્ફેક્શન સિવાય બીજા કયા કારણો હોઈ શકે
છેલ્લું અપડેટ : 09 Jul 2026
ચોમાસાની ઋતુ આવતાની સાથે જ મન ભજીયા, ચા અને ગરમાગરમ ખાવા તરફ દોડે છે, પરંતુ આ જ ઋતુમાં પેટ સૌથી પહેલા નારાજ પણ થઈ જાય છે. ક્યારેક પેટમાં હળવો-હળવો દુખાવો અનુભવાય છે, ક્યારેક ચૂંક આવે છે, ક્યારેક ગેસ થાય છે તો ક્યારેક એવું લાગે છે કે પાચનતંત્ર જ બરાબર કામ નથી કરી રહ્યું. રસપ્રદ વાત એ છે કે દરેક વખતે તેનું કારણ પેટનું ઇન્ફેક્શન જ નથી હોતું. ઘણીવાર આપણી રોજિંદી નાની-નાની આદતો પણ આના માટે જવાબદાર હોય છે.
દરેક પેટના દુખાવાનો અર્થ ઇન્ફેક્શન નથી હોતો
ચોમાસામાં બેક્ટેરિયા અને વાયરસ વધુ સક્રિય થઈ જાય છે. તેથી ફૂડ પોઇઝનિંગ અને પેટના ઇન્ફેક્શનના કેસો વધે છે. પરંતુ જો પેટના દુખાવાની સાથે તાવ, ઉલટી કે વારંવાર ઝાડા ન થતા હોય, તો તેનું કારણ ઇન્ફેક્શન નથી હોતું.
ઘણીવાર એવું પણ બને છે કે ઓફિસમાં સતત બેસીને કામ કર્યું, બપોરનું ભોજન મોડું ખાધું, સાંજે ચા સાથે સમોસા કે ભજીયા ખાઈ લીધા અને રાત્રે ફરી ભારે ડિનર કરી લીધું. ચોમાસામાં પાચનતંત્ર ધીમું કામ કરવાને કારણે બીજા દિવસે પેટમાં દુખાવો થવો એ બિલકુલ સામાન્ય બાબત છે. હવામાનની અસર અને ખાનપાનમાં બેદરકારી બંને ભેગા મળીને પાચનને બગાડી દે છે.
ચોમાસામાં પાચન થઈ જાય છે સુસ્ત
કદાચ તમે પણ અનુભવ્યું હશે કે ચોમાસામાં ભૂખ પહેલા જેવી નથી લાગતી. પરંતુ મન કંઈક સારું અને ચટાકેદાર ખાવાનું જરૂર કરે છે. આવા સમયે આપણે જરૂરિયાત કરતાં વધુ તળેલું કે મસાલેદાર ખાવાનું ખાઈ લઈએ છીએ.
મુશ્કેલી અહીંથી જ શરૂ થાય છે. આ ઋતુમાં પાચનની ઝડપ થોડી ધીમી થઈ શકે છે. ખોરાક મોડો પચે છે, પેટમાં ગેસ થવા લાગે છે અને પછી ભારેપણું, દુખાવો કે ચૂંક આવવા જેવી સમસ્યાઓ અનુભવાવા લાગે છે. હવામાનને કારણે ફિઝિકલ એક્ટિવિટી (શારીરિક પ્રવૃત્તિ) પણ ઓછી થઈ જાય છે. આવા સમયે જે લોકોને પહેલાથી જ ગેસ, એસિડિટી કે IBS (ઇરિટેબલ બોવેલ સિન્ડ્રોમ)ની સમસ્યા હોય, તેમના માટે ચોમાસું થોડું વધુ પડકારજનક બની શકે છે.
માત્ર બહારનું ખાવાનું જ નહીં, આ આદતો પણ પેટની સમસ્યાઓ નોતરે છે
અવારનવાર આપણે આખો દોષ સ્ટ્રીટ ફૂડ પર ઢોળી દઈએ છીએ, પરંતુ ઘણીવાર ભૂલ આપણી પોતાની દિનચર્યામાં હોય છે. સવારે નાસ્તો ન કરવો, આખો દિવસ માત્ર ચા પર જ રહેવું, પાણી ઓછું પીવું, ઓફિસમાં કલાકો સુધી બેસી રહેવું કે મોડી રાત્રે જમવું. આ બધું પણ પેટના દુખાવાનું કારણ બની શકે છે. વધુમાં, ચોમાસામાં પાણી પીવાની ઈચ્છા પણ ઓછી થાય છે, જેનાથી પાચન વધુ પ્રભાવિત થાય છે.
એટલે કે ઘણીવાર પેટમાં અનુભવાતો દુખાવો કે ચૂંક - આપણને બીમારીનો નહીં, પરંતુ આપણી ખરાબ દિનચર્યાનો સંકેત આપી રહ્યો હોય છે.
ક્યારે સમજવું કે મામલો માત્ર ગેસનો નથી?
જો પેટનો દુખાવો થોડી વારમાં મટી જાય અને આરામ મળવા લાગે તો બહુ ગભરાવાની જરૂર નથી હોતી. પરંતુ જો દુખાવો સતત ચાલુ રહે, ખૂબ જ વધી જાય અથવા તેની સાથે તાવ, ઉલટી, ઝાડા, મળમાં લોહી આવવું, પેટ ફૂલી જવું કે નબળાઈ અનુભવાય, તો તેને બિલકુલ નજરઅંદાજ ન કરવો જોઈએ. આવા સમયે દુખાવાની ગોળી કે ગેસની દવા ખાઈને વાત ટાળવી યોગ્ય નથી. વધુ સારું રહેશે કે તમે તરત જ ડોક્ટરને મળો અને તેમની સલાહ મુજબ તપાસ કરાવો.
નાની-નાની સાવચેતી, પેટ રહેશે આરામમાં
ચોમાસામાં પેટનું ધ્યાન રાખવું કોઈ અઘરું કામ નથી. બસ બને ત્યાં સુધી તાજો અને ઘરનો બનાવેલો ખોરાક ખાઓ. લાંબા સમય સુધી ખુલ્લો રાખેલો ખોરાક ખાવાનું ટાળો. બહાર કંઈક ખાઓ તો પણ એવી જગ્યા પસંદ કરો જ્યાં સાફ-સફાઈનું ધ્યાન રાખવામાં આવતું હોય. દિવસભર થોડું-થોડું પાણી પીતા રહો. અને સૌથી મહત્વની વાત ચોમાસાની ઋતુ છે, એનો અર્થ એ નથી કે રોજ સાંજે ભજીયા અને તળેલી વસ્તુઓ જ પ્લેટમાં હોય. જો પેટનો દુખાવો વારંવાર થવા લાગે અથવા દરેક ચોમાસામાં આ જ સમસ્યા પુનરાવર્તિત થાય, તો તેને સામાન્ય માનીને નજરઅંદાજ ન કરવી જોઈએ. સમયસર કારણ ખબર પડી જાય, તો ઈલાજ પણ સરળ રહે છે અને મોટી મુશ્કેલીમાંથી બચી શકાય છે.