Health News : ગંભીર બની શકે છે હાડકાનો ટીબી: ક્યારે થાય છે આ રોગ અને કેવી રીતે કરશો બચાવ?
છેલ્લું અપડેટ : 23 May 2026
સામાન્ય રીતે લોકો એવું માનતા હોય છે કે ટીબી (ટ્યુબરક્યુલોસિસ) માત્ર ફેફસાંને જ નુકસાન પહોંચાડે છે, પરંતુ આ એક અધૂરી માહિતી છે. ટીબી એક ચેપી રોગ છે જે માયકોબેક્ટેરિયમ ટ્યુબરક્યુલોસિસ (Mycobacterium tuberculosis) નામના બેક્ટેરિયાના કારણે થાય છે. જ્યારે આ બેક્ટેરિયા ફેફસાંમાંથી લોહી અથવા લિમ્ફ સિસ્ટમ દ્વારા વહીને શરીરના હાડકા અને સાંધા સુધી પહોંચી જાય છે, ત્યારે હાડકાનો ટીબી થાય છે.
વાંકાચૂકા અંગો, લકવો અને નિષ્ક્રિયતાની સમસ્યાઓ
હાટકાની ટીબી માયકોબેક્ટેરિયમ ટ્યુબરક્યુલોસિસ બેક્ટેરિયાથી થાય છે. બેક્ટેરિયા લોહીના પ્રવાહ દ્વારા હાડકા સુધી પહોંચે છે. સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે લોકો ઘણીવાર સારવારમાં વિલંબ કરે છે. હાડકાના ટીબીના લક્ષણોને ઘણીવાર સામાન્ય દુખાવો અથવા સ્નાયુઓની જડતા સમજી લેવામાં આવે છે, જેના કારણે લાંબા સમય સુધી પેઇનકિલરનો ઉપયોગ થાય છે. જો હાડકાનો ટીબી આગળ વધે છે, તો તે હાડકાની ગંભીર નબળાઈ અને હાડકાનો સડો તરફ દોરી શકે છે. આનાથી વાંકાચૂકા અંગો, લકવો અને નિષ્ક્રિયતા જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
હાડકાના ટીબીના કારણો
ડૉ. કહે છે કે હાડકા અથવા સાંધાનો ટીબી ત્યારે જ થાય છે જ્યારે તમારી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ખૂબ નબળી પડી જાય છે. ટ્યુબરક્યુલોસિસના કારણો નબળા પોષણ અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ છે, સાથે સ્વસ્થ જીવનશૈલીનો અભાવ પણ છે. જોકે હાડકા અથવા સાંધામાં ક્ષય રોગ ભાગ્યે જ જોવા મળે છે, તેના લક્ષણો પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.
સારવારમાં વિલંબ ન કરો
ડૉ. કહે છે કે જો કોઈ પણ કારણોસર શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડી જાય, તો ક્ષય રોગ શરીરના કોઈપણ ભાગમાં ફેલાઈ શકે છે. તેવી જ રીતે, તે હાડકાંને પણ અસર કરી શકે છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે હાડકાના ટીબીનું નિદાન ઘણીવાર ખૂબ મોડું થાય છે અને ઘણીવાર ખોટી રીતે સારવાર કરવામાં આવે છે. તેઓ કહે છે કે હાડકાના ટીબીની સારવાર 9 મહિનાથી 1.5 વર્ષ સુધી ચાલી શકે છે. જે સુધારાની ડિગ્રી પર આધાર રાખે છે.
હાડકાના ટીબીના લક્ષણો
1. પ્રતિબંધિત હલનચલન, એટલે કે સાંધા ખસેડતી વખતે સતત જકડન અનુભવવી.
2. ચોક્કસ સાંધા અથવા હાડકાના જગ્યામાં સોજો આવવો, જકડન થવી
3. સામાન્ય લક્ષણોમાં હળવો તાવ, રાત્રે પરસેવો, વજન ઘટવું અને ભૂખ ન લાગવી સામેલ છે.
4. કરોડરજ્જુના ટીબીથી કમરનો દુખાવો, નબળાઈ, નિષ્ક્રિયતા અને નર્વસ સિસ્ટમમાં સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
તેને કેવી રીતે અટકાવવી?
હાડકાના ટીબીની સમયસર સારવાર માટે લક્ષણો ઓળખવા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તેને રોકવા માટે સ્વસ્થ જીવનશૈલી જાળવવી મહત્વપૂર્ણ છે. ઉદાહરણ તરીકે, સારી રોગપ્રતિકારક શક્તિ જાળવવા અને તમારા શરીરને આવશ્યક વિટામિન્સ અને ખનિજો મળે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે પૌષ્ટિક ખોરાક ખાવો. વધુમાં સ્વસ્થ સાંધા અને હાડકાં જાળવવા માટે હળવા ખેંચાણનો અભ્યાસ કરવો જોઈએ.
નોંધ: આ આર્ટિકલ તમને જાગૃત કરવાના હેતુથી લખવામાં આવ્યો છે.
