ટ્રમ્પ સહિત દુનિયાની નજર 2026ના બ્રિક્સ સમિટ પર, ભારત માટે આ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?

ભારત આ અઠવાડિયે રાજધાની દિલ્હીમાં 18મા બ્રિક્સ સમિટનું આયોજન કરવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. 12-13 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ રાજધાનીના ભારત મંડપમ ખાતે યોજાનાર આ મહત્વપૂર્ણ સમિટમાં બ્રિક્સ સભ્ય અને ભાગીદાર દેશોના નેતાઓ, તેમજ અન્ય વિવિધ નેતાઓ ભાગ લેશે.ભારત આ વર્ષે બ્રિક્સનું અધ્યક્ષપદ સંભાળી રહ્યું છે. આ આવૃત્તિનો વિષય મજબૂતાઈ, નવીનતા, સહયોગ અને ટકાઉપણું માટે નિર્માણ પર કેન્દ્રિત છે. આ બે દિવસીય સમિટ દરમિયાન, નેતાઓ વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ પર પોતાના વિચારો શેર કરશે અને વહેંચાયેલ પ્રાથમિકતાઓ પર બ્રિક્સમાં સહયોગને મજબૂત બનાવવાની ચર્ચા કરશે.

 

આ વર્ષે ભારતના પ્રમુખપદ હેઠળ બ્રિક્સ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે, 25 થી વધુ ભારતીય શહેરોમાં 350 થી વધુ બેઠકો - જેમાં ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠકોનો સમાવેશ થાય છે - યોજાઈ ચૂકી છે. બ્રિક્સના નાણામંત્રીઓ અને કેન્દ્રીય બેંક ગવર્નરોની અંતિમ બેઠક 9-10 સપ્ટેમ્બરના રોજ મુંબઈમાં યોજાવાની છે. બ્રિક્સના નેતાઓના સમિટના થોડા દિવસો પહેલા જ યોજાનારી આ મુંબઈ બેઠકમાં બ્રિક્સ સભ્ય દેશોના નાણામંત્રીઓ અને કેન્દ્રીય બેંક ગવર્નર ભાગ લેશે.

BRICS ની રચના 2006 માં એક અનૌપચારિક જૂથ તરીકે કરવામાં આવી હતી, અને તેનું પ્રથમ ઔપચારિક શિખર સંમેલન 16 જૂન, 2009 ના રોજ યોજાયું હતું. BRICS વિશ્વભરના 11 મુખ્ય વિકાસશીલ દેશોને એકસાથે લાવે છે. તેના સભ્યોમાં બ્રાઝિલ, ચીન, ઇજિપ્ત, ઇથોપિયા, ભારત, ઇન્ડોનેશિયા, ઈરાન, રશિયા, સાઉદી અરેબિયા, દક્ષિણ આફ્રિકા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતનો સમાવેશ થાય છે. તે વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક મહત્વના સમકાલીન મુદ્દાઓ પર સંવાદ અને સહયોગ માટે એક મૂલ્યવાન પ્લેટફોર્મ તરીકે સેવા આપે છે.

 

ભારત BRICS નો સ્થાપક સભ્ય છે અને અગાઉ ત્રણ વખત - 2012, 2016 અને 2021 માં - પ્રમુખપદ સંભાળી ચૂક્યો છે. ભારતે 1 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ ચોથી વખત BRICS નું પ્રમુખપદ સંભાળ્યું. આ વર્ષ જૂથની સ્થાપનાની 20મી વર્ષગાંઠ છે. તે ભારત માટે કેમ મહત્વનું છેBRICS ભારત, ચીન અને રશિયાને એક જ પ્લેટફોર્મ પર લાવે છે જ્યારે તેમને વિકાસશીલ વિશ્વની મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થાઓ અને મુખ્ય ઉર્જા ઉત્પાદક રાષ્ટ્રો સાથે પણ જોડે છે. આ જૂથ ભારતને વિકાસશીલ અને ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓના અવાજ તરીકે સ્થાપિત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે - જે તેની વિદેશ નીતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ છે. BRICS દ્વારા, ભારત અમેરિકા, યુરોપ, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા અને અન્ય રાષ્ટ્રો સાથેની ભાગીદારી સાથે સમાધાન કર્યા વિના ચીન અને રશિયા સાથે જોડાણ કરી શકે છે.

આ જૂથે સતત સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN), આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) અને વિશ્વ બેંક જેવી સંસ્થાઓમાં સુધારાની માંગ કરી છે. તેઓ દલીલ કરે છે કે આ સંસ્થાઓના કાર્યકારી માળખા ઉભરતા અર્થતંત્રોની આર્થિક શક્તિને પર્યાપ્ત રીતે પ્રતિબિંબિત કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે.

 

આ BRICS સમિટમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની સંભવિત ભાગીદારી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે જટિલ ભારત-ચીન સંબંધોને સંચાલિત કરવામાં ખૂબ મદદ કરી શકે છે. Enso ગ્રુપના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને Enso ફાઉન્ડેશનના પ્રમુખ વૈભવ માલૂ સૂચવે છે કે ભારતે નિકાસ ચુકવણી ઝડપી બનાવવા, પ્રમાણપત્ર અવરોધોને સરળ બનાવવા અને માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સ માટે ભંડોળ સુરક્ષિત કરવા માટે તેના BRICS પ્રમુખપદનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.