સેનામાં હવે 'બ્રિગેડિયર'નો હોદ્દો અસ્તિત્વમાં રહેશે નહીં; કર્નલોને સીધા જ મેજર જનરલ તરીકે બઢતી આપવામાં આવશે

ભારતીય સેના તેના હોદ્દાના માળખામાં (rank structure) મોટા ફેરફારો કરવા અંગે ગંભીરતાથી વિચારણા કરી રહી છે. સંરક્ષણ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સેના એક એવો પ્રસ્તાવ તૈયાર કરી રહી છે જેમાં 'બ્રિગેડિયર'નો હોદ્દો નાબૂદ કરવામાં આવે અને 'કર્નલ'માંથી સીધા 'મેજર જનરલ' તરીકે બઢતી આપવાની વ્યવસ્થા દાખલ કરવામાં આવે. આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય અધિકારીઓની કારકિર્દીમાં પ્રગતિની તકો સુધારવાનો, સિવિલ સર્વિસીસની સરખામણીમાં પગાર અને હોદ્દાના તફાવતને ઘટાડવાનો તથા સમગ્ર હોદ્દાના માળખાને સરળ બનાવવાનો છે. હાલમાં સેનાનું હોદ્દાનું માળખું પિરામિડ આકારનું છે; જેમાં 'લેફ્ટનન્ટ કર્નલ' અને તેનાથી નીચેના હોદ્દા પર અધિકારીઓની સંખ્યા ઘણી વધારે છે, જ્યારે વરિષ્ઠ સ્તરના હોદ્દાઓ મર્યાદિત છે. આના કારણે બઢતી મળવામાં વિલંબ થાય છે. સરેરાશ રીતે, સેનાના એક અધિકારીને 'મેજર જનરલ'ના પગાર સ્તર સુધી પહોંચવામાં ૩૨ થી ૩૩ વર્ષ લાગે છે, જ્યારે IAS, IPS અને ફોરેસ્ટ સર્વિસના અધિકારીઓ માત્ર ૧૬ થી ૧૮ વર્ષમાં જ આટલા જ સ્તર સુધી પહોંચી જાય છે. આ અસમાનતાને દૂર કરવા માટે જ આ પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
વર્ષ ૨૦૧૮માં, તત્કાલીન આર્મી ચીફ જનરલ બિપિન રાવતના કાર્યકાળ દરમિયાન એક 'કેડર રિવ્યૂ' (સંવર્ગ સમીક્ષા)માં 'બ્રિગેડિયર'ના હોદ્દાને નાબૂદ કરવાની શક્યતા પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, પરંતુ તે સમયે તેનો અમલ કરવામાં આવ્યો ન હતો. હવે, ભારતીય સેના સંરક્ષણ મંત્રાલય મારફતે આ પ્રસ્તાવને સત્તાવાર રીતે 'આઠમા કેન્દ્રીય પગાર પંચ' (Eighth Central Pay Commission) સમક્ષ રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ અંગેની ભલામણો ટૂંક સમયમાં આખરી સ્વરૂપ લઈ શકે છે અને તે આ મહિને અથવા આવતા મહિને રજૂ કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે.




