NDA પાસે 320 સાંસદોનું સમર્થન, શું સત્રમાં વિપક્ષ આપશે સમર્થનમાં

NDA (નેશનલ ડેમોક્રેટિક એલાયન્સ) હવે સીમાંકન (delimitation) અને તેની સાથે જોડાયેલા મહિલા અનામત ખરડા અંગે આત્મવિશ્વાસ ધરાવતું જણાય છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે આ ગઠબંધન સંસદના આગામી શિયાળુ સત્ર દરમિયાન આ ખરડાને આગળ વધારવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે—જેને એપ્રિલમાં મોટો ફટકો પડ્યો હતો. જોકે, ખરડાને પસાર કરવા માટે જરૂરી ચોક્કસ સંખ્યાબળ અંગે હજુ સ્પષ્ટતા નથી.
સુધારા ખરડાને સમર્થન આપવા માટે પૂરી તાકાત
કેન્દ્રમાં સત્તા પર રહેલું NDA, સીમાંકન પ્રક્રિયા અને મહિલા અનામત સંબંધિત સુધારા ખરડાને સમર્થન આપવા માટે પૂરી તાકાત લગાવી રહ્યું હોય તેવું લાગે છે. એવું જાણવા મળ્યું છે કે આગામી શિયાળુ સત્રમાં આ ખરડો રજૂ કરવામાં આવશે. નોંધનીય છે કે, આ ખરડાને પસાર કરાવવા માટે NDAને લોકસભામાં બે-તૃતીયાંશ બહુમતીની જરૂર પડશે. NDAના વરિષ્ઠ નેતા કે.સી. ત્યાગીએ જણાવ્યું છે કે ગઠબંધન આ ખરડાને પસાર કરાવવા માટે તમામ પ્રયાસો કરશે.
સત્ર ડિસેમ્બરના પ્રથમ સપ્તાહમાં શરૂ થવાની શક્યતા
સંસદનું શિયાળુ સત્ર ડિસેમ્બરના પ્રથમ સપ્તાહમાં શરૂ થઈ શકે તેવી શક્યતા છે. જોકે, તારીખોની સત્તાવાર જાહેરાત હજુ સુધી કરવામાં આવી નથી. ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ)ના પ્રવક્તા આર.પી. સિંહે જણાવ્યું હતું કે, "જુઓ, અમે 'મહિલા અનામત બિલ' રજૂ કરવા માટે ઉત્સુક છીએ. અમે ઈચ્છીએ છીએ કે મહિલાઓ માટેની બેઠકોની સંખ્યામાં વધારો થાય. અમે ઈચ્છીએ છીએ કે સીમાંકન (delimitaton) પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવે, જેનાથી મહિલાઓ માટેની બેઠકોની સંખ્યા વધી શકે. પરંતુ, વિપક્ષ જાણીજોઈને અવરોધો ઊભા કરી રહ્યો છે; તેઓ ન તો સીમાંકન ઈચ્છે છે કે ન તો મહિલાઓ માટે અનામત, અને તેથી જ તેઓ સતત અડચણો પેદા કરી રહ્યા છે."
બે-તૃતીયાંશ બહુમતી શા માટે જરૂરી છે?
બંધારણીય સુધારા સાથે સંકળાયેલા બિલ માટે સાદી બહુમતી પૂરતી નથી; ગૃહમાં બે-તૃતીયાંશ બહુમતી હોવી અનિવાર્ય છે. આ માટે સરકારને ૩૬૧ સભ્યોના સમર્થનની જરૂર પડશે. આ આંકડો લોકસભાની વર્તમાન રચના પર આધારિત છે, જેમાં હાલમાં ૫૪૦ સભ્યો છે, જ્યારે ત્રણ બેઠકો—બસીરહાટ, શિલોંગ અને શ્રીનગર—ખાલી છે.
શું વિપક્ષ સમર્થન આપશે?
હાલમાં સરકાર પાસે ૩૨૦ સભ્યોનું સમર્થન છે, જે બંધારણીય સુધારા બિલ પસાર કરવા માટે પૂરતું નથી. પરિણામે, એનડીએ (NDA) ને વધારાના ૨૧ સભ્યોના સહયોગની જરૂર પડશે. તેથી, એ સ્પષ્ટ છે કે વિપક્ષી પક્ષોના સમર્થન વિના આ બિલ પસાર થઈ શકે તેમ નથી. એવી અટકળો છે કે એનડીએ કેટલાક વિપક્ષી પક્ષો સાથે વાતચીત કરી રહ્યું છે, પરંતુ અત્યાર સુધી કોઈએ પણ ખુલ્લેઆમ સમર્થન જાહેર કર્યું નથી.
ગુરુવારે પીટીઆઈ (PTI) સાથે વાત કરતા, સરકારના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ સંકેત આપ્યો કે આ બિલ ૧૫ થી ૧૮ મતોની સરસાઈથી પસાર થઈ શકે છે. નોંધનીય છે કે, ચોમાસુ સત્ર હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે સમાપ્ત (prorogued) કરવામાં આવ્યું નથી. ૧૩ ઓગસ્ટના રોજ આ સત્રને અનિશ્ચિત કાળ માટે સ્થગિત (adjourned sine die) કરવામાં આવ્યું હતું અને ત્યારથી તેને સત્તાવાર રીતે સમાપ્ત કરવામાં આવ્યું નથી—આ ૯૪ દિવસનો એક રેકોર્ડ સમયગાળો છે, જે દરમિયાન આ સત્ર તકનીકી રીતે ચાલુ રહ્યું છે. જો આ બિલ કાયદો બની જાય તો શું થશે? આ ખરડાઓનો ઉદ્દેશ્ય સીમાંકન (delimitation) પ્રક્રિયા દ્વારા લોકસભાની વર્તમાન ૫૪૩ બેઠકોની સંખ્યા વધારીને મહત્તમ ૮૫૦ કરવાનો છે. આનાથી ૨૦૨૯ની સામાન્ય ચૂંટણીઓ પહેલાં સંસદ અને રાજ્ય વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓ માટે ૩૩ ટકા અનામત લાગુ કરવાનો માર્ગ મોકળો થશે. અહેવાલો અનુસાર, સરકાર એક એવા સૂત્ર પર વિચાર કરી રહી છે જેના હેઠળ તમામ રાજ્યોમાં લોકસભાની બેઠકોની સંખ્યામાં ૫૦ ટકા સુધીનો વધારો થઈ શકે છે. આનો હેતુ સીમાંકનની અસરો અંગેની ચિંતાઓ—ખાસ કરીને દક્ષિણના રાજ્યો દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવેલી ચિંતાઓ—નું નિરાકરણ લાવવાનો છે.











